Verordening (EU) 2024/1788 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 inzake de interne markten voor hernieuwbaar gas, aardgas en waterstof, tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1227/2011, (EU) 2017/1938, (EU) 2019/942 en (EU) 2022/869 en Besluit (EU) 2017/684, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 715/2009 (herschikking) (Voor de EER relevante tekst)
HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 194, lid 2,
Gezien het voorstel van de Europese Commissie,
Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité1,
Gezien het advies van het Comité van de Regio’s2,
Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure3,
(1) Verordening (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad4 is herhaaldelijk en ingrijpend gewijzigd. Aangezien nieuwe wijzigingen nodig zijn, dient ter wille van de duidelijkheid tot herschikking van die verordening te worden overgegaan.
(2) Met de interne markt voor aardgas, die sinds 1999 geleidelijk tot stand is gebracht, wordt beoogd alle consumenten in de Unie — zowel particulieren als bedrijven — echte keuzevrijheid te bieden, nieuwe kansen voor het bedrijfsleven te scheppen en grensoverschrijdende handel te bevorderen, teneinde efficiëntieverbeteringen, concurrerende prijzen en een betere dienstverlening te bewerkstelligen en de leveringszekerheid en duurzaamheid in de hand te werken.
(3) Met Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad5 heeft de Unie zich ertoe verbonden de broeikasgasemissies terug te dringen. De internemarktregels voor gasvormige brandstoffen moeten op die verordening worden afgestemd. In dat verband heeft de Unie in de mededelingen van de Commissie van 8 juli 2020 getiteld “Energie voor een klimaatneutrale economie: Een EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem” en getiteld “Een waterstofstrategie voor een klimaatneutraal Europa” (de “EU-waterstofstrategie”), alsook in de resolutie van het Europees Parlement van 10 juli 2020 over een alomvattende Europese benadering van energieopslag6 uiteengezet hoe de energiemarkten kunnen worden gemoderniseerd, onder meer wat betreft het koolstofvrij maken van de gasmarkten. Deze verordening moet bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstelling van de Unie om de broeikasgasemissies te verminderen en tegelijkertijd de leveringszekerheid en de goede werking van de interne markten voor aardgas en waterstof te waarborgen.
(4) Deze verordening vormt een aanvulling op gerelateerde beleids- en wetgevingsinstrumenten van de Unie, met name die welke zijn voorgesteld op grond van de mededeling van de Commissie van 11 december 2019 getiteld “De Europese Green Deal”, zoals de Verordeningen (EU) 2023/8577, (EU) 2023/9578, (EU) 2023/18059 en (EU) 2023/240510 van het Europees Parlement en de Raad en de Richtlijnen (EU) 2023/95911, (EU) 2023/179112 en (EU) 2023/241313 van het Europees Parlement en de Raad, die tot doel hebben het koolstofvrij maken van de economie van de Unie te stimuleren en ervoor zorgen dat niet wordt afgeweken van het traject naar een klimaatneutrale Unie uiterlijk in 2050, overeenkomstig Verordening (EU) 2021/1119. De belangrijkste doelstelling van deze verordening is een dergelijke transitie naar klimaatneutraliteit mogelijk te maken en te faciliteren door te zorgen voor de opschaling van een markt voor waterstof en een efficiënte markt voor aardgas.
(5) Deze verordening beoogt de penetratie van hernieuwbaar gas, koolstofarm gas en koolstofarme waterstof in het energiesysteem te bevorderen en de rol van fossiel gas te verkleinen, en hernieuwbaar gas en koolstofarm gas en koolstofarme waterstof een belangrijke rol te laten spelen bij de verwezenlijking van de klimaatdoelstellingen van de Unie voor 2030 en klimaatneutraliteit uiterlijk in 2050. Deze verordening beoogt verder een regelgevend kader op te zetten dat alle marktdeelnemers in staat stelt en ertoe aanzet fossiel gas af te bouwen en hun activiteiten te plannen om lock-in-effecten te vermijden, en streeft ernaar een geleidelijke en tijdige uitfasering van fossiel gas te waarborgen, met name in alle relevante industriële sectoren en voor verwarmingsdoeleinden.
(6) De EU-waterstofstrategie onderkent dat, in het licht van het uiteenlopende potentieel van de lidstaten voor de productie van hernieuwbare waterstof, een open en concurrerende interne markt met onbeperkte grensoverschrijdende handel aanzienlijke voordelen biedt voor de mededinging, de betaalbaarheid en de leveringszekerheid. Bovendien wordt in de EU-waterstofstrategie benadrukt dat het toewerken naar een liquide markt met een op grondstoffen gebaseerde waterstofhandel de deelname van nieuwe producenten zou vergemakkelijken en gunstig zou zijn voor een verdergaande integratie met andere energiedragers, en realistische prijssignalen zou geven voor investeringsbeslissingen en operationele beslissingen. De voorschriften van deze verordening moeten dus de opkomst van markten voor waterstof, op grondstoffen gebaseerde waterstofhandel en liquide handelshubs bevorderen. De lidstaten moeten onnodige belemmeringen, waaronder onevenredige tarieven op interconnectiepunten, wegnemen. Hoewel de inherente verschillen worden erkend, moeten bestaande regels die efficiënte commerciële activiteiten en handel voor de markten voor elektriciteit en aardgas mogelijk maakten, ook in overweging worden genomen voor een markt voor waterstof. Hoewel in deze richtlijn algemene beginselen betreffende de werking van de markt voor waterstof worden neergelegd, is het passend bij de toepassing van die beginselen rekening te houden met de ontwikkelingsfase van die markt.
(7) Het ondersteunen van steenkool- en koolstofintensieve regio’s bij de uitfasering van fossiele brandstoffen en de geleidelijke invoering van hernieuwbare energie is een essentieel onderdeel van het beleid voor een rechtvaardige transitie. Die ondersteuning moet worden nagestreefd op een wijze die strookt met het desbetreffende rechtskader, met name het bij Verordening (EU) 2021/1056 van het Europees Parlement en de Raad14 opgerichte Fonds voor een rechtvaardige transitie, dat financiering van technologieën voor hernieuwbare energie mogelijk maakt. De Commissie speelt een sleutelrol bij het waarborgen van dergelijke steun voor nationaal beleid dat gericht is op de geleidelijke vermindering van de bestaande productie uit kolen en andere vaste fossiele brandstoffen en van de mijncapaciteit. Dat proces vereist financiering om de sociale en economische gevolgen aan te pakken, met inbegrip van de omscholing van de beroepsbevolking met het oog op de overgang naar schone energie in regio’s die structurele veranderingen ondergaan. Bij de ondersteuning van steenkool- en koolstofintensieve regio’s moet rekening worden gehouden met de specifieke doelstellingen, toepassingsgebieden en criteria van elk relevant financieringsprogramma van de Unie. Het Fonds voor een rechtvaardige transitie voorziet niet in financiering van andere technologieën dan hernieuwbare energie.
(8) Richtlijn (EU) 2024/1788 van het Europees Parlement en de Raad15 biedt de mogelijkheid tot een gecombineerde systeembeheerder. Derhalve hoeft uit hoofde van deze verordening geen wijziging te worden aangebracht in de organisatie van de nationale systemen die stroken met de toepasselijke bepalingen van die richtlijn.
(9) Er moeten criteria worden vastgesteld voor de berekening van de tarieven voor toegang tot het net opdat deze tarieven volledig voldoen aan het beginsel van niet-discriminatie en aan de behoeften van een goed functionerende interne markt. Daarbij moet ten volle rekening worden gehouden met de noodzakelijke systeemintegriteit. Bovendien moeten de tarieven een afspiegeling vormen van de werkelijke kosten, voor zover deze overeenkomen met die van een efficiënte, structureel vergelijkbare netbeheerder en transparant zijn, waarbij wordt gelet op de redelijke winst op de investeringen, en ze de integratie van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas mogelijk maken. De in deze verordening vastgestelde voorschriften inzake nettoegangstarieven worden aangevuld met nadere voorschriften inzake nettoegangstarieven, met name in de op grond van deze verordening vastgestelde netcodes en richtsnoeren, in de Verordeningen (EU) 2022/86916 en (EU) 2024/178717 van het Europees Parlement en de Raad en in Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad18 en Richtlijn (EU) 2023/1791.
(10) Het is doorgaans het efficiëntst om infrastructuur te financieren door middel van van de gebruikers van die infrastructuur verkregen inkomsten, en om kruissubsidies te voorkomen. Bovendien zijn kruissubsidies, in het geval van gereguleerde activa, onverenigbaar met het algemene beginsel van kostenreflecterende tarieven. In uitzonderlijke gevallen kunnen kruissubsidies maatschappelijke baten hebben, met name tijdens de vroege fasen van netontwikkeling, als de geboekte capaciteit laag is ten opzichte van de technische capaciteit, en er aanzienlijke onzekerheid bestaat wanneer de toekomstige vraag naar capaciteit zal ontstaan. Daarom kunnen kruissubsidies in een vroeg stadium bijdragen tot redelijke en voorspelbare tarieven voor netgebruikers en de risico’s voor investeringen door netbeheerders verlagen, waardoor wordt bijgedragen tot een investeringsklimaat dat de decarbonisatiedoelstellingen van de Unie ondersteunt. Als alternatief voor de naar verwachting hogere nettarieven die anders aan vroege waterstofnetgebruikers zouden moeten worden aangerekend, moeten waterstofnetbeheerders de mogelijkheid krijgen om de kosten van netwerkontwikkeling over de tijd te spreiden door toe te staan dat de lidstaten in de mogelijkheid voorzien om toekomstige gebruikers een deel van de initiële kosten te laten betalen door middel van een intertemporele kostentoerekening. Een dergelijke intertemporele kostentoerekening en de onderliggende methode en kenmerken ervan moeten worden goedgekeurd door de regulerende instantie. Het moet voor de lidstaten mogelijk zijn een dergelijk mechanisme te flankeren met maatregelen ter dekking van het financiële risico van waterstofnetbeheerders, zoals een staatsgarantie, op voorwaarde dat zij voldoen aan artikel 107 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). Wanneer de financiering van netwerken via door netgebruikers betaalde nettoegangstarieven niet haalbaar is, moet de regulerende instantie onder bepaalde voorwaarden financiële overdrachten tussen afzonderlijke gereguleerde diensten van aardgas- en waterstofnetten kunnen toestaan. Kosten in verband met haalbaarheidsstudies met betrekking tot de herbestemming van aardgasnetten tot waterstofnetten mogen niet worden beschouwd als kruissubsidies. Kruissubsidies mogen niet worden gefinancierd door netgebruikers in andere lidstaten, en daarom is het passend om de financiering van kruissubsidies alleen te heffen op exitpunten van eindafnemers binnen dezelfde lidstaat. Omdat kruissubsidies uitzonderlijk zijn, moet bovendien worden gewaarborgd dat ze proportioneel, transparant, en beperkt in de tijd zijn en onder regulerend toezicht worden vastgesteld, onder voorbehoud van kennisgeving aan de Commissie en het bij Verordening (EU) 2019/942 van het Europees Parlement en de Raad19 opgerichte Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulators (ACER).
(11) Het gebruik van marktgerichte regelingen, zoals veilingen, om tarieven vast te stellen moet voldoen aan Richtlijn (EU) 2024/1788 en Verordening (EU) 2017/459 van de Commissie20.
(12) Een gemeenschappelijk minimumpakket van derdentoegangsdiensten is nodig om in de hele Unie, in de praktijk voor een gemeenschappelijke minimumtoegangsnorm te zorgen, teneinde te waarborgen dat derdentoegangsdiensten voldoende compatibel zijn en de voordelen van een goed functionerende interne markt voor aardgas kunnen worden benut.
(13) Regelingen inzake derdentoegang moeten worden gebaseerd op de beginselen van deze verordening. De organisatie van entry-exitsystemen, die een vrije allocatie van aardgas op basis van vaste capaciteit toestaan, werd in oktober 2013 verwelkomd door het XXIVe Europees Regelgevend Forum voor gas (Forum van Madrid). Daarom moet een definitie van entry-exitsysteem worden ingevoerd om een gelijk speelveld te helpen creëren voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas die verbonden zijn met het transmissie- of het distributieniveau. Tariefbepaling van distributiesysteembeheerders en waterstofdistributienetbeheerders en de organisatie van capaciteitsallocatie tussen de transmissie- en distributieniveaus voor aardgas en waterstof moeten worden overgelaten aan de regulerende instanties op basis van de in Richtlijn (EU) 2024/1788 vastgestelde beginselen.
(14) Toegang tot het entry-exitsysteem moet in het algemeen op vaste capaciteit gebaseerd zijn. Netbeheerders moeten zo samenwerken dat het aanbod van vaste capaciteit maximaal is, waardoor netgebruikers het aardgas dat binnenkomt of uitgaat op basis van vaste capaciteit vrij kunnen toewijzen aan ieder entry- of exitpunt in hetzelfde entry-exitsysteem.
(15) De lidstaten moeten volledige of gedeeltelijke regionale integratie tot stand kunnen brengen wanneer twee of meer aangrenzende entry-exit systemen worden samengevoegd. Het moet mogelijk zijn meerdere balanceringszones op te nemen in een gedeeltelijke regionale integratie; dat zou een grote stap zijn naar integratie van gefragmenteerde markten voor aardgas en verbetering van de werking van de interne markt voor aardgas.
(16) Waar regionale marktintegratie is ondernomen, moeten de betrokken transmissiesysteembeheerders en regulerende instanties kwesties met grensoverschrijdende gevolgen aanpakken, zoals tariefstructuren, het balanceringsregime, capaciteiten op resterende grensoverschrijdende punten, investeringsplannen en de vervulling van taken van transmissiesysteembeheerders en van regulerende instanties.
(17) Voorwaardelijke capaciteit moet alleen worden aangeboden als netbeheerders geen vaste capaciteit kunnen aanbieden. Netbeheerders moeten de voorwaarden voor voorwaardelijke capaciteit op basis van operationele beperkingen transparant en helder definiëren. De regulerende instantie moet de voorwaarden goedkeuren en waarborgen dat het aantal voorwaardelijke capaciteitsproducten beperkt is om versnippering van de markt voor aardgas te voorkomen en om te zorgen dat het beginsel van efficiënte derdentoegang wordt nageleefd.
(18) Ter voltooiing van de interne markt voor aardgas moet een afdoende grensoverschrijdende aardgasinterconnectiecapaciteit worden bewerkstelligd en moet de marktintegratie worden bevorderd.
(19) Deze verordening heeft tot doel de productie van duurzaam biomethaan in de Unie te ondersteunen. In het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie van 18 mei 2022 “Uitvoering van het REPowerEU-plan: investeringsbehoeften, waterstofversneller en verwezenlijken van de doelstellingen inzake biomethaan” bij de mededeling van de Commissie van 18 mei 2022 getiteld “REPowerEU-plan” (het “REPowerEU-plan”) stelde de Commissie voor de productie van duurzaam biomethaan in de Unie tegen 2030 aanzienlijk te verhogen tot 35 miljard kubieke meter per jaar.
(20) De gecoördineerde inventarisatie voor de uitrol van biogas en biomethaan dient als instrument voor de lidstaten om de bijdrage van biomethaan aan hun geraamde trajecten van 2021 tot 2030 te bepalen, met inbegrip van het verwachte totale bruto-eindverbruik van energie en de totale geplande geïnstalleerde capaciteit, zoals bepaald in hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen. Wanneer de lidstaten nationale trajecten voor biogas en biomethaan hebben vastgesteld, moeten zij in hun nationale energie- en klimaatplannen beleidslijnen en -maatregelen voor de ontwikkeling daarvan specificeren, zoals de vaststelling van nationale strategieën inzake duurzaam biogas en biomethaan of de vaststelling van nationale streefcijfers voor de jaarlijkse productie of het jaarlijkse verbruik van biomethaan, uitgedrukt in absolute volumes of als percentage van het volume aardgas dat wordt verbruikt door afnemers die zijn aangesloten op het aardgasnet. Om dat te vergemakkelijken heeft de Commissie de lidstaten met een aanzienlijk biomethaanpotentieel een analyse van hun nationale potentieel verstrekt, alsook suggesties voor de beste benutting van het potentieel. Voorts kunnen de lidstaten op grond van artikel 25, lid 2, punt b), van Richtlijn (EU) 2018/2001 voor de in artikel 25, lid 1, van die richtlijn bedoelde streefcijfers voor de vervoerssector biogas in aanmerking nemen dat wordt geïnjecteerd in de nationale gastransmissie- en -distributie-infrastructuur.
(21) Er is een grotere samenwerking en coördinatie tussen transmissiesysteembeheerders en, indien van toepassing, distributiesysteembeheerders vereist om netcodes in te voeren voor de verlening en het beheer van daadwerkelijke en transparante toegang tot de transmissienetwerken over de grenzen heen, om, met inachtneming van het milieu, een gecoördineerde en voldoende toekomstgerichte planning en een deugdelijke technische ontwikkeling van het aardgassysteem, inclusief het creëren van interconnectiecapaciteit, in de Unie te waarborgen. De netcodes moeten in overeenstemming zijn met de door ACER geformuleerde kaderrichtsnoeren, die niet-bindend van aard zijn. ACER moet betrokken worden bij de beoordeling van ontwerpnetcodes, op basis van feiten, waaronder de vraag of zij aan de kaderrichtsnoeren voldoen, en het moet de Commissie kunnen aanbevelen die netcodes goed te keuren. ACER dient ook de voorgestelde wijzigingen van de netcodes te beoordelen, en het moet de Commissie kunnen aanbevelen die wijzigingen goed te keuren. Transmissiesysteembeheerders moeten hun netten volgens deze netcodes beheren.
(22) Teneinde in de Unie een optimaal beheer van het aardgastransmissienet te garanderen, moet in een Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor gas (“het ENTSB voor gas”) worden voorzien. Met het oog op een eerlijke vertegenwoordiging van kleine, niet onderling verbonden of geïsoleerde lidstaten moeten, naast de beheerders van aardgastransmissiesystemen, de aardgassysteembeheerders die op grond van artikel 86 van Richtlijn (EU) 2024/1788 een afwijking van artikel 60 van die richtlijn genieten, in aanmerking komen voor het lidmaatschap van het ENTSB voor gas. Bij de goedkeuring van de statuten van het ENTSB voor gas kan de Commissie trachten te zorgen voor een passende differentiatie van de lidmaatschapsrechten naar gelang van de verschillende status van de leden. De taken van het ENTSB voor gas moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met de mededingingsregels van de Unie, die op de beslissingen van het ENTSB voor gas van toepassing zijn. De taken van het ENTSB voor gas moeten nauwkeurig worden omschreven en zijn werkmethoden moeten efficiëntie, transparantie en de representatieve aard van het ENTSB voor gas garanderen. Waar passend kunnen het ENTSB voor gas en het Europees netwerk van netbeheerders voor waterstof (European Network of Network Operators for Hydrogen — ENNOH) gezamenlijk netcodes ontwikkelen met betrekking tot sectoroverschrijdende kwesties. De door het ENTSB voor gas opgestelde netcodes zijn niet bedoeld om de noodzakelijke nationale technische voorschriften die van toepassing zijn op niet-grensoverschrijdende kwesties te vervangen. Aangezien met een benadering op regionaal niveau effectievere vooruitgang kan worden geboekt, moeten de transmissiesysteembeheerders binnen de overkoepelende samenwerkingsstructuur regionale structuren opzetten en er tegelijkertijd voor zorgen dat de resultaten op regionaal niveau stroken met de netcodes en niet-bindende tienjarige netontwikkelingsplannen op het niveau van de Unie. Samenwerking binnen dergelijke regionale structuren vergt een daadwerkelijke ontvlechting van netwerkactiviteiten enerzijds en productie- en leveringsactiviteiten anderzijds, anders houdt regionale samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders een risico van concurrentieverstorend gedrag in. De lidstaten moeten de samenwerking bevorderen en toezien op de effectieve werking van het netwerk op regionaal niveau. De samenwerking op regionaal niveau moet verenigbaar zijn met de vooruitgang naar concurrerende en efficiënte interne markten voor aardgas en waterstof.
(23) Om voor meer transparantie te zorgen met betrekking tot de ontwikkeling van het aardgastransmissienetwerk in de Unie, moet het ENTSB voor gas op basis van een gezamenlijk scenario en een onderling samenhangend model een niet-bindend Uniebreed tienjarig netontwikkelingsplan voor aardgas (het “Uniebreed netontwikkelingsplan voor aardgas”), opstellen, publiceren en regelmatig bijwerken. Het Uniebreed netontwikkelingsplan voor aardgasmoet worden ontwikkeld volgens een transparant proces dat een zinvolle openbare raadpleging omvat, waarbij ook onafhankelijke wetenschappelijke instanties worden betrokken, en moet gebaseerd zijn op objectieve en wetenschappelijke criteria. Daartoe kan de Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering, uit hoofde van Verordening (EU) 2022/869, inbreng leveren over de scenario’s voor het Uniebreed netontwikkelingsplan voor aardgas. Rendabele aardgastransmissienetwerken en de nodige regionale interconnecties, die relevant zijn vanuit commercieel oogpunt en vanuit het oogpunt van leveringszekerheid, moeten deel uitmaken van dat Uniebreed netontwikkelingsplan voor aardgas. Het Uniebreed netontwikkelingsplan voor aardgasmoet het beginsel “energie-efficiëntie eerst” en energiesysteemintegratie bevorderen en bijdragen tot een behoedzaam en rationeel gebruik van natuurlijke hulpbronnen en het behalen van de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie.
(24) Om de concurrentie door middel van een liquide groothandelsmarkt voor aardgas te vergroten, is het van essentieel belang dat aardgas onafhankelijk van de locatie in het systeem kan worden verhandeld. Dit kan alleen als netgebruikers de vrijheid krijgen om entry- en exitcapaciteit los te boeken, zodat er een aardgastransport via zones en niet langs contractuele paden ontstaat. Om de vrijheid van onafhankelijke boekingscapaciteit op entry- en exitpunten te waarborgen, moeten de tarieven van een entrypunt dus los staan van de tarieven van een exitpunt maar moeten ze in plaats daarvan voor die punten afzonderlijk worden aangeboden, en het tarief mag de entry- en exitkosten niet in een enkele prijs bundelen.
(25) Verordening (EU) nr. 312/2014 van de Commissie21 voorziet in regels voor het opzetten van technische regels om balanceringsregimes op te bouwen, maar laat vrijheid voor uiteenlopende ontwerpkeuzen per balanceringsregime dat in een specifiek entry-exitsysteem wordt toegepast. De combinatie van keuzen leidt tot specifieke balanceringsregimes die in een specifiek entry-exitsysteem worden toegepast en die momenteel grotendeels samenvallen met het grondgebied van de lidstaten.
(26) Netgebruikers moeten de verantwoordelijkheid hebben om hun invoedingen in balans te brengen met hun onttrekkingen, waarbij handelsplatforms zijn opgericht om de handel in aardgas tussen netgebruikers te vergemakkelijken. Om een gelijke toegang tot de markt voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas te garanderen, moet de balanceringszone ook zoveel mogelijk het distributiesysteemniveau omvatten. Het virtuele handelsplatform moet worden gebruikt om aardgas tussen de clearingsrekeningen van netgebruikers uit te wisselen.
(27) Verwijzingen naar geharmoniseerde transportcontracten in de context van niet-discriminerende toegang tot het net van transmissiesysteembeheerders houden niet in dat de voorwaarden van de transportcontracten van een bepaalde transmissiesysteembeheerder in een lidstaat dezelfde moeten zijn als die van een andere transmissiesysteembeheerder in die lidstaat of in een andere lidstaat, tenzij minimumeisen zijn vastgesteld waaraan alle transportcontracten moeten voldoen.
(28) Gelijke toegang tot informatie over de fysieke toestand en de doelmatigheid van het systeem is noodzakelijk opdat alle marktdeelnemers zich een oordeel over de totale vraag- en aanbodsituatie kunnen vormen en de redenen voor bewegingen van de groothandelsprijs kunnen onderkennen. Dat betekent onder meer dat nauwkeuriger informatie moet worden verschaft over vraag en aanbod, netcapaciteit, stromen en onderhoud, balancering en beschikbaarheid en gebruik van opslag. Gezien het belang van deze informatie voor de werking van de markt is versoepeling van de bestaande publicatiebeperkingen om redenen van vertrouwelijkheid noodzakelijk.
(29) Vertrouwelijkheidsvoorschriften voor commercieel gevoelige informatie zijn echter van groot belang als het gegevens met een voor de onderneming commercieel strategisch karakter betreft, als een aardgasopslaginstallatie slechts één gebruiker heeft, of als het gaat om gegevens over exitpunten binnen een systeem of subsysteem dat niet met een ander transmissie- of distributiesysteem verbonden is maar met een enkele industriële eindafnemer, indien door de publicatie van dergelijke gegevens vertrouwelijke informatie over het productieproces van deze afnemer wordt vrijgegeven.
(30) Om het vertrouwen in de markt te versterken, moeten marktdeelnemers de zekerheid hebben dat op misbruik doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties worden gesteld. De bevoegde autoriteiten moeten de bevoegdheid krijgen vermoedens van marktmisbruik daadwerkelijk te onderzoeken. Daartoe is het nodig dat de bevoegde autoriteiten toegang hebben tot gegevens die informatie verschaffen over operationele beslissingen van leveranciers. Op de aardgasmarkt worden al deze beslissingen aan de systeembeheerders gemeld in de vorm van capaciteitsreserveringen, nominaties en gerealiseerde stromen. Systeembeheerders moeten informatie daarover gedurende een bepaalde termijn in gemakkelijk te raadplegen vorm ter beschikking van de bevoegde autoriteiten houden. De bevoegde autoriteiten moeten er verder regelmatig op toezien dat de systeembeheerders de regels naleven.
(31) Er is in sommige lidstaten sprake van een gebrekkige toegang tot aardgasopslag- en lng-installaties. Daarom moet de tenuitvoerlegging van de bestaande regelgeving verbeterd worden wat betreft transparantie en de doelstellingen van het REPowerEU-plan. Die verbeteringen moeten het potentieel en het gebruik van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas voor die installaties op de interne markt in aanmerking nemen.
(32) Door de transmissiesysteembeheerders beheerde niet-discriminerende en transparante balanceringssystemen voor aardgas zijn belangrijke mechanismen, met name voor nieuwkomers op de markt die het mogelijk moeilijker hebben om hun totale verkoopportefeuille in balans te houden dan gevestigde ondernemingen binnen een relevante markt. Derhalve moeten regels worden vastgesteld die garanderen dat de transmissiesysteembeheerders dergelijke mechanismen beheren op een wijze die verenigbaar is met niet-discriminerende, transparante en effectieve toegangsvoorwaarden voor het net.
(33) De regulerende instanties moeten ervoor zorgen dat deze verordening en de op grond van deze verordening vastgestelde netcodes en richtsnoeren in acht worden genomen.
(34) In de in een bijlage opgenomen richtsnoeren worden meer gedetailleerde bepalingen vastgesteld. Deze regels moeten zich in de loop der tijd waar nodig ontwikkelen, rekening houdend met de verschillen tussen de nationale aardgassystemen en de ontwikkeling daarvan.
(35) Wanneer de Commissie voorstelt de in een bijlage opgenomen richtsnoeren te wijzigen, moet zij vooraf alle betrokken partijen waarop die richtsnoeren van toepassing zijn — vertegenwoordigd door de beroepsorganisaties — en de lidstaten in het forum van Madrid raadplegen.
(36) Van de lidstaten en de bevoegde nationale instanties moet worden verlangd dat zij de Commissie op verzoek relevante informatie verschaffen. In het verzoek om informatie moeten de redenen worden vermeld waarom de informatie noodzakelijk is voor de uitvoering van deze verordening. Deze informatie moet door de Commissie vertrouwelijk worden behandeld.
(37) Deze verordening en de op grond daarvan vastgestelde netcodes en richtsnoeren laten de toepassing van de concurrentieregels van de Unie onverlet.
(38) De lidstaten en de landen die partij zijn bij de Energiegemeenschap moeten nauw samenwerken wat betreft alle aangelegenheden in verband met de ontwikkeling van een geïntegreerde aardgashandelsregio en zij mogen geen maatregelen treffen die de verdere integratie van de aardgasmarkten of de leveringszekerheid van de lidstaten en de verdragsluitende partijen in het gedrang brengt.
(39) De energietransitie en de voortschrijdende integratie van de markt voor aardgas vereisen grotere transparantie met betrekking tot de toegestane of beoogde inkomsten van transmissiesysteembeheerders. Een aantal besluiten in verband met aardgasnetten moeten op die informatie worden gebaseerd; zo is voor de overdracht van transmissieactiva van een aardgasnetbeheerder naar een waterstofnetbeheerder of voor de uitvoering van een intertransmissiesysteembeheerderscompensatiemechanisme meer transparantie nodig dan momenteel bestaat. Bovendien vereisen de beoordelingen van de tariefontwikkelingen op de lange termijn duidelijkheid inzake de vraag naar aardgas en kostenramingen. Transparantie met betrekking tot toegestane inkomsten zal kostenramingen waarschijnlijk vergemakkelijken. De regulerende instanties moeten in het bijzonder regelmatig informatie verstrekken over de methode voor de berekening van de inkomsten van transmissiesysteembeheerders, de waarde van hun gereguleerde activa en de afschrijving daarvan in de tijd, de waarde van operationele uitgaven, de kapitaalkosten die op transmissiesysteembeheerders worden toegepast en de toegepaste prikkels en premies, alsook over de langetermijnontwikkeling van transmissietarieven op basis van de verwachte veranderingen in de toegestane of beoogde inkomsten van transmissiesysteembeheerders en in de vraag naar aardgas. Om te zorgen voor een goede coördinatie van het proces van vergaring en interpretatie van de gegevens voor de transparante en reproduceerbare vergelijkende studie van de efficiëntie van de transmissiesysteembeheerders, moet ACER zijn werkzaamheden coördineren met de transmissiesysteembeheerders en het ENTSB voor gas.
(40) De uitgaven van transmissiesysteembeheerders bestaan overwegend uit vaste kosten. Hun bedrijfsmodel en de huidige nationale regulerende kaders gaan uit van een langdurige benutting van hun netten, met lange afschrijftermijnen: van 30 tot 60 jaar. In de context van de energietransitie moeten de regulerende instanties in staat zijn te anticiperen op de daling van de vraag naar aardgas om de regelingen tijdig aan te passen en te voorkomen, aangezien transmissiesysteembeheerders hun kosten via hun tarieven terugverdienen, dat de betaalbaarheid van aardgas voor de consument onder druk komt door een hoger percentage vaste kosten ten opzichte van de vraag naar aardgas. Zo nodig kan bijvoorbeeld het afschrijvingsprofiel of de vergoeding van de transmissieactiva worden aangepast.
(41) De transparantie van de toegestane of beoogde inkomsten van transmissiesysteembeheerders moet worden verhoogd met het oog op benchmarking en beoordeling door netgebruikers. De transparantie moet ook worden verhoogd om grensoverschrijdende samenwerking en de oprichting van intertransmissiesysteembeheerderscompensatiemechanismen te bevorderen, hetzij voor regionale samenwerking, hetzij om tariefkortingen voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas toe te passen, zoals in deze verordening bepaald.
(42) Om de economisch gunstigste locaties voor de productie van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas te benutten, moeten netgebruikers profiteren van kortingen voor op capaciteit gebaseerde tarieven. Dergelijke kortingen kunnen een korting voor de injectie vanuit productiefaciliteiten voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas, een korting voor tarieven op entrypunten van en exitpunten naar aardgasopslaginstallaties, en een korting op de grensoverschrijdende tarieven op interconnectiepunten tussen lidstaten omvatten. De regulerende instanties moeten in bepaalde omstandigheden kunnen besluiten de kortingen op die tarieven niet toe te passen. Indien de waarde van niet-grensoverschrijdende kortingen wijzigt, moet de regulerende instantie de belangen van de netgebruikers en de netbeheerders afwegen, met inachtneming van stabiele financiële kaders die speciaal voor bestaande investeringen zijn ontworpen, met name voor hernieuwbare productiefaciliteiten. Indien mogelijk moeten indicatoren of voorwaarden om de korting te wijzigen, voldoende lang van tevoren kenbaar worden gemaakt, voordat een besluit tot wijziging van de korting wordt genomen. Die korting mag niet van invloed zijn op de algemene tariefstellingsmethode, maar moet achteraf voor het betrokken tarief worden verschaft. Om van de korting te profiteren, moeten netgebruikers de transmissiesysteembeheerder de vereiste informatie verstrekken, op basis van een duurzaamheidscertificaat dat is geregistreerd in de in artikel 31 bis van Richtlijn (EU) 2018/2001 bedoelde Uniedatabank.
(43) Lagere inkomsten ten gevolge van de toepassing van kortingen moeten worden behandeld als algemene inkomstendalingen, bijvoorbeeld uit lagere capaciteitverkoop, en zouden tijdig via tarieven moeten worden teruggewonnen, bijvoorbeeld door een verhoging van de specifieke tarieven overeenkomstig de algemene voorschriften van deze verordening.
(44) Teneinde de efficiëntie van de aardgasdistributienetten in de Unie te verhogen en te zorgen voor nauwe samenwerking met de transmissiesysteembeheerders en het ENTSB voor gas, alsook om de efficiëntie van de waterstofdistributienetten in de Unie te verhogen en te zorgen voor nauwe samenwerking met de waterstoftransmissienetbeheerders en het ENNOH, moet worden voorzien in een Europese entiteit van distributiesysteembeheerders (de “EU-DSB-entiteit”). De EU-DSB-entiteit moet ook aardgasdistributiesysteembeheerders omvatten en moet waterstofdistributienetbeheerders kunnen omvatten. De taken van de EU-DSB-entiteit moeten nauwkeurig worden omschreven en de werkmethoden ervan efficiëntie, transparantie en de representatieve aard van de distributiesysteem- en waterstofdistributienetbeheerders van de Unie garanderen. De EU-DSB-entiteit moet de vrijheid hebben haar statuten en reglement van orde vast te stellen, rekening houdend met de verschillen tussen de aardgas-, de waterstof- en de elektriciteitssector. De EU-DSB-entiteit moet nauw samenwerken met het ENTSB voor gas en met het ENNOH wat betreft de voorbereiding en tenuitvoerlegging van de netcodes, voor zover van toepassing, en ervoor ijveren om te voorzien in richtsnoeren betreffende de integratie van onder meer decentrale productie en andere gebieden die verband houden met het beheer van distributienetten.
(45) Distributiesysteembeheerders spelen een belangrijke rol bij de integratie van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas in het systeem, aangezien bijvoorbeeld ongeveer de helft van de biomethaanproductiecapaciteit met het distributienet verbonden is. Om de deelname van dergelijk gas aan de groothandelsmarkt te bevorderen, moeten met het distributienet verbonden productiefaciliteiten in alle lidstaten toegang tot het virtuele handelsplatform hebben. Krachtens de onderhavige verordening moeten distributiesysteembeheerders en transmissiesysteembeheerders bovendien samenwerken om tweerichtingsstromen vanaf het distributienet naar het transmissienet mogelijk te maken, of om de integratie van het distributiesysteem via alternatieve middelen met vergelijkbaar effect te waarborgen, teneinde de marktintegratie van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas te stimuleren.
(46) Het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas, en het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof, kunnen een centrale rol spelen bij de verwezenlijking van de doelstellingen van het energiebeleid van de Unie: markttransparantie, koolstofvrij maken, diversificatie en leveringszekerheid.
(47) Het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas, en het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof, dragen bij tot de eenheid van de energiemarkt van de Unie doordat ze de transparantie verbeteren en de zichtbaarheid van de vraag naar energiebronnen in alle lidstaten voor de betrokken leveranciers waarborgen.
(48) Vraagbundeling voor aardgas kan het internationale bereik van aardgasleveranciers, hetzij via pijpleidingen hetzij in de vorm van lng, versterken, hetgeen van essentieel belang is om de doelstellingen van het energiebeleid van de Unie en de eenheid van de energiemarkt van de Unie te helpen verwezenlijken. Met name zou een veel sterkere coördinatie met en tussen de lidstaten ten aanzien van derde landen door middel van het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas, en het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof, zorgen voor een doeltreffender gebruik van het collectieve gewicht van de Unie.
(49) Vraagbundeling voor aardgas kan bijdragen tot de decarbonisatiedoelstellingen van de Unie door milieunormen op te nemen in de vraagbundeling en de verzameling van aanbiedingen. De lancering van het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof kan ook bijdragen tot de verwezenlijking van die doelstellingen.
(50) Het bij deze verordening ingestelde mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas moet een aantal stappen omvatten, te beginnen met het feit dat in de Unie gevestigde aardgasbedrijven of in de Unie gevestigde aardgasverbruikende ondernemingen in staat worden gesteld hun aardgasvraag te bundelen via een door de Commissie gecontracteerde dienstverlener. Daardoor zouden aardgasleveranciers een aanbieding kunnen doen op basis van grote gezamenlijke volumes, in plaats van de vele kleinere aanbiedingen voor aankopers die hen individueel benaderen. De dienstverlener zou dan de leveringsaanbiedingen verzamelen en afstemmen op de eerder gebundelde hoeveelheden aardgas. De onderhandelingen over en de sluiting van contracten voor de aankoop van aardgas na vraagbundeling moeten vrijwillig zijn.
(51) Vraagbundeling kan ervoor zorgen dat ondernemingen in alle lidstaten gelijkere toegang hebben tot nieuwe of aanvullende aardgasbronnen, en kan leiden tot concurrerende contractuele voorwaarden voor de aankoop van aardgas uit lidstaten en derde landen, ten voordele van de eindverbruikers. Vraagbundeling moet ook steun blijven verlenen aan ondernemingen die voorheen uitsluitend of hoofdzakelijk aardgas van één leverancier kochten, door die ondernemingen te helpen zich onder gunstige voorwaarden bij andere aardgasleveranciers of -producenten met aardgas te bevoorraden. Vraagbundeling zou de positie van dergelijke ondernemingen op de mondiale lng-markten kunnen verbeteren.
(52) De Commissie moet ervoor zorgen dat dienstverleners bij de organisatie van hun taken zoals vastgelegd in deze verordening rekening houden met de doelstellingen van het mechanisme en de specifieke kenmerken van aardgas. Met name bij de toewijzing van aanbiedingen voor de levering van aardgas aan ondernemingen die de vraag bundelen, moeten de dienstverleners methoden toepassen die geen onderscheid maken tussen kleinere en grotere deelnemers. Zo moeten de dienstverleners aanbiedingen voor de levering van aardgas toewijzen in verhouding tot de volumes die individuele ondernemingen als vraag hebben opgegeven. Dit kan relevant zijn wanneer het aanbod de vraag naar aardgas op de energiemarkt van de Unie onvoldoende dekt. De Commissie moet in het desbetreffende bestek de relevante eisen specificeren die van toepassing zijn op de taken van de dienstverleners.
(53) De Commissie moet via de relevante aanbestedingsprocedures uit hoofde van Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad22 de nodige diensten van dienstverleners contracteren om de bij deze verordening ingestelde mechanismen ten uitvoer te leggen. Om de essentiële veiligheidsbelangen of de leveringszekerheid van de Unie of van een lidstaat te waarborgen, moeten de diensten worden aanbesteed bij in de Unie gevestigde dienstverleners.
(54) De procedure voor het bundelen van de vraag naar aardgas moet worden uitgevoerd door een geschikte dienstverlener. De vraagbundeling en de aankoop van aardgas is een complex proces waarbij rekening moet worden gehouden met verschillende elementen, niet alleen prijzen maar ook volumes, leveringspunten en andere parameters. Gezien het belang van de diensten in verband met de vraagbundeling van aardgas en het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof op het vlak van transparantie, diversificatie, koolstofvrij maken en de leveringszekerheid van de Unie, met name in het geval van een verslechtering van de situatie op het gebied van de leveringszekerheid, mogen ondernemingen die onderworpen zijn aan beperkende maatregelen van de Unie die zijn vastgesteld op grond van artikel 29 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) of artikel 215 VWEU, of die direct of indirect eigendom zijn van of onder zeggenschap staan van, of handelen namens of op aanwijzing van een natuurlijke persoon, rechtspersoon, entiteit of lichaam waarop dergelijke beperkende maatregelen van de Unie van toepassing zijn, geen dienstverlener voor vraagbundeling voor aardgas of dienstverlener voor het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof kunnen worden. De Commissie moet in het bestek de eisen specificeren die gelden voor de dienstverleners.
(55) Industriële verbruikers die intensief aardgas gebruiken in hun productieprocessen, zoals producenten van meststoffen, staal, keramiek of glas, kunnen ook baat hebben bij vraagbundeling, doordat zij daardoor hun vraag kunnen bundelen, contracten voor aardgas- en lng-leveringen kunnen sluiten en die leveringen naargelang van hun specifieke behoeften kunnen structureren. Bij de organisatie van de vraagbundeling moeten transparante regels gelden voor deelname daaraan en ter waarborging van de openheid ervan.
(56) Het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas en het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof moeten openstaan voor in de Unie gevestigde ondernemingen en, gezien hun nauwe afstemming op het energieacquis van de Unie en de interne energiemarkt, ondernemingen die zijn gevestigd in landen die partij zijn bij de Energiegemeenschap, mits de nodige maatregelen of regelingen zijn getroffen.
(57) Om bestaande afhankelijkheden van de Unie inzake de levering van aardgas of waterstof door ondernemingen uit derde landen waarop beperkende maatregelen van de Unie van toepassing zijn, geleidelijk af te bouwen of nieuwe afhankelijkheden van de Unie te voorkomen, en om essentiële veiligheidsbelangen te beschermen, mogen het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas en het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof echter niet openstaan voor ondernemingen die onderworpen zijn aan beperkende maatregelen van de Unie die zijn vastgesteld op grond van artikel 29 VEU of artikel 215 VWEU, noch direct of indirect eigendom zijn van of onder zeggenschap staan van, of handelen namens of op aanwijzing van een natuurlijke persoon, rechtspersoon, entiteit of lichaam waarop dergelijke beperkende maatregelen van toepassing zijn. Dergelijke ondernemingen moeten derhalve worden uitgesloten van deelname aan beide mechanismen, met name als leverancier of koper.
(58) Om daadwerkelijk deel te nemen aan de gezamenlijke aankoop van aardgas en aardgasovereenkomsten met leveranciers te sluiten, kunnen ondernemingen consortia oprichten of andere vormen van samenwerking aangaan met als doel gezamenlijk te onderhandelen over bepaalde aankoopvoorwaarden, zoals volumes, leveringsvoorwaarden van de inkooppunten en termijnen, binnen de in het Unierecht vastgestelde grenzen. Ondernemingen die deelnemen aan gezamenlijke aankopen moeten er echter voor zorgen dat de direct of indirect uitgewisselde informatie beperkt blijft tot wat strikt noodzakelijk is om het nagestreefde doel te bereiken. Het opzetten en uitvoeren van gezamenlijke aankoop in het kader van deze verordening moet gebeuren in overeenstemming met de mededingingsregels van de Unie, met name de artikelen 101 en 102 VWEU.
(59) De bescherming van commercieel gevoelige informatie is van het grootste belang wanneer informatie ter beschikking wordt gesteld aan de Commissie, de stuurgroep, coördinatiegroepen, deskundigengroepen of de dienstverleners. De Commissie moet daarom doeltreffende instrumenten toepassen om die informatie tegen ongeoorloofde toegang en cyberbeveiligingsrisico’s te beschermen. Alle persoonsgegevens die in het kader van het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas en het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof kunnen worden verwerkt, moeten worden verwerkt overeenkomstig Verordening (EU) 2016/67923 en Verordening (EU) 2018/172524 van het Europees Parlement en de Raad.
(60) De niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde oorlog die Rusland sinds februari 2022, met steun van Belarus, tegen Oekraïne voert en de daaropvolgende verminderde aardgaslevering, die als wapen wordt gebruikt, en de manipulatie van de markten door opzettelijke verstoringen van de aardgasstromen hebben kwetsbaarheden en afhankelijkheden in de Unie en haar lidstaten blootgelegd die duidelijk directe en ernstige gevolgen kunnen hebben voor hun essentiële veiligheidsbelangen en energieleveringszekerheid. Tegelijkertijd zijn alternatieve bronnen van gaslevering op de mondiale lng-markt in 2022 en 2023 slechts licht toegenomen. Nieuwe significante lng-liquefactiecapaciteit zal pas in de loop van 2025 beschikbaar komen. Daarom blijven de mondiale aardgasmarkten zeer krap en zullen zij naar verwachting nog enige tijd krap blijven, wat leidt tot een aanhoudende kwetsbare situatie voor de Unie en haar lidstaten. Tegen die achtergrond is het passend maatregelen te nemen om die aanhoudende kwetsbaarheid aan te pakken.
(61) Het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas is een belangrijk instrument om de diversificatie van de aardgaslevering en het afbouwen van de afhankelijkheid van Russisch aardgas in veel lidstaten te organiseren, in overeenstemming met de mededeling van de Commissie van 8 maart 2022 getiteld “REPowerEU: een gemeenschappelijk Europees optreden voor betaalbaardere, veiligere en duurzamere energie” (hierna “REPowerEU” genoemd). Om de essentiële veiligheidsbelangen van de Unie of van een lidstaat te beschermen, de leveringszekerheid veilig te stellen en de daadwerkelijke en snelle afbouw van de afhankelijkheid van aardgas mogelijk te maken, mogen aardgasleveringen afkomstig uit, en lng-leveringen van lng-installaties in, de Russische Federatie of Belarus tot 31 december 2025 niet via het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas worden aangeboden. Na die datum moet de Commissie kunnen besluiten aardgasleveringen afkomstig uit of lng-leveringen van lng-installaties in de Russische Federatie of Belarus tijdelijk uit te sluiten voor perioden van maximaal een jaar, die indien gerechtvaardigd kunnen worden verlengd, indien dat nodig is om de essentiële veiligheidsbelangen of de leveringszekerheid van de Unie of van een lidstaat te beschermen. Dergelijke beperkingen mogen de goede werking van de interne markt voor aardgas en grensoverschrijdende aardgasstromen tussen de lidstaten niet onnodig verstoren, mogen de leveringszekerheid van de Unie of van een lidstaat niet ondermijnen, moeten het beginsel van energiesolidariteit eerbiedigen en moeten worden vastgesteld in overeenstemming met de rechten en verplichtingen van de Unie of van de lidstaten ten aanzien van derde landen.
(62) De Commissie moet de passende beschikbare maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat de uitsluiting van aardgas- of lng-leveringen afkomstig uit, en lng-leveringen van lng-installaties in, de Russische Federatie of Belarus van het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas doeltreffend is. In dat verband moet de Commissie de betrokken dienstverlener verzoeken de nodige verificaties te verrichten. Die verificaties kunnen onder meer de vorm aannemen van een verzoek aan de aardgasleveranciers of -producenten die deelnemen aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas om de desbetreffende leveringsdocumenten te verstrekken wanneer dat technisch haalbaar is. Voorts moet de deelnemers aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas worden verzocht in voorkomend geval zekerheid te verschaffen over de naleving van hun verplichting om geen aardgas uit, of geen lng-leveringen van lng-installaties in, de Russische Federatie of Belarus aan te bieden of te leveren.
(63) De Commissie moet worden bijgestaan door een stuurgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en de Commissie, teneinde de coördinatie en informatie-uitwisseling met betrekking tot de vraagbundeling van aardgas te vergemakkelijken. De deelname van lidstaten moet vrijwillig zijn en hangt met name af van de agenda van de vergaderingen van de stuurgroep.
(64) Waterstof is een energiedrager met andere kenmerken dan aardgas wat betreft kwaliteit, transportmiddelen en vraagpatronen. Ook bestaat er nog steeds een aanzienlijke kloof tussen de productiekosten van hernieuwbare en koolstofarme waterstof en de marktprijs van minder duurzame alternatieven, waardoor mogelijk overheidsinterventie nodig is om stimulansen te bieden totdat elektrolyse-installaties en andere gerelateerde waterstoftechnologieën en -inputs voldoende concurrerend zijn.
(65) Niettemin beschikt de Unie over een groot potentieel voor de productie van hernieuwbare en koolstofarme waterstof. In dit verband heeft de Commissie in maart 2023 het initiatief van de Europese waterstofbank gelanceerd. De Europese waterstofbank beschrijft een aantal activiteiten waarmee de Commissie de totstandbrenging van een waterstofmarkt van de Unie vergemakkelijkt, leveringen van betrouwbare internationale partners mogelijk maakt en informatie over de ontwikkeling van de waterstofmarkt van de Unie en over de financiering van waterstofprojecten verzamelt en verspreidt. Die activiteiten worden uitgevoerd in het kader van de desbetreffende bestaande rechtsinstrumenten, zoals Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad25. De vrijwillige instrumenten die in het kader van de Europese waterstofbank op waterstof worden toegepast, met name het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof, moeten gericht zijn op het versnellen van de opschaling van de waterstofproductie en -marktontwikkeling in de Unie, onder meer door de transparantie van de vraag naar, het aanbod aan en de stromen en prijzen van waterstof te vergroten en een coördinerende rol te spelen, producenten en consumenten met elkaar te verbinden en vermenging met de bestaande financiële instrumenten te vergemakkelijken.
(66) In het kader van de werkzaamheden in verband met de Europese waterstofbank moet de Commissie het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof kunnen opzetten, met bijzondere aandacht voor productie in de Unie. Gezien de kenmerken van waterstof en de waterstofmarkt moet dat mechanisme voor een beperkte periode worden ingesteld om de meest doeltreffende instrumenten voor het bepalen van de vraag naar en het aanbod van waterstof in de Unie vast te stellen en om de optimale markt- en infrastructuurregelingen te onderzoeken.
(67) De toegang tot informatie voor leveranciers en onttrekkers in het kader van het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof moet afhankelijk worden gesteld van de toestemming van die ondernemingen en van de naleving van het mededingingsrecht van de Unie.
(68) De Commissie moet zelf in staat zijn het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof uit te voeren of moet in staat zijn dit te doen via de betrokken dienstverleners. Indien de Commissie besluit een dergelijk mechanisme via een dienstverlener uit te voeren, moeten de bepalingen van deze verordening betreffende de overeenkomsten met dienstverleners, de criteria voor de selectie van dienstverleners en de taken van dienstverleners van toepassing zijn.
(69) Het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof zou kunnen bestaan uit instrumenten die gericht zijn op transparantie, zichtbaarheid van de marktontwikkeling en vrijwillige beoordeling van de vraag. Dat mechanisme moet worden uitgevoerd in het kader van de Europese waterstofbank. De Europese waterstofbank moet de informatie over het aanbod van, de vraag naar en de stromen en prijzen van waterstof coördineren om het vertrouwen in de zich ontwikkelende waterstofmarkt te versterken en waterstofproducenten en waterstofonttrekkers meer zicht te geven op de vraag. Het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof moet rekening houden met de rijpheid en liquiditeit van de waterstofmarkt en met de beschikbaarheid van infrastructuur.
(70) Indien de Commissie een coördinatiegroep instelt voor aangelegenheden die verband houden met het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof, moet dergelijke coördinatiegroep specifiek gericht zijn op waterstof.
(71) De inspanningen van de Unie om de bestaande afhankelijkheid van aardgasleveringen uit de Russische Federatie af te bouwen, nieuwe afhankelijkheden te voorkomen en de essentiële veiligheidsbelangen van de Unie en van de lidstaten te beschermen, moeten ook tot uiting komen in het kader van het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof, mede in het licht van het feit dat de Russische Federatie de energielevering als wapen inzet, zoals blijkt uit de vermindering van de aardgasleveringen en verstoringen van de aardgasstromen. De Commissie moet daarom de mogelijkheid hebben om in het kader van het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof door middel van een uitvoeringsbesluit activiteiten in verband met de beoordeling van aanbiedingen met betrekking tot waterstofleveringen van oorsprong uit de Russische Federatie of Belarus te beperken. Een dergelijk besluit mag alleen worden genomen wanneer dat nodig is om de essentiële veiligheidsbelangen van de Unie en van de lidstaten te beschermen, en moet gebaseerd zijn op dezelfde beginselen als die welke van toepassing zijn op deelname aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas, maar dan aangepast aan de activiteiten die worden uitgevoerd via het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof. Met name het tijdschema voor de vaststelling en voorafgaande beoordeling van een dergelijk besluit moet worden aangepast aan de geplande start van de werking van het mechanisme.
(72) Vóór het verstrijken van het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof en uiterlijk op 31 december 2029 moet de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een verslag indienen waarin de prestaties van dat mechanisme en met name de bijdrage ervan aan de ontwikkeling van de waterstofmarkt in de Unie worden beoordeeld. Op basis van een dergelijke beoordeling moet de Commissie een wetgevingsvoorstel kunnen indienen om een mechanisme voor vrijwillige vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van waterstof te ontwikkelen.
(73) Door de integratie van toenemende volumes hernieuwbaar gas en koolstofarm gas in het aardgassysteem van de Unie verandert de kwaliteit van het in de Unie getransporteerde en verbruikte aardgas. Om de ongehinderde grensoverschrijdende stroom van aardgas te waarborgen, de interoperabiliteit van de markten te behouden en marktintegratie mogelijk te maken, is het nodig de transparantie van gaskwaliteit en van de beheerskosten daarvan te verhogen, in een geharmoniseerde benadering van de rol en verantwoordelijkheden van de regulerende instanties en systeembeheerders te voorzien en grensoverschrijdende coördinatie te versterken. Bij het waarborgen van een geharmoniseerde benadering van gaskwaliteit voor grensoverschrijdende interconnectiepunten, moeten de lidstaten hun flexibiliteit behouden bij de toepassing van gaskwaliteitsnormen in hun nationale aardgassystemen.
(74) De bijmenging van waterstof in het aardgassysteem moet een uiterste middel zijn, aangezien dit minder efficiënt is dan het gebruik van waterstof in zuivere vorm, en de waarde van waterstof vermindert. Dit is verder van invloed op de werking van de aardgasinfrastructuur, eindgebruikerstoepassingen en de interoperabiliteit van grensoverschrijdende systemen. Daarom moet prioriteit worden gegeven aan de productie en het gebruik van waterstof in zuivere vorm en aan het vervoer ervan in het specifieke waterstofsysteem. Alles moet in het werk worden gesteld om te voorkomen dat waterstof wordt gebruikt voor toepassingen waarvoor energie-efficiëntere alternatieven bestaan. De lidstaten moeten de beslissingsbevoegdheid inzake de bijmenging van waterstof in hun nationale aardgassystemen behouden. Tegelijkertijd zou een geharmoniseerde benadering inzake de bijmenging van waterstof in het aardgassysteem in de vorm van een Uniebreed toegestaan plafond op grensoverschrijdende interconnectiepunten tussen de lidstaten, waar de transmissiesysteembeheerders aardgas met een bijgemengd waterstofniveau onder dat plafond moeten aanvaarden, het risico van marktsegmentatie beperken. Aangrenzende transmissiesystemen moeten de vrijheid behouden om hogere of lagere waterstofbijmengniveaus voor grensoverschrijdende interconnectiepunten overeen te komen. Bij het overwegen van dergelijke overeenkomsten moeten de lidstaten andere lidstaten raadplegen die waarschijnlijk gevolgen van de maatregel zullen ondervinden, en moeten zij de situatie in die lidstaten in aanmerking nemen.
(75) Een krachtige grensoverschrijdende coördinatie en een dito geschillenbeslechtingprocedure tussen transmissiesysteembeheerders inzake gaskwaliteit, inclusief inzake biomethaan en waterstofbijmengingen, zijn van essentieel belang om efficiënt transport van aardgas door aardgassystemen in de Unie te bevorderen en zodoende naar sterkere integratie van de interne markt te bewegen. Hogere transparantievereisten inzake gaskwaliteitsparameters, inclusief inzake calorische bovenwaarde, Wobbe-index en zuurstofgehalte, en waterstofbijmengingen en de ontwikkelingen daarvan in de tijd in combinatie met monitoring- en rapportageverplichtingen, moeten bijdragen tot de goede werking van een open en efficiënte interne markt voor aardgas.
(76) De lidstaten moeten hun oorspronkelijke gaskwaliteitsspecificaties kunnen blijven gebruiken indien hun regulerende instanties of ACER besluiten een grensoverschrijdende beperking te handhaven als gevolg van verschillen in de waterstofbijmengingsniveaus of -praktijken. De mogelijkheid om een dergelijke grensoverschrijdende beperking te handhaven is met name van belang in lidstaten met één interconnectiepunt of waar aardgasvolumes voornamelijk via één interconnectiepunt binnenkomen. Om ongehinderde grensoverschrijdende stromen te waarborgen en de integriteit van de interne energiemarkt in stand te houden, moet de betrokken regulerende instanties en ACER, in voorkomend geval, de bevoegdheid worden toegekend om het gemeenschappelijke geschillenbeslechtingsproces op voortschrijdende basis opnieuw op te starten, teneinde rekening te houden met de ontwikkelingen die zich op de markten voor aardgas en in de technologieën hebben voorgedaan.
(77) Interoperabiliteits- en gegevensuitwisselingsregels voor het aardgassysteem die zijn vastgelegd in Verordening (EU) 2015/703 van de Commissie26, zijn essentieel, met name wat betreft interconnectieovereenkomsten, met inbegrip van voorschriften voor het beheersen van de aardgasstroom, meetbeginselen ter bepaling van aardgashoeveelheden en -kwaliteit, regels voor het matchingsproces en voor de toewijzing van aardgashoeveelheden en communicatieprocedures in het geval van uitzonderlijke omstandigheden; een gemeenschappelijk stelsel van eenheden, gaskwaliteit, met inbegrip van het beheer van grensoverschrijdende handelsbeperkingen ten gevolge van gaskwaliteitsverschillen en van verschillen op het gebied van odorisatiepraktijken, korte- en langetermijncontrole van gaskwaliteit en informatieverstrekking; gegevensuitwisseling en rapportage over gaskwaliteit; transparantie, communicatie, informatieverstrekking en samenwerking tussen de relevante marktdeelnemers.
(78) Teneinde in de Unie een optimaal beheer van het waterstofnet van de Unie te garanderen en grensoverschrijdende handel in, en levering van, waterstof in de Unie mogelijk te maken, moet het ENNOH worden opgericht. De taken van het ENNOH moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met de mededingingsregels van de Unie. De taken van het ENNOH moeten nauwkeurig worden omschreven en zijn werkmethoden moeten efficiëntie, transparantie en de representatieve aard van het ENNOH garanderen. Waar passend kunnen het ENTSB voor gas en het ENNOH gezamenlijk netcodes ontwikkelen met betrekking tot sectoroverschrijdende kwesties.
(79) Om ervoor te zorgen dat alle lidstaten die met de ontwikkeling van waterstoftransmissienetten bezig zijn, in het ENNOH vertegenwoordigd zijn, moeten zij, in afwijking van een in deze verordening vastgelegde algemene regel inzake ENNOH-lidmaatschap, een waterstoftransmissienetbeheerder die een afwijking van artikel 68 van Richtlijn (EU) 2024/1788 geniet, kunnen aanwijzen als lid van het ENNOH, mits de beheerder gevestigd is in een lidstaat waar er geen andere waterstoftransmissienetbeheerder lid is van het ENNOH. Lidstaten die nog geen specifieke waterstoftransmissienetbeheerder hebben, maar die voornemens zijn een waterstoftransmissienet te ontwikkelen in overeenstemming met hun geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen, moeten een entiteit als geassocieerde partner binnen het ENNOH kunnen aanwijzen om op de hoogte te worden gebracht van de werkzaamheden van het ENNOH en, als zodanig, de algemene vergaderingen, bijeenkomsten van het bestuur en bijeenkomsten van de comités bij te wonen en deel te nemen aan werkgroepen, totdat hun waterstofnetbeheerders lid worden van het ENNOH. Daartoe kunnen de lidstaten de vertegenwoordiger van een nationale vereniging voor waterstofaangelegenheden afvaardigen.
(80) Om voor transparantie te zorgen met betrekking tot de ontwikkeling van het waterstofnet in de Unie, moet het ENNOH een niet-bindend Uniebreed tienjarig netontwikkelingsplan voor waterstof (het “Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof”), gericht op de behoeften van de zich ontwikkelende waterstofmarkten, opstellen, publiceren en regelmatig bijwerken. Rendabele waterstoftransportnetwerken en de nodige interconnecties, die relevant zijn vanuit commercieel oogpunt, moeten deel uitmaken van het Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof. Het ENNOH moet deelnemen aan de ontwikkeling van de kosten-batenanalyse voor het gehele energiesysteem en de onderling samenhangende energiemarkt en het netmodel, inclusief elektriciteit-, aardgas- en waterstoftransportinfrastructuur en -opslag, lng en elektrolytische cellen, de scenario's voor de tienjarige netontwikkelingsplannen en het verslag over de inventarisatie van leemten in de infrastructuur, zoals bepaald in de artikelen 11, 12 en 13 van Verordening (EU) 2022/869 voor de ontwikkeling van de Unielijsten van projecten van gemeenschappelijk belang en projecten van wederzijds belang. Daartoe moet het ENNOH nauw samenwerken met het Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor elektriciteit (het “ENTSB voor elektriciteit”) en het ENTSB voor gas om de energiesysteemintegratie te bevorderen.
(81) Om de integratie van het energiesysteem te vergemakkelijken, synergieën te benutten en de algehele systeemefficiëntie te ondersteunen, moeten het ENNOH, het ENTSB voor elektriciteit en het ENTSB voor gas nauw samenwerken bij de geïntegreerde netplanning op Unieniveau. Die samenwerking moet betrekking hebben op de voorbereiding van de gezamenlijke scenario’s voor elektriciteit, waterstof en aardgas, de gecoördineerde verslagen over leemten in de infrastructuur, de consistente ontwerpmethoden voor de kosten-batenanalyse voor het gehele energiesysteem en het geïntegreerde model op grond van de artikelen 11, 12 en 13 van Verordening (EU) 2022/869. Om die samenwerking efficiënt te maken, moeten het ENNOH, het ENTSB voor elektriciteit en het ENTSB voor gas gemeenschappelijke werkgroepen oprichten die deze elementen voorbereiden. Tijdens de overgangsperiode tot en met 1 januari 2027 moet het ENTSB voor gas het Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof voor 2026 ontwikkelen. Daartoe moet het ENTSB voor gas de waterstoftransmissienetbeheerders en het ENNOH volledig betrekken zodra het ENNOH is opgericht. Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof voor 2026 moet bestaan uit twee aparte hoofdstukken: een hoofdstuk over waterstof en een hoofdstuk over aardgas. Het ENNOH moet het Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof voor 2028 ontwikkelen in overeenstemming met de geïntegreerde netplanning op Unieniveau op grond van deze verordening.
(82) Alle marktdeelnemers hebben belang bij de door het ENNOH verrichte taken. Daarom is een effectieve raadplegingsprocedure van essentieel belang. In het algemeen moet het ENNOH in zijn werkzaamheden de planning, ontwikkeling en exploitatie van infrastructuur opnemen, in samenwerking met andere relevante marktdeelnemers en hun beroepsverenigingen.
(83) Aangezien met een benadering op regionaal niveau effectievere vooruitgang kan worden geboekt, moeten de waterstoftransmissienetbeheerders binnen de overkoepelende samenwerkingsstructuur regionale structuren opzetten en er tegelijkertijd voor zorgen dat de resultaten op regionaal niveau stroken met de netcodes en Uniebrede plannen voor de ontwikkeling van het waterstofnet. De lidstaten moeten de samenwerking bevorderen en toezien op de effectieve werking van het netwerk op regionaal niveau.
(84) Transparantievereisten zijn nodig om te waarborgen dat het vertrouwen in de in de Unie opkomende waterstofmarkten onder de marktdeelnemers kan ontwikkelen. Gelijke toegang tot informatie over de fysieke toestand en de werking van het waterstofsysteem is noodzakelijk opdat alle marktdeelnemers zich een oordeel over de totale vraag- en aanbodsituatie kunnen vormen en de redenen voor marktprijsontwikkelingen kunnen onderkennen. De informatie moet altijd op een zinvolle, goed toegankelijke en niet-discriminerende manier worden bekendgemaakt.
(85) Het ENNOH moet een centraal webplatform oprichten om alle voor de marktdeelnemers relevante gegevens beschikbaar te stellen met het oog op doeltreffende toegang tot het waterstofnet.
(86) De voorwaarden voor toegang tot de waterstofnetten in de vroege stadia van de ontwikkeling van de markt voor waterstof moeten een efficiënte werking, niet-discriminatie en transparantie voor waterstofnetgebruikers waarborgen, waarbij de waterstofnetbeheerders voldoende flexibiliteit behouden. Door de maximale looptijd van capaciteitscontracten te beperken, moet het risico op contractuele congestie en het hamsteren van capaciteit worden beperkt.
(87) In deze verordening moeten algemene voorwaarden voor de toegang van derden tot waterstofopslaginstallaties en waterstofterminals worden vastgesteld om niet-discriminerende toegang en transparantie voor waterstofnetgebruikers te waarborgen.
(88) Waterstofnetbeheerders moeten samenwerken om netcodes te ontwikkelen met als doel transparante en niet-discriminerende toegang tot de waterstofnetten over de grenzen heen te bieden en te beheren, en om een gecoördineerde ontwikkeling van het waterstofnet in de Unie, inclusief het creëren van interconnectiecapaciteit, te waarborgen. De Commissie moet een jaar na de oprichting van het ENNOH als voorzien in deze verordening de eerste prioriteitenlijst opstellen met de terreinen waarmee bij de ontwikkeling van waterstofnetcodes rekening moet worden gehouden. De netcodes moeten in overeenstemming zijn met de door ACER ontwikkelde kaderrichtsnoeren. ACER moet betrokken worden bij de beoordeling van ontwerpnetcodes op basis van feiten, waaronder de vraag of zij aan de kaderrichtsnoeren voldoen, en het moet de Commissie kunnen aanbevelen die netcodes goed te keuren. ACER dient ook de voorgestelde wijzigingen van de netcodes te beoordelen, en het moet de Commissie kunnen aanbevelen die wijzigingen goed te keuren. Waterstofnetbeheerders moeten hun waterstofnetten volgens die netcodes beheren.
(89) De door het ENNOH opgestelde netcodes zijn niet bedoeld om de noodzakelijke nationale voorschriften voor niet-grensoverschrijdende kwesties te vervangen.
(90) De kwaliteit van de in de Unie getransporteerde en verbruikte waterstof kan variëren, naargelang de productietechnologie en de transportkenmerken. Daarom moet een geharmoniseerde benadering inzake het waterstofkwaliteitsbeheer op Unieniveau op grensoverschrijdende interconnectoren leiden tot een grensoverschrijdende waterstofstroom en marktintegratie.
(91) Indien de regulerende instantie dat nodig acht, kunnen waterstoftransmissienetbeheerders verantwoordelijk worden voor het beheer van de waterstofkwaliteit in hun netten, binnen het kader van de toepasselijke waterstofkwaliteitsnormen, hetgeen een betrouwbare en stabiele waterstofkwaliteit voor eindgebruikers waarborgt.
(92) Een krachtige grensoverschrijdende coördinatie en dito geschillenbeslechtingprocedure tussen waterstoftransmissienetbeheerders zijn van essentieel belang om het transport van waterstof door waterstoftransmissienetten in de Unie te bevorderen en zodoende naar een sterkere integratie van de interne markt te bewegen. Hogere transparantievereisten inzake waterstofkwaliteitsparameters en de ontwikkelingen daarvan in de tijd in combinatie met monitoring- en rapportageverplichtingen, moeten bijdragen tot de goede werking van een open en efficiënte interne markt voor waterstof.
(93) Om de niet-essentiële onderdelen van de onderhavige verordening te wijzigen of deze aan te vullen op bepaalde specifieke gebieden die van essentieel belang zijn voor de marktintegratie, moet aan de Commissie de bevoegdheid worden overgedragen om overeenkomstig artikel 290 VWEU handelingen vast te stellen ten aanzien van het verstrekken van richtsnoeren waarin de door de transmissiesysteembeheerders of waterstoftransmissienetbeheerders te volgen procedure nader wordt omschreven, het wijzigen van de kortingsniveaus om structurele inkomstenonevenwichtigheden voor transmissiesysteembeheerders te beperken, het afbakenen van het geografische gebied dat door elke regionale samenwerkingsstructuur wordt bestreken, rekening houdend met de bestaande regionale samenwerkingsstructuren, het vaststellen van netcodes en richtsnoeren voor aardgas en waterstof, het wijzigen van in een bijlage vastgestelde richtsnoeren en het vaststellen van richtsnoeren voor nieuwe infrastructuur voor aardgas en waterstof. Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadplegingen overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat die raadplegingen gebeuren in overeenstemming met de beginselen die zijn vastgelegd in het Interinstitutioneel Akkoord van 13 april 2016 over beter wetgeven27. Met name om te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen moeten het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde tijdstip als de deskundigen van de lidstaten ontvangen, en moeten hun deskundigen stelselmatig toegang hebben tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen.
(94) Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de uitvoering van deze verordening, moeten overeenkomstig artikel 291 VWEU uitvoeringsbevoegdheden aan de Commissie worden toegekend. Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad28.
(95) Op de entrypunten van en exitpunten naar derde landen moeten netcodes en richtsnoeren van toepassing zijn. Specifieke omstandigheden, zoals het bestaan van langlopende contractuele afspraken of juridische moeilijkheden bij het instellen van een procedure voor het regelen van geschillen met in derde landen gevestigde transmissienetbeheerders of aardgasleveranciers, kunnen een doeltreffende toepassing op korte termijn in de weg staan. Wanneer dit om objectieve redenen gerechtvaardigd is, moeten de regulerende instanties bij de Commissie een afwijking kunnen aanvragen van de toepassing van de netcodes of richtsnoeren, of specifieke bepalingen daarvan, die niet kunnen worden toegepast op entrypunten van en exitpunten naar derde landen. Dergelijke afwijkingen moeten in de tijd worden beperkt, voor de minimale periode die nodig is om de bestaande belemmeringen voor de toepassing van de netcodes of richtsnoeren weg te nemen.
(96) Om de efficiënte exploitatie van de Europese waterstofnetten te waarborgen, moeten de waterstofnetbeheerders verantwoordelijk zijn voor de werking, het onderhoud en de ontwikkeling van het waterstoftransportnet, in nauwe samenwerking met andere waterstofnetbeheerders en andere systeembeheerders waarmee hun netten verbonden zijn, onder meer om energiesysteemintegratie te bevorderen.
(97) Het is in het belang van de goede werking van de interne markt dat kan worden beschikt over op Unieniveau geharmoniseerde normen. Zodra de verwijzing naar een dergelijke norm in het Publicatieblad van de Europese Unie is bekendgemaakt, moet de naleving ervan een vermoeden van overeenstemming met de overeenkomstige eisen van de op grond van deze verordening vastgestelde uitvoeringsmaatregel doen ontstaan, hoewel ook andere middelen voor het bewijs van deze overeenstemming moeten worden toegestaan. Overeenkomstig artikel 10 van Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad29 kan de Commissie Europese normalisatieorganisaties verzoeken technische specificaties, Europese normen en geharmoniseerde normen op te stellen. Een van de belangrijkste rollen van geharmoniseerde normen moet zijn om beheerders te helpen bij de toepassing van de op grond van deze verordening en Richtlijn (EU) 2024/1788 vastgestelde uitvoeringsmaatregelen.
(98) Het huidige normalisatiekader van de Unie, dat stoelt op Verordening (EU) nr. 1025/2012, vormt het standaardkader voor het opstellen van normen die een vermoeden van conformiteit met de relevante eisen van deze verordening vestigen of met eisen die worden vastgelegd in specifieke gedelegeerde handelingen of uitvoeringshandelingen die op grond van deze verordening worden vastgesteld. De Europese normen moeten marktgestuurd zijn en moeten rekening houden met het algemeen belang en met de beleidsdoelstellingen die duidelijk zijn vermeld in het verzoek van de Commissie aan één of meer Europese normalisatieorganisaties om binnen een vastgestelde termijn en op basis van consensus geharmoniseerde normen op te stellen. Indien relevante verwijzingen naar geharmoniseerde normen ontbreken, het normalisatieproces stilligt of de vaststelling van passende geharmoniseerde normen vertraging oploopt, moet de Commissie echter door middel van gedelegeerde handelingen of uitvoeringshandelingen gemeenschappelijke specificaties voor de eisen van deze verordening kunnen vaststellen, mits zij daarbij de rol en de functies van de Europese normalisatieorganisaties terdege in acht neemt. Die mogelijkheid moet worden opgevat als een uitzonderlijke noodoplossing om beheerders te helpen relevante maatregelen toe te passen uit hoofde van gedelegeerde handelingen of uitvoeringshandelingen die worden vastgesteld op grond van deze verordening en Richtlijn (EU) 2024/1788. Indien een vertraging bij de vaststelling van geharmoniseerde normen te wijten is aan de technische complexiteit van de betrokken norm, moet de Commissie dat in aanmerking nemen alvorens te overwegen gemeenschappelijke specificaties vast te stellen.
(99) Om de kwaliteitseisen van waterstofeindgebruikers ten volle in acht te nemen, moeten de technische specificaties en de normen voor de waterstofkwaliteit in de waterstofnetten rekening houden met de reeds bestaande normen ter bepaling van dergelijke eisen van eindgebruikers, bijvoorbeeld de EN 17124-standaard.
(100) Waterstoftransmissienetbeheerders moeten voldoende grensoverschrijdende capaciteit voor het transport van waterstof opbouwen om aan elke economisch redelijke en technisch haalbare vraag naar capaciteit te voldoen, en marktintegratie mogelijk te maken.
(101) Met het oog op het potentieel van waterstof als een energiedrager en de mogelijkheid dat de lidstaten met derde landen handel drijven in waterstof, is het nodig te verhelderen dat de kennisgevingsverplichtingen overeenkomstig Besluit (EU) 2017/684 van het Europees Parlement en de Raad30 voor intergouvernementele overeenkomsten op het gebied van energie met betrekking tot aardgas ook gelden voor intergouvernementele overeenkomsten met betrekking tot waterstof, inclusief waterstofcomponenten zoals ammoniak en vloeibare organische waterstofdragers. Dat besluit moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd.
(102) Investeringen in belangrijke nieuwe infrastructuur moeten sterk worden bevorderd om het goed functioneren van de interne markten voor aardgas en waterstof te waarborgen. Teneinde het positieve effect van grote infrastructuurprojecten waarvoor ontheffing is verleend op de mededinging en de leveringszekerheid te versterken, moet de marktbelangstelling gedurende de projectplanningsfase worden getest en moeten congestiebeheersregels ten uitvoer worden gelegd. Indien infrastructuur gelegen is op het grondgebied van meer dan één lidstaat, moet ACER als laatste instantie het verzoek om ontheffing behandelen zodat beter rekening wordt gehouden met de grensoverschrijdende gevolgen van de ontheffing en de administratieve verwerking van dat verzoek vlotter verloopt. Voorts moet het, gezien het uitzonderlijke risicoprofiel van de uitvoering van dergelijke nieuwe grootschalige infrastructuurprojecten waarvoor ontheffing is verleend, mogelijk zijn om aan bedrijven met leverings- en productiebelangen voor de desbetreffende projecten tijdelijke volledige of partiële ontheffingen met betrekking tot de ontvlechtingsregels toe te staan. De mogelijkheid van tijdelijke ontheffingen moet met name gelden, om redenen van leveringszekerheid, voor nieuwe pijpleidingen binnen de Unie die aardgas transporteren vanuit derde landen naar de Unie. Ontheffingen en afwijkingen die uit hoofde van Richtlijn 2003/55/EG31 en Richtlijn 2009/73/EG32 van het Europees Parlement en de Raad zijn verleend moeten van toepassing blijven gedurende de periode waarvoor zij zijn verleend.
(103) De escalatie van de Russische militaire agressie tegen Oekraïne sinds februari 2022 heeft geleid tot afnemende aardgasleveringen vanuit dat land, en de inkomsten uit de aardgasverkoop zijn gebruikt om de Russische oorlog aan de grens van de Unie te financieren. Met name zijn de aardgasstromen vanuit Rusland via Belarus en de Nord Stream 1-pijpleiding gestopt en de aardgasleveringen via Oekraïne gestaag afgenomen, waardoor de energieleveringszekerheid in de hele Unie ernstig in gevaar komt. Die verminderde aardgaslevering, die als wapen wordt gebruikt, en de manipulatie van de markten door opzettelijke verstoringen van de aardgasstromen hebben kwetsbaarheden en afhankelijkheden in de Unie en haar lidstaten blootgelegd die duidelijk directe en ernstige gevolgen kunnen hebben voor hun essentiële internationale veiligheidsbelangen. Uit het verleden is ook gebleken dat aardgas als wapen kan worden ingezet en kan worden gebruikt om de energiemarkten te manipuleren, bijvoorbeeld door capaciteit in aardgasinfrastructuur op te sparen ten koste van de essentiële internationale veiligheidsbelangen van de Unie. Om het effect van dergelijke gebeurtenissen zowel in de huidige context als in de toekomst te milderen, moeten de lidstaten bij wijze van uitzondering evenredige maatregelen kunnen nemen om het vooraf uitbrengen van biedingen voor capaciteit door één enkele netgebruiker op entrypunten en bij lng-terminals voor leveringen vanuit de Russische Federatie en Belarus tijdelijk te beperken, indien dat nodig is om hun essentiële veiligheidsbelangen en die van de Unie te beschermen, tevens rekening houdend met de noodzaak om de energieleveringszekerheid in de Unie te waarborgen. Dergelijke tijdelijke maatregelen moeten kunnen worden verlengd wanneer dat gerechtvaardigd is. Die mogelijkheid moet alleen ten aanzien van de Russische Federatie en Belarus gelden, opdat de lidstaten met passende maatregelen kunnen reageren op elke bedreiging van hun essentiële veiligheidsbelangen en van die van de Unie als gevolg van de situatie, ook door hun afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen af te bouwen, onder andere door vroegtijdig maatregelen te treffen in overeenstemming met de REPowerEU-doelstellingen. Een dergelijke beperking mag niet in strijd zijn met de internationale verplichtingen van de Unie of van de lidstaten en moeten in overeenstemming zijn met artikel XXI van de Algemene Overeenkomst betreffende tarieven en handel. Alvorens dergelijke beperkingen toe te passen, moeten de lidstaten de Commissie en — voor zover het waarschijnlijk is dat de beperking gevolgen voor hen heeft — andere lidstaten, de landen die partij zijn bij de Energiegemeenschap, de partijen bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, raadplegen en rekening houden met de situatie in die lidstaten en in derde landen, met name wat de leveringszekerheid betreft. De lidstaten moeten terdege rekening houden met de mogelijke effecten van hun maatregel op andere lidstaten en met name het beginsel van energiesolidariteit eerbiedigen, ook om leveringszekerheid te waarborgen, bij het beoordelen van de geschiktheid en reikwijdte van de beoogde beperkingen.
(104) De Europese energiesector maakt een ingrijpende ontwikkeling naar een uiterst efficiënte koolstofvrije economie op basis van hernieuwbare energiebronnen door, waarbij ook de leveringszekerheid en het concurrentievermogen worden gewaarborgd. Cyberveiligheid in de subsector elektriciteit boekt al vooruitgang met een netcode inzake grensoverschrijdende elektriciteitsstromen, maar er zijn sectorspecifieke verplichte voorschriften voor de subsector aardgas nodig om de zekerheid van het energiesysteem van de Unie te waarborgen.
(105) In respons op de aanzienlijke en Uniebrede prijsstijgingen van najaar 2021 en de negatieve gevolgen daarvan, is in de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2021: “De stijgende energieprijzen aanpakken: een toolbox met initiatieven en steunmaatregelen”, het belang van een goed functionerende interne energiemarkt en een betere coördinatie van de grensoverschrijdende leveringszekerheid voor de weerbaarheid tegen toekomstige schokken benadrukt. De Europese Raad heeft op 20-21 oktober 2021 conclusies aangenomen waarin de Commissie werd verzocht spoedig maatregelen te treffen om de weerbaarheid van het energiesysteem van de Unie en de interne energiemarkt te verhogen, met inbegrip van maatregelen die de leveringszekerheid vergroten. In reactie op de Russische invasie van Oekraïne heeft de Commissie op 8 maart 2022 het REPowerEU-plan voorgelegd om de afhankelijkheid van de Unie van Russische fossiele brandstoffen af te bouwen en de transitie naar schone energie te versnellen. Om tot een consequente en tijdige reactie op die crisis en mogelijke nieuwe crises op Unieniveau bij te dragen, moeten in de onderhavige verordening en in Verordening (EU) 2017/1938 van het Europees Parlement en de Raad33 specifieke voorschriften inzake betere samenwerking en veerkracht worden ingevoerd, met name betreffende solidariteitsregels. Verordening (EU) 2017/1938 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd.
(106) Zoals aangetoond in de Uniebrede simulaties in 2017, 2021 en 2022, zijn regionale samenwerking en solidariteitsmaatregelen van essentieel belang om de veerkracht van de Unie te waarborgen in geval van een ernstige verslechtering van de leveringssituatie. Dergelijke in noodgevallen geldende solidariteitsmaatregelen moeten de levering aan door solidariteit beschermde afnemers zoals huishoudens verzekeren. De lidstaten moeten de nodige maatregelen treffen om de bepalingen betreffende het solidariteitsmechanisme uit te voeren, en de betrokken lidstaten dienen met elkaar technische, juridische en financiële regelingen overeen te komen. De lidstaten moeten die regelingen nader toelichten in hun noodplannen. Voor de lidstaten die geen bilaterale overeenkomsten zijn overeengekomen, moeten de standaardregels van deze verordening gelden om die effectieve solidariteit te waarborgen.
(107) Dergelijke solidariteitsmaatregelen kunnen derhalve resulteren in een verplichting voor een lidstaat om compensatie te betalen aan degenen die door zijn maatregelen worden getroffen. Om te waarborgen dat de door een om solidariteit verzoekende lidstaat betaalde compensatie aan de lidstaat die solidariteit verleent, billijk en redelijk is, moeten de regulerende instanties en ACER, als onafhankelijke autoriteiten, bevoegd zijn het verzochte en betaalde bedrag aan compensatie te evalueren, en indien nodig om een rectificatie te verzoeken, met name rekening houdend met het niveau van de indirecte kosten die zijn ontstaan als gevolg van de verlening van solidariteit op basis van niet-marktgebaseerde maatregelen. De nieuw tot stand gebrachte samenwerking tussen indirect verbonden lidstaten die op grond van deze verordening marktgebaseerde maatregelen gebruiken, draagt ook bij tot het verminderen van potentieel aanzienlijke kosten die zouden kunnen ontstaan bij het gebruik van duurdere niet-marktgebaseerde maatregelen.
(108) Het verstrekken van vrijwillige bijdragen van aardgas door middel van marktgebaseerde maatregelen aan indirect verbonden lidstaten moet worden opgenomen in Verordening (EU) 2017/1938, met name om te voorkomen dat rechtstreeks verbonden lidstaten niet-marktgebaseerde maatregelen moeten gebruiken terwijl een andere niet-direct verbonden lidstaat aardgasvolumes voor solidariteit zou kunnen verstrekken door gebruik te maken van marktgebaseerde maatregelen. Het vrijwillige karakter van de marktgebaseerde maatregelen en de daaruit voortvloeiende bijdrage van aardgas doen geen afbreuk aan de verplichtingen van de lidstaten om tijdig te beoordelen en aan te geven of en hoe het gevraagde aardgas met behulp van marktgebaseerde maatregelen kan worden geleverd. Een dergelijk mechanisme is bedoeld om de indirecte en totale kosten van solidariteit te verminderen door het gebruik van duurdere niet-marktgebaseerde maatregelen te voorkomen. Solidariteit tussen indirect verbonden lidstaten spreidt de lasten over meer lidstaten en vergemakkelijkt de toegang van lidstaten zonder lng-installaties tot de mondiale lng-levering.
(109) Bij de risicogebaseerde aanpak voor de beoordeling van de gasleveringszekerheid en de vaststelling van preventieve en mitigerende maatregelen moeten scenario’s aan bod komen waarin de gevolgen van een daling van de vraag naar aardgas door middel van energiebesparingen of energie-efficiëntiemaatregelen worden onderzocht, onder meer in de Uniebrede simulaties van scenario’s van gasleverings- en infrastructuurverstoringsscenario’s op grond van deze verordening. Het onderzoeken van scenario’s voor energiebesparing en energie-efficiëntie zorgt ervoor dat de Uniebrede simulatie, alsook de daaropvolgende nationale en gemeenschappelijke risicobeoordelingen en preventieve maatregelen, toekomstbestendig zijn en verenigbaar met het beginsel “energie-efficiëntie eerst” en de in Verordening (EU) 2021/1119 vastgestelde doelstellingen van de Unie inzake klimaatneutraliteit, en dat zij bijdragen tot het afbouwen van de afhankelijkheid van de Unie van Russische fossiele brandstoffen. Deze verordening stelt de lidstaten ook in staat het niet-essentiële gasverbruik van beschermde afnemers te verminderen om meer aardgasbesparingen mogelijk te maken, met name tijdens een crisis.
(110) De risico’s voor de gasleveringszekerheid als gevolg van de Russische militaire agressie tegen Oekraïne die de bij Verordening (EU) 2022/1032 van het Europees Parlement en de Raad34 ingevoerde wijzigingen van Verordening (EU) 2017/1938 rechtvaardigden, bestaan nog steeds. Daarnaast moeten extra risico’s in acht worden genomen, zoals andere mogelijke verstoringen van kritieke infrastructuur als gevolg van de sabotageacties tegen de Nord Stream-pijpleidingen in september 2022 en de verstoring van de Balticconnector-pijpleiding in oktober 2023, en een verslechtering van het geopolitieke klimaat en het dreigingslandschap in gasleverende regio’s, bijvoorbeeld door de crisis in het Midden-Oosten. Daarom moet het verslag dat de Commissie uiterlijk op 28 februari 2025 moet indienen, indien nodig vergezeld gaan van een wetgevingsvoorstel tot wijziging van Verordening (EU) 2017/1938.
(111) Sommige bepalingen van deze verordening bouwen voort op de crisismaatregelen die bij Verordening (EU) 2022/2576 van de Raad35 zijn ingevoerd als reactie op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne en de daaropvolgende aardgasleveringscrisis. Terwijl Verordening (EU) 2022/2576 een reactie vormde op een onmiddellijke en ernstige crisis in de aardgaslevering, onder meer door af te wijken van het bestaande permanente kader, heeft deze verordening tot doel een aantal crisismaatregelen om te zetten in permanente kenmerken van de aardgasmarkt. Dit betreft met name het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas, maatregelen om het gebruik van lng-installaties en aardgasopslag te verbeteren, alsook aanvullende solidariteitsmaatregelen in geval van een noodsituatie op het gebied van aardgas. De tenuitvoerlegging van deze permanente kenmerken van de aardgasmarkt vergt echter tijd, onder meer vanwege de noodzakelijke aanbestedingsprocedures voor het permanente mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas, die niet vóór eind 2024 zullen worden afgerond. Bovendien zullen de risico’s in verband met de aardgaslevering in de Unie naar verwachting het hele jaar 2024 blijven bestaan. Om voldoende tijd te laten voor de voorbereidende fase van die maatregelen en om overlapping met de bij Verordening (EU) 2022/2576 ingevoerde maatregelen te voorkomen, dienen de desbetreffende bepalingen van deze verordening derhalve pas vanaf 1 januari 2025 van toepassing te zijn. De bepalingen van deze verordening betreffende de oprichting en selectie van een dienstverlener voor de uitvoering van taken in het kader van het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas moeten van toepassing zijn met ingang van de datum van inwerkingtreding van deze verordening, om ervoor te zorgen dat het mechanisme operationeel is vanaf de datum waarop Verordening (EU) 2022/2576 verstrijkt.
(112) Verordening (EU) nr. 1227/2011 van het Europees Parlement en de Raad36 en de Verordeningen (EU) 2019/942 en (EU) 2022/869 moeten derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd.
(113) Daar de doelstelling van deze verordening, namelijk de vaststelling van eerlijke regels betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten, opslag en lng-installaties, en van de maatregelen met betrekking tot het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas en het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof, niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang en de gevolgen ervan beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 VEU neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze verordening niet verder dan nodig is om die doelstelling te verwezenlijken,
HEBBEN DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:
Onderwerp en toepassingsgebied
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 1 -
Onderwerp en toepassingsgebied
Bij deze verordening:
- a) worden niet-discriminerende regels vastgesteld betreffende de toegangsvoorwaarden voor aardgas- en waterstofsystemen, waarbij rekening wordt gehouden met de specificiteit van nationale en regionale markten, teneinde een goede werking van de interne markten voor aardgas en waterstof te waarborgen en bij te dragen tot de flexibiliteit van het energiesysteem, en
- b) wordt het ontstaan en het beheer van naar behoren functionerende en transparante markten voor aardgas en waterstof met een hoge leveringszekerheid bevorderd en wordt voorzien in mechanismen waarmee de regels inzake nettoegang voor grensoverschrijdende uitwisseling van aardgas en waterstof worden geharmoniseerd.
De in de eerste alinea genoemde doelstellingen omvatten:
- a) de vaststelling van geharmoniseerde beginselen inzake de tarieven, of de methoden voor de berekening van tarieven, voor de toegang tot het aardgasnet met uitzondering van aardgasopslaginstallaties;
- b) de instelling van derdentoegangsdiensten en vaststelling van geharmoniseerde beginselen inzake capaciteitsallocatie en congestiebeheer;
- c) de vaststelling van transparantievereisten, balanceringsregels en tarieven voor onbalans, alsmede de bevordering van capaciteitsverhandeling.
Artikel 2 -
Definities
Voor de toepassing van deze verordening gelden de volgende definities:
- 1) “gereguleerde activa”: de netwerkactiva van een transmissiesysteembeheerder, een distributiesysteembeheerder, een waterstoftransmissienetbeheerder of een waterstofdistributienetbeheerder die worden gebruikt voor de levering van gereguleerde netdiensten die bij de berekening van netgerelateerde diensteninkomsten in aanmerking worden genomen;
- 2) “transmissie”: transmissie zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 17), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 3) “transportcontract”: een contract tussen een transmissiesysteembeheerder of waterstofnetbeheerder en een netgebruiker voor de uitvoering van transportdiensten voor aardgas of waterstof;
- 4) “capaciteit”: de maximale stroom, uitgedrukt in normale kubieke meter per tijdseenheid of in energie-eenheid per tijdseenheid, waarop de netgebruiker op grond van het transportcontract recht heeft;
- 5) “ongebruikte capaciteit”: de vaste capaciteit die een netgebruiker op grond van een transportcontract heeft verworven, maar op het moment van het contractueel vastgelegde aflopen van de termijn niet heeft genomineerd;
- 6) “congestiebeheer”: het beheer van de capaciteitsportefeuille van de transmissiesysteembeheerder met het oog op het optimale en maximale gebruik van de technische capaciteit en de tijdige detectie van toekomstige congestie- en saturatiepunten;
- 7) “secundaire markt”: de markt van de niet op de primaire markt verhandelde capaciteit;
- 8) “nominatie”: het opgeven door de netgebruiker aan de transmissiesysteembeheerder van de werkelijke stroom die hij wil injecteren in of onttrekken aan het systeem, voordat die injectie of onttrekking plaatsvindt;
- 9) “hernominatie”: het melden van een gecorrigeerde nominatie, volgend op een nominatie;
- 10) “systeemintegriteit”: elke situatie waarin de druk en de kwaliteit van het aardgas of de waterstof binnen de minimum- en maximumgrenzen blijven, zodat het transport van aardgas of waterstof uit een technisch oogpunt gegarandeerd is;
- 11) “balanceringsperiode”: periode waarbinnen het onttrekken van een hoeveelheid aardgas of waterstof, uitgedrukt in eenheden energie, door elke netgebruiker moet worden gecompenseerd door middel van het injecteren van dezelfde hoeveelheid aardgas of waterstof in overeenstemming met de netcode;
- 12) “netgebruiker”: een netgebruiker zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 60), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 13) “afschakelbare diensten”: diensten met betrekking tot afschakelbare capaciteit aangeboden door de transmissiesysteembeheerder of, indien van toepassing, de distributiesysteembeheerder, of de waterstofnetbeheerder;
- 14) “afschakelbare capaciteit”: de aardgas- of waterstoftransmissiecapaciteit die door de transmissiesysteembeheerder of, indien van toepassing, de distributiesysteembeheerder, of de waterstofnetbeheerder kan worden afgeschakeld overeenkomstig de voorwaarden van het transportcontract;
- 15) “langetermijndiensten”: diensten aangeboden door de transmissiesysteembeheerder of, indien van toepassing, de distributiesysteembeheerder, of de waterstofnetbeheerder, met een duur van één jaar of meer;
- 16) “kortetermijndiensten”: diensten aangeboden door de transmissiesysteembeheerder of, indien van toepassing, de distributiesysteembeheerder, of de waterstofnetbeheerder, met een duur van minder dan één jaar;
- 17) “vaste capaciteit”: aardgas- en waterstoftransmissie- en distributiecapaciteit die contractueel als niet-afschakelbaar gegarandeerd wordt door de transmissiesysteembeheerder of, indien van toepassing, de distributiesysteembeheerder, of de waterstofnetbeheerder;
- 18) “vaste diensten”: diensten met betrekking tot vaste capaciteit aangeboden door de transmissiesysteembeheerder of, indien van toepassing, de distributiesysteembeheerder, of de waterstofnetbeheerder;
- 19) “technische capaciteit”: de maximale vaste capaciteit die aan de netgebruikers kan worden aangeboden, rekening houdend met de systeemintegriteit en de operationele eisen van de transmissiesysteembeheerder of, indien van toepassing, de distributiesysteembeheerder, of de waterstofnetbeheerder;
- 20) “gecontracteerde capaciteit”: capaciteit die aan een netgebruiker is gealloceerd door middel van een transportcontract;
- 21) “beschikbare capaciteit”: het deel van de technische capaciteit dat niet is gealloceerd en dat op een specifiek moment nog beschikbaar is voor het systeem;
- 22) “contractuele congestie”: een situatie waarbij het niveau van de vraag naar vaste capaciteit groter is dan de technische capaciteit;
- 23) “primaire markt”: de markt van capaciteit die direct wordt verhandeld door de transmissiesysteembeheerder of, indien van toepassing, de distributiesysteembeheerder, of de waterstoftransmissienetbeheerder;
- 24) “fysieke congestie”: een situatie waarbij op een specifiek moment het niveau van de vraag naar werkelijke leveringen groter is dan de technische capaciteit;
- 25) “lng-installatiecapaciteit”: de capaciteit op een terminal voor vloeibaar aardgas (lng) voor het vloeibaar maken van aardgas of voor de invoer, verlading, ondersteunende diensten, tijdelijke opslag en hervergassing van lng;
- 26) “ruimte”: de hoeveelheid aardgas of waterstof die een gebruiker van een opslaginstallatie mag gebruiken voor de opslag van aardgas of waterstof;
- 27) “levercapaciteit”: het debiet waarmee de opslaginstallatiegebruiker aardgas of waterstof mag onttrekken aan de aardgasopslaginstallatie of de waterstofopslaginstallatie;
- 28) “injectiecapaciteit”: het debiet waarmee de opslaginstallatiegebruiker aardgas of waterstof mag injecteren in de aardgasopslaginstallatie of de waterstofopslaginstallatie;
- 29) “opslagcapaciteit”: elke combinatie van ruimte, injectiecapaciteit en levercapaciteit;
- 30) “entry-exitsysteem”: een entry-exitsysteem zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 57), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 31) “balanceringszone”: een balanceringszone zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 58), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 32) “virtueel handelsplatform”: een virtueel handelsplatform zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 59), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 33) “entrypunt”: een entrypunt zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 61), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 34) “exitpunt”: een exitpunt zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 62), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 35) “voorwaardelijke capaciteit”: vaste capaciteit die transparante en vastgelegde voorwaarden omvat om hetzij toegang tot en van het virtuele handelsplatform, hetzij beperkte toewijsbaarheid te bieden;
- 36) “toewijsbaarheid”: de discretionaire combinatie van entrycapaciteit met exitcapaciteit of vice versa;
- 37) “toegestane inkomsten”: de som van de inkomsten uit transmissiediensten en inkomsten uit niet-transmissiediensten voor de verlening van diensten door de transmissiesysteembeheerder voor een specifieke periode binnen een reguleringsperiode, die een dergelijke transmissiesysteembeheerder mag verwerven in het kader van een regeling zonder maximumprijzen en die is vastgesteld overeenkomstig artikel 78, lid 7, punt a), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 38) “beoogde inkomsten”: de som van de verwachte inkomsten uit transmissiediensten, berekend volgens de beginselen van artikel 17, lid 1, en de verwachte inkomsten uit niet-transmissiediensten voor de levering van diensten door de transmissiesysteembeheerder voor een specifieke periode binnen een reguleringsperiode in het kader van een regeling met maximumprijzen;
- 39) “nieuwe infrastructuur”: infrastructuur die uiterlijk op 4 augustus 2003 niet voltooid is;
- 40) “aardgas”: aardgas zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 1), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 41) “hernieuwbaar gas”: hernieuwbaar gas zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 2), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 42) “aardgassysteem”: een aardgassysteem zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 3), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 43) “waterstofsysteem”: een waterstofsysteem zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 4), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 44) “waterstofopslaginstallatie”: een waterstofopslaginstallatie zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 5), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 45) “waterstofopslagbeheerder”: een waterstofopslagbeheerder zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 6), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 46) “waterstofterminal”: een waterstofterminal zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 8), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 47) “waterstofterminalbeheerder”: een waterstofterminalbeheerder zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 9), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 48) “waterstofkwaliteit”: waterstofkwaliteit zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 10), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 49) “koolstofarme waterstof”: koolstofarme waterstof zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 11), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 50) “koolstofarm gas”: koolstofarm gas zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 12), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 51) “transmissiesysteembeheerder”: een transmissiesysteembeheerder zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 18), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 52) “upstreampijpleidingnet”: een upstreampijpleidingnet zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 16), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 53) “distributie”: distributie zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 19), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 54) “distributiesysteembeheerder”: een distributiesysteembeheerder zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 20), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 55) “waterstofnet”: een waterstofnet zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 21), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 56) “waterstoftransport”: waterstoftransport zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 22), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 57) “waterstoftransmissienet”: een waterstoftransmissienet zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 23), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 58) “waterstofdistributienet”: een waterstofdistributienet zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 24), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 59) “waterstofnetbeheerder”: een waterstofnetbeheerder zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 25), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 60) “waterstoftransmissienetbeheerder”: een waterstoftransmissienetbeheerder zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 26), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 61) “waterstofdistributienetbeheerder”: een waterstofdistributienetbeheerder zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 27), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 62) “levering”: levering zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 28), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 63) “aardgasopslaginstallatie”: een aardgasopslaginstallatie zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 31), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 64) “aardgasopslagsysteembeheerder”: een aardgasopslagsysteembeheerder zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 32), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 65) “lng-installatie”: een lng-installatie zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 33), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 66) “lng-systeembeheerder”: een lng-systeembeheerder zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 34), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 67) “systeem”: een systeem zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 35), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 68) “ondersteunende diensten”: ondersteunende diensten zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 36), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 69) “interconnector”: een interconnector zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 39), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 70) “waterstofinterconnector”: een waterstofinterconnector zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 40), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 71) “systeemgebruiker”: een systeemgebruiker zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 46), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 72) “afnemer”: een afnemer zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 47), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 73) “eindafnemer”: een eindafnemer zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 50), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 74) “grootafnemer”: een grootafnemer zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 51), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 75) “zeggenschap”: zeggenschap zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 55), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 76) “langetermijncontract”: een langetermijncontract zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 56), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 77) “interconnectiepunt”: een interconnectiepunt zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 63), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 78) “virtueel interconnectiepunt”: een virtueel interconnectiepunt zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 64), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 79) “marktdeelnemer”: een marktdeelnemer zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 65), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 80) “interoperabiliteit”: interoperabiliteit zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 71), van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- 81) “energie-efficiëntie eerst”: energie-efficiëntie eerst zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 18), van Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad37;
- 82) “herbestemming”: herbestemming zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 18), van Verordening (EU) 2022/869;
- 83) “verticaal geïntegreerd bedrijf”: een verticaal geïntegreerd bedrijf zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 43), van Richtlijn (EU) 2024/1788.
Artikel 3 -
Algemene beginselen
De lidstaten, de op grond van artikel 76 van Richtlijn (EU) 2024/1788 aangewezen regulerende instanties (de “regulerende instanties”), beheerders van aardgassystemen of waterstofsystemen en de gedelegeerde beheerders zoals marktgebiedbeheerders of boekingsplatformbeheerders waarborgen dat de markten voor aardgas en waterstof in overeenstemming met de volgende beginselen worden beheerd:
- a) prijsvorming voor aardgas en waterstof vindt plaats op basis van vraag en aanbod;
- b) transmissie- en distributiesysteembeheerders, en waterstoftransmissienetbeheerders en waterstofdistributienetbeheerders werken samen om netgebruikers de vrijheid te bieden om onafhankelijk entry- en exitcapaciteit te boeken; aardas en, vanaf 2033, waterstof wordt bij voorkeur door middel van het entry-exitsysteem getransporteerd in plaats van langs contractuele paden;
- c) aan de entry- en exitpunten van het aardgas- en waterstofsysteem geheven tarieven worden zo gestructureerd dat ze bijdragen tot marktintegratie, grotere leveringszekerheid en het stimuleren van interconnectie tussen aardgas- en waterstofnetten;
- d) ondernemingen die in hetzelfde entry-exitsysteem actief zijn, wisselen aardgas en, vanaf 2033, waterstof uit bij het virtuele handelsplatform; producenten van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas hebben gelijke toegang tot het virtuele handelsplatform, ongeacht of zij op het distributiesysteem of het transmissiesysteem zijn aangesloten; aardgas en, vanaf 2033, waterstof kan fysiek worden uitgewisseld op entrypunten van of exitpunten naar derde landen;
- e) netgebruikers dragen de verantwoordelijkheid om hun balanceringsportfolio’s in balans te brengen om zo de noodzaak tot het nemen van balanceringsacties door transmissiesysteembeheerders en waterstoftransmissienetbeheerders tot een minimum te beperken;
- f) balanceringsacties worden op basis van gestandaardiseerde producten in overeenstemming met de krachtens deze verordening vastgestelde netcode inzake balancering uitgevoerd, op een handelsplatform of door gebruikmaking van balanceringsdiensten conform die netcode;
- g) marktvoorschriften voorkomen acties waardoor prijsvorming op basis van vraag en aanbod voor aardgas en waterstof wordt tegengegaan;
- h) marktvoorschriften waarborgen een consumentgerichte en energie-efficiënte benadering op de markten voor aardgas en waterstof;
- i) marktvoorschriften bevorderen het ontstaan en de werking van liquide verhandeling van aardgas en waterstof, waarbij prijsvorming en prijstransparantie worden gestimuleerd;
- j) marktvoorschriften maken het koolstofvrij maken van de aardgassystemen en waterstofsystemen mogelijk, onder meer door de integratie in de markten van aardgas en waterstof uit hernieuwbare energiebronnen mogelijk te maken en door prikkels voor energiebesparing en -efficiëntie, vraagvermindering, flexibiliteit van de vraag en integratie van energiesystemen te bieden en de verwezenlijking van de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie te vergemakkelijken;
- k) marktvoorschriften zorgen voor passende investeringsprikkels, in het bijzonder voor langetermijninvesteringen voor een koolstofvrij en duurzaam aardgassysteem en waterstofsysteem, voor energieopslag, energie-efficiëntie, vraagvermindering en vraagrespons, waardoor aan de behoeften van de markt en van systeemintegratie tegemoet wordt gekomen, en ze faciliteren eerlijke mededinging en leveringszekerheid, waarbij het beginsel “energie-efficiëntie eerst” wordt uitgevoerd door investeringsprikkels te voorkomen die tot gestrande activa leiden;
- l) voorschriften inzake netplanning zijn, waar nodig, gericht op het gebruik van waterstof voor moeilijk koolstof vrij te maken sectoren, rekening houdend met het potentieel voor broeikasgasvermindering, hebben tot doel maatregelen ter vermindering van de vraag naar fossiel gas aan te moedigen en dragen bij tot een behoedzaam en rationeel gebruik van natuurlijke hulpbronnen en het behalen van de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie;
- m) eventuele belemmeringen voor grensoverschrijdende aardgas- en waterstofstromen tussen entry-exitsystemen worden weggenomen;
- n) marktvoorschriften vergemakkelijken samenwerking en integratie.
Opschalen van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas in steenkool- en koolstofintensieve regio’s
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 4 -
Opschalen van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas in steenkool- en koolstofintensieve regio’s
Afzonderlijke gereguleerde activa
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 5 -
Afzonderlijke gereguleerde activa
Indien een transmissiesysteembeheerder, een distributiesysteembeheerder of een waterstofnetbeheerder gereguleerde diensten voor aardgas, waterstof of elektriciteit biedt, voldoet hij aan de eis inzake ontvlechting van de boekhouding zoals bepaald in artikel 75 van Richtlijn (EU) 2024/1788 en artikel 56 van Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad38, en heeft hij afzonderlijke gereguleerde activa voor aardgas, waterstof of elektriciteit. Die afzonderlijk gereguleerde activa waarborgen dat:
- a) inkomsten uit diensten, verkregen uit het verlenen van specifieke gereguleerde diensten alleen kunnen worden gebruikt om de kapitaal- en bedrijfsuitgaven terug te verdienen met betrekking tot de activa die in de gereguleerde activa zijn opgenomen op basis waarvan de gereguleerde diensten zijn verleend;
- b) de waarde van de activa wordt vastgesteld als ze naar andere gereguleerde activa worden overgedragen, waarbij die waarde wordt gecontroleerd en goedgekeurd door de regulerende instantie en zo wordt vastgesteld dat er geen kruissubsidiëring plaatsvindt.
De volgende voorwaarden zijn van toepassing op een financiële overdracht in de zin van dit lid:
- a) alle voor de financiële overdracht benodigde inkomsten worden als een specifieke heffing geïnd;
- b) de specifieke heffing wordt alleen geïnd op exitpunten van eindafnemers binnen dezelfde lidstaten als begunstigde van de financiële overdracht;
- c) de specifieke heffing en de financiële overdracht of de aan de berekening ten grondslag liggende methoden worden voorafgaand aan de toepassing ervan door de regulerende instantie goedgekeurd;
- d) de goedgekeurde specifieke heffing en financiële overdracht, en de methoden, indien goedgekeurd, worden uiterlijk dertig dagen uiterlijk op de datum van uitvoering ervan bekendgemaakt;
- e) de lidstaat heeft de Commissie en ACER in kennis gesteld van het feit dat hij financiële overdrachten heeft toegestaan.
De regulerende instantie mag een in lid 4 bedoelde financiële overdracht en specifieke heffing goedkeuren op voorwaarde dat:
- a) nettoegangstarieven worden geheven van gebruikers van de gereguleerde activa die begunstigde zijn van een financiële overdracht;
- b) de som van de financiële overdrachten en de inkomsten uit diensten die via de nettoegangstarieven worden geheven, niet lager is dan de toegestane of beoogde inkomsten;
- c) een financiële overdracht wordt goedgekeurd voor een beperkte periode, die niet langer is dan een derde van de resterende afschrijvingstermijn van de betrokken infrastructuur.
ACER kan aanbevelingen doen aan transmissiesysteembeheerders, distributiesysteembeheerders, waterstofnetbeheerders en de regulerende instanties ten aanzien van de methoden:
- a) voor de bepaling van de waarde van de activa die worden overgedragen aan andere gereguleerde activa en voor de bestemming van eventuele daaruit voortvloeiende winsten en verliezen;
- b) voor de berekening van de omvang en de maximale looptijd van de financiële overdracht en de specifieke heffing;
- c) voor de criteria om bijdragen aan de specifieke heffing toe te wijzen aan de met de gereguleerde activa verbonden eindafnemers.
Derdentoegangsdiensten bij transmissiesysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 6 -
Derdentoegangsdiensten bij transmissiesysteembeheerders
Transmissiesysteembeheerders:
- a) bieden op niet-discriminerende basis capaciteit en diensten aan alle netgebruikers aan;
- b) bieden zowel vaste als afschakelbare capaciteit aan; de prijs van afschakelbare capaciteit is een afspiegeling van de waarschijnlijkheid van afschakeling;
- c) bieden de netgebruikers zowel lange- als kortetermijncapaciteit aan.
Uiterlijk op 5 augustus 2025
- a) beoordeelt de Commissie de gevolgen voor het aardgassysteem van een tariefregeling waarbij geen tarieven in rekening worden gebracht voor toegang tot transmissiesystemen op interconnectiepunten tussen lidstaten of op interconnectiepunten met derde landen waarvan de systemen twee of meer lidstaten met elkaar verbinden, en
- b) dient ze hierover bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in.
Een virtueel interconnectiepunt wordt opgezet mits aan de volgende voorwaarden is voldaan:
- a) de totale technische capaciteit op de virtuele interconnectiepunten is gelijk aan of hoger dan de som van de technische capaciteiten op elk van de interconnectiepunten die bijdragen tot de virtuele interconnectiepunten;
- b) het virtuele interconnectiepunt vergemakkelijkt het economisch en efficiënt gebruik van het systeem, met inbegrip van de voorschriften die zijn vastgesteld in de artikelen 10 en 11.
De leden 1 tot en met 6 doen geen afbreuk aan de mogelijkheid voor de lidstaten om evenredige maatregelen te nemen om gedurende een vaststaande periode die, indien gerechtvaardigd, kan worden verlengd, aardgasleveringen uit de Russische Federatie en Belarus te tijdelijk beperken, door het vooraf uitbrengen van biedingen voor capaciteit door ongeacht welke individuele netgebruiker op entrypunten uit de Russische Federatie of Belarus in te perken, indien dit noodzakelijk is voor de bescherming van hun essentiële veiligheidsbelangen en die van de Unie, mits dergelijke maatregelen:
- a) de goede werking van de interne markt voor aardgas en de grensoverschrijdende aardgasstromen tussen lidstaten niet onnodig verstoren en de leveringszekerheid van de Unie of een lidstaat niet ondermijnen;
- b) het energiesolidariteitsbeginsel eerbiedigen;
- c) worden genomen in overeenstemming met de rechten en verplichtingen van de Unie en de lidstaten ten aanzien van derde landen.
Derdentoegangsdiensten bij waterstofnetbeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 7 -
Derdentoegangsdiensten bij waterstofnetbeheerders
Derdentoegangsdiensten bij aardgasopslaginstallaties, waterstofterminals, lng-installaties en waterstofopslaginstallaties
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 8 -
Derdentoegangsdiensten bij aardgasopslaginstallaties, waterstofterminals, lng-installaties en waterstofopslaginstallaties
Lng-systeembeheerders, waterstofterminalbeheerders, waterstofopslagbeheerders en aardgasopslagsysteembeheerders
- a) bieden op niet-discriminerende basis aan alle netgebruikers diensten aan die aan de marktbehoefte voldoen. Met name wanneer een lng-systeembeheerder, een waterstofterminalbeheerder, een waterstofopslagbeheerder of een aardgasopslagsysteembeheerder dezelfde dienst aan meerdere afnemers aanbiedt, geschiedt dit onder gelijkwaardige contractuele voorwaarden;
- b) bieden diensten aan die aansluiten bij het gebruik van onderling verbonden aardgas- en waterstoftransportsystemen en de toegang vergemakkelijken door samenwerking met de transmissiesysteembeheerder of de waterstofnetbeheerder, en
- c) publiceren relevante informatie, en met name gegevens over het gebruik en de beschikbaarheid van diensten, binnen een tijdskader dat verenigbaar is met redelijke commerciële behoeften van gebruikers van lng-installaties, aardgasopslaginstallaties, waterstofterminals of waterstofopslaginstallaties en onder toezicht van de regulerende instantie.
Aardgasopslagsysteembeheerders en waterstofopslagbeheerders
- a) bieden zowel vaste als afschakelbare derdentoegangsdiensten aan; de prijs van afschakelbare capaciteit is een afspiegeling van de waarschijnlijkheid van afschakeling;
- b) bieden opslaginstallatiegebruikers zowel lange- als kortetermijndiensten aan;
- c) bieden opslaginstallatiegebruikers zowel gebundelde als ontvlochten diensten aan die verband houden met opslagcapaciteit.
Lng- en aardgasopslaginstallatiecontracten en waterstofopslaginstallatie- en waterstofterminalcontracten leiden niet tot willekeurig hogere tarieven wanneer ze gesloten worden
- a) buiten een gasjaar met niet-standaardaanvangsdata, of
- b) met een kortere duur dan een standaardcontract op jaarbasis.
De leden 1 tot en met 6 doen geen afbreuk aan de mogelijkheid voor de lidstaten om evenredige maatregelen te nemen om gedurende een vaststaande periode die, indien gerechtvaardigd, kan worden verlengd, lng-leveringen uit de Russische Federatie en Belarus tijdelijk te beperken, door het vooraf plaatsen door elke individuele netgebruiker van biedingen voor of het leveren van lng-installatiecapaciteit voor levering uit de Russische Federatie of Belarus aan elke individuele netgebruiker in te perken, indien dit noodzakelijk is voor de bescherming van hun essentiële veiligheidsbelangen en die van de Unie, mits dergelijke maatregelen:
- a) de goede werking van de interne markt voor aardgas en de grensoverschrijdende aardgasstromen tussen lidstaten niet onnodig verstoren en de leveringszekerheid van de Unie of een lidstaat niet ondermijnen;
- b) het energiesolidariteitsbeginsel eerbiedigen;
- c) worden genomen in overeenstemming met de rechten en de verplichtingen van de Unie en de lidstaten ten aanzien van derde landen.
Marktvraagbeoordeling voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas door lng-systeembeheerders en aardgasopslagsysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 9 -
Marktvraagbeoordeling voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas door lng-systeembeheerders en aardgasopslagsysteembeheerders
Beginselen inzake de mechanismen voor capaciteitsallocatie en de procedures voor congestiebeheer bij transmissiesysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 10 -
Beginselen inzake de mechanismen voor capaciteitsallocatie en de procedures voor congestiebeheer bij transmissiesysteembeheerders
Transmissiesysteembeheerders implementeren en publiceren niet-discriminerende en transparante mechanismen voor capaciteitsallocatie, welke
- a) passende economische signalen geven voor een efficiënt en maximaal gebruik van de technische capaciteit, investeringen in nieuwe infrastructuur en in alternatieve oplossingen aan de vraagzijde die geen investeringen in nieuwe infrastructuur vereisen, vergemakkelijken en de grensoverschrijdende uitwisseling van aardgas bevorderen;
- b) zorgen voor compatibiliteit met de marktmechanismen, met inbegrip van spotmarkten en trading hubs, en tevens flexibel en in staat zijn zich aan veranderende marktomstandigheden aan te passen, en
- c) compatibel zijn met de nettoegangssystemen van de lidstaten.
Transmissiesysteembeheerders implementeren en publiceren niet-discriminerende en transparante procedures voor congestiebeheer die de grensoverschrijdende uitwisseling van aardgas op niet-discriminerende basis bevorderen, waarbij de beginselen van non-discriminatie en vrije concurrentie worden gerespecteerd:
- a) in geval van contractuele congestie biedt de transmissiesysteembeheerder ongebruikte capaciteit op de primaire markt aan, ten minste op “day-ahead”-basis en afschakelbaar, en
- b) netgebruikers kunnen hun ongebruikte gecontracteerde capaciteit op de secundaire markt doorverkopen of -verhuren.
Beginselen inzake mechanismen voor capaciteitsallocatie en procedures voor congestiebeheer bij aardgasopslaginstallaties, waterstofterminals, waterstofopslaginstallaties en lng-installaties
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 11 -
Beginselen inzake mechanismen voor capaciteitsallocatie en procedures voor congestiebeheer bij aardgasopslaginstallaties, waterstofterminals, waterstofopslaginstallaties en lng-installaties
Lng-systeembeheerders, waterstofopslagbeheerders, waterstofterminalbeheerders en aardgasopslagsysteembeheerders implementeren en publiceren niet-discriminerende en transparante mechanismen voor capaciteitsallocatie welke
- a) passende economische signalen geven voor een efficiënt en maximaal gebruik van de capaciteit en investeringen in nieuwe infrastructuur vergemakkelijken;
- b) zorgen voor compatibiliteit met de marktmechanismen, met inbegrip van spotmarkten en trading hubs, en tevens flexibel zijn en in staat zijn zich aan veranderende marktomstandigheden aan te passen, en
- c) compatibel zijn met de toegangssystemen van de netten die met de lng-opslagsystemen verbonden zijn.
Contracten voor lng-terminals, waterstofterminals en waterstof- en aardgasopslaginstallaties bevatten mechanismen om het hamsteren van capaciteit te voorkomen, waarbij rekening wordt gehouden met de volgende, in geval van contractuele congestie geldende beginselen:
- a) de systeembeheerder biedt ongebruikte capaciteit zonder uitstel op de primaire markt aan en biedt die capaciteit, voor aardgasopslaginstallaties, ten minste op “day-ahead”-basis en afschakelbaar aan;
- b) gebruikers kunnen hun gecontracteerde capaciteit op de secundaire markt doorverkopen;
- c) uiterlijk op 5 februari 2026 waarborgen lng-systeembeheerders, waterstofterminalbeheerders, waterstofopslagbeheerders en aardgasopslagsysteembeheerders, individueel of samen met andere soortgelijke beheerders, dat er een transparant en niet-discriminerend boekingsplatform beschikbaar is voor gebruikers van lng-installaties, waterstofterminals, waterstofopslaginstallaties en aardgasopslaginstallaties, waarmee deze gebruikers hun gecontracteerde capaciteit op grond van punt b) op de secundaire markt kunnen doorverkopen.
Verhandeling van capaciteitsrechten
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 12 -
Verhandeling van capaciteitsrechten
Balanceringsregels en tarieven voor onbalans
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 13 -
Balanceringsregels en tarieven voor onbalans
Certificering van transmissiesysteembeheerders en waterstoftransmissienetbeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 14 -
Certificering van transmissiesysteembeheerders en waterstoftransmissienetbeheerders
Certificering van aardgasopslagsysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 15 -
Certificering van aardgasopslagsysteembeheerders
Bij de overweging van het risico voor de energieleveringszekerheid in de Unie houdt de certificeringsinstantie rekening met elk risico voor de aardgasleveringszekerheid op Unie-, nationaal of regionaal niveau, alsmede met beperkingen van dergelijke risico’s, die onder meer voortvloeien uit:
- a) de eigendom, de levering of andere commerciële relaties die negatieve gevolgen kunnen hebben voor de stimulansen voor en het vermogen van de aardgasopslagsysteembeheerder om de ondergrondse aardgasopslaginstallatie te vullen;
- b) de rechten en verplichtingen van de Unie ten aanzien van een derde land uit hoofde van het internationaal recht, met inbegrip van overeenkomsten die zijn gesloten met een of meer derde landen, waarbij de Unie partij is en waarin de energieleveringszekerheid aan de orde komt;
- c) de rechten en verplichtingen van de betrokken lidstaten ten aanzien van een derde land, die voortvloeien uit door de betrokken lidstaat met een of meer derde landen gesloten overeenkomsten, voor zover die overeenkomsten in overeenstemming zijn met het Unierecht, of
- d) andere specifieke feiten en omstandigheden van het geval.
Indien de certificeringsinstantie concludeert dat de risico’s voor de aardgaslevering niet kunnen worden beperkt door voorwaarden te stellen op grond van lid 4, onder meer door van de eigenaar van het aardgasopslagsysteem of de aardgasopslagsysteembeheerder te eisen het beheer van het aardgasopslagsysteem over te dragen, en derhalve de certificering weigert:
- a) eist zij van de eigenaar van het aardgasopslagsysteem, de aardgasopslagsysteembeheerder of elke persoon die naar haar inzicht de energieleveringszekerheid of de essentiële veiligheidsbelangen van de Unie of van een lidstaat in gevaar zou kunnen brengen, dat afstand wordt gedaan van de aandelen of rechten waarover die persoon beschikt ten aanzien van de eigendom van het aardgasopslagsysteem of van de aardgasopslagsysteembeheerder, en stelt zij een termijn vast binnen welke daarvan afstand moet worden gedaan;
- b) gelast zij in voorkomend geval voorlopige maatregelen om te waarborgen dat een dergelijke persoon geen zeggenschap of rechten over de eigenaar van het aardgasopslagsysteem of de aardgasopslagsysteembeheerder kan uitoefenen totdat van de aandelen of rechten afstand is gedaan, en
- c) treft zij passende compenserende maatregelen overeenkomstig nationaal recht.
Certificeringsinstanties monitoren de aardgasopslagsysteembeheerders voortdurend wat betreft de naleving van de in de leden 1 tot en met 4 vastgelegde certificeringseisen. Zij stellen een nieuwe certificeringsprocedure in om de naleving in elk van de volgende omstandigheden te herbeoordelen:
- a) na ontvangst van een kennisgeving door de aardgasopslagsysteembeheerder op grond van lid 8 of lid 9;
- b) ambtshalve, indien zij er kennis van hebben dat een geplande wijziging van rechten op of van beïnvloeding van een aardgasopslagsysteembeheerder ertoe zou kunnen leiden dat de vereisten van de leden 1, 2 en 3 niet worden nageleefd;
- c) na het met redenen omkleed verzoek van de Commissie.
Samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 16 -
Samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders
Tarieven voor de toegang tot netten
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 17 -
Tarieven voor de toegang tot netten
Tariefkortingen voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 18 -
Tariefkortingen voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas
Bij het stellen van de tarieven wordt een korting voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas toegepast op:
- a) entrypunten vanuit installaties voor de productie van hernieuwbaar en koolstofarm gas;
- b) op capaciteit gebaseerde transmissietarieven op entrypunten van en exitpunten naar aardgasopslaginstallaties, tenzij een dergelijke opslaginstallatie verbonden is met meer dan één transmissie- of distributienet en gebruikt wordt om met een interconnectiepunt te concurreren.
Met betrekking tot de in de eerste alinea bedoelde kortingen:
- a) wordt transmissiesysteembeheerders voorgeschreven de korting alleen toe te kennen voor de kortst mogelijke route wat grensoverschrijdingen betreft tussen de locatie waar het specifieke bewijs van duurzaamheidsverklaring, op basis van het in de eerste alinea bedoelde certificaat, als eerste in de Uniedatabank is geregistreerd en waar het, als verbruikt beschouwd, is geschrapt, op voorwaarde dat een eventuele veilingspremie niet onder de korting valt;
- b) verstrekken transmissiesysteembeheerders de betrokken regulerende instantie informatie over de huidige en de verwachte volumes van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas en over de gevolgen van de toepassing van tariefkorting op hun inkomsten, en controleren en beoordelen de regulerende instanties het effect van de korting op de tariefstabiliteit;
- c) onderhandelen de betrokken en alle aangrenzende transmissiesysteembeheerders, zodra de inkomsten van een transmissiesysteembeheerder uit die specifieke tarieven vanwege de toepassing ervan met 10 % zijn verlaagd, over een intertransmissiesysteembeheerderscompensatiemechanisme;
-
d)
worden nadere bijzonderheden voor de uitvoering van de korting voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas, zoals de berekening van de in aanmerking komende capaciteit waarop de korting van toepassing is, en de vereiste procedures, in een krachtens artikel 71 vastgestelde netcode bepaald.
De betrokken transmissiesysteembeheerders bereiken overeenstemming over een intertransmissiesysteembeheerderscompensatiemechanisme binnen drie jaar nadat hun inkomsten uit specifieke tarieven met 10 % zijn verminderd als bedoeld in dit lid, tweede alinea, punt c). Indien binnen die termijn geen overeenstemming wordt bereikt, besluiten de betrokken regulerende instanties binnen twee extra jaren gezamenlijk over een passend intertransmissiesysteembeheerderscompensatiemechanisme. Indien de regulerende instanties geen overeenstemming bereiken, is artikel 6 van Verordening (EU) 2019/942 van toepassing. Indien de regulerende instanties binnen twee jaar geen overeenstemming kunnen bereiken, of op hun gezamenlijke verzoek, keurt ACER een individueel besluit goed, in overeenstemming met artikel 6, lid 10, van Verordening (EU) 2019/942.
In afwijking van de leden 1 en 4 van dit artikel kunnen de regulerende instanties besluiten geen kortingen toe te passen of lagere kortingen vast te stellen dan de in de leden 1 en 4 van dit artikel bepaalde kortingen, mits een dergelijke afwijking in overeenstemming is met de algemene tariefbeginselen van artikel 17, en met name het beginsel van kostenoriëntatie, indien aan een van de volgende criteria wordt voldaan:
- a) de afwijking is noodzakelijk om het transmissiesysteem efficiënt te beheren, teneinde te zorgen voor een stabiel financieel kader voor bestaande investeringen of om onnodige kruissubsidies, verstoring van de grensoverschrijdende handel of een ondoeltreffend intertransmissiesysteembeheerderscompensatiemechanisme te voorkomen;
- b) de toepassing van kortingen bepaald in de leden 1 en 4 is niet nodig omdat de uitrol van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas in de betrokken lidstaat in voldoende mate is gevorderd of omdat er alternatieve steunmechanismen bestaan om het gebruik van hernieuwbaar gas of koolstofarm gas te doen toenemen.
Inkomsten van transmissiesysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 19 -
Inkomsten van transmissiesysteembeheerders
Vaste capaciteit voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas aan het transmissiesysteem
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 20 -
Vaste capaciteit voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas aan het transmissiesysteem
Grensoverschrijdende coördinatie inzake gaskwaliteit in het aardgassysteem
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 21 -
Grensoverschrijdende coördinatie inzake gaskwaliteit in het aardgassysteem
Indien de betreffende regulerende instanties de beperking erkennen op grond van lid 4, verzoeken zij de betrokken transmissiesysteembeheerders dat zij, binnen een tijdsbestek van twaalf maanden vanaf de in dat lid bedoelde erkenning, successievelijk de volgende maatregelen treffen:
- a) samenwerking en uitwerking van technisch haalbare opties, zonder een wijziging van de gaskwaliteitsspecificaties, wat nadere afspraken over de gasstroom en aardgasbehandeling kan inhouden met als doel een einde te maken aan de erkende beperking, rekening houdend met de informatie die wordt verstrekt door de eindafnemers die rechtstreeks verbonden zijn met het aardgassysteem van de betrokken transmissiesysteembeheerder of elke andere belanghebbende die door dat proces kan worden getroffen;
- b) gezamenlijke uitvoering van een kosten-batenanalyse inzake de technisch haalbare opties, met als doel in economische zin doeltreffende oplossingen uit te werken met daarbij een uitsplitsing van de kosten en baten onder de categorieën van betrokken partijen;
- c) opstelling van een raming van de uitvoeringstijd van elke potentiële optie;
- d) uitvoering van een openbare raadpleging, met name van de getroffen eindafnemers die zijn aangesloten op het aardgassysteem, over de geïdentificeerde haalbare oplossingen, en vervolgens rekening houden met de resultaten van die raadpleging;
- e) indiening van een gezamenlijk voorstel voor een oplossing om een einde te maken aan de erkende beperking, met inbegrip van een tijdschema voor de uitvoering ervan, op basis van de kosten-batenanalyse en de resultaten van de openbare raadpleging, bij hun betreffende regulerende instanties met het oog op goedkeuring en bij de andere bevoegde nationale instanties van elke betrokken lidstaat ter informatie.
Vermoeden van overeenstemming van praktijken met geharmoniseerde normen voor aardgas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 22 -
Vermoeden van overeenstemming van praktijken met geharmoniseerde normen voor aardgas
Gemeenschappelijke specificaties voor biomethaan
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 23 -
Gemeenschappelijke specificaties voor biomethaan
De Commissie kan uitvoeringshandelingen vaststellen ter bepaling van gemeenschappelijke specificaties voor het faciliteren van het kosteneffectief opnemen van grote hoeveelheden biomethaan in het bestaande aardgassysteem, ook op grensoverschrijdende interconnectiepunten, of zij kan deze specificaties vaststellen in een netcode op grond van artikel 71, lid 2, eerste alinea, punt a), wanneer:
- a) die eisen niet worden bestreken door geharmoniseerde normen, of delen daarvan, waarvan de referenties in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn bekendgemaakt;
-
b)
de Commissie op grond van artikel 10, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1025/2012 een of meer Europese normalisatieorganisaties verzocht heeft geharmoniseerde normen voor die voorschriften op te stellen en ten minste aan een van de volgende voorwaarden is voldaan:
- i) het verzoek van de Commissie is door geen van de Europese normalisatieorganisaties aanvaard;
- ii) de Commissie constateert onnodige vertragingen bij de vaststelling van de geharmoniseerde normen waarvoor een verzoek is ingediend;
- iii) een Europese normalisatieorganisatie heeft een norm opgesteld die niet volledig overeenstemt met het verzoek van de Commissie, of
-
c)
de Commissie overeenkomstig de procedure als bedoeld in artikel 11, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1025/2012 heeft besloten om de referenties van de geharmoniseerde normen of de delen daarvan, waardoor die eisen worden bestreken, te handhaven met beperkingen dan wel in te trekken.
De in de eerste alinea van dit lid bedoelde uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 81, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure.
Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor gas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 24 -
Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor gas
Organisatie van het ENTSB voor gas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 25 -
Organisatie van het ENTSB voor gas
Taken van het ENTSB voor gas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 26 -
Taken van het ENTSB voor gas
Het ENTSB voor gas stelt het volgende vast:
- a) gemeenschappelijke netwerkbeheersinstrumenten om te zorgen voor de coördinatie van de netwerkexploitatie onder normale omstandigheden en in noodsituaties, waaronder een gemeenschappelijk indelingsschema voor incidenten, en onderzoeksplannen;
- b) om de twee jaar een niet-bindend Uniebreed tienjarig netontwikkelingsplan voor aardgas als bedoeld in artikel 32 (het “Uniebreed netontwikkelingsplan voor aardgas”), waarin onder meer vooruitzichten inzake de toereikendheid van de levering zijn opgenomen;
- c) aanbevelingen inzake coördinatie van technische samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders van de Unie en transmissiesysteembeheerders van derde landen;
- d) aanbevelingen aan transmissiesysteembeheerders inzake hun technische samenwerking met distributiesysteembeheerders en waterstofnetbeheerders;
- e) een jaarlijks werkprogramma;
- f) een jaarverslag;
- g) jaarlijkse zomer- en winterleveringsvooruitzichten;
- h) uiterlijk op 1 januari 2025 en vervolgens elke twee jaar, een toezichtsverslag van de gaskwaliteit, inclusief ontwikkelingen van de gaskwaliteitparameters, ontwikkelingen van het niveau en het volume van waterstofbijmengingen in het aardgassysteem, ramingen voor de verwachte ontwikkeling van de gaskwaliteitparameters, en van het volume van waterstofbijmengingen in het aardgassysteem, het effect van waterstofbijmengingen op grensoverschrijdende stromen en informatie over gevallen met betrekking tot verschillen in specificaties van gaskwaliteit of bijmengniveaus, en de manier waarop die gevallen zijn afgehandeld, teneinde te voldoen aan de kwaliteitseisen van verschillende toepassingen van eindgebruik;
- i) een jaarverslag waarin ook melding wordt gemaakt van de hoeveelheid hernieuwbaar gas en koolstofarm gas die in het aardgasnet worden geïnjecteerd.
Toezicht door ACER op het ENTSB voor gas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 27 -
Toezicht door ACER op het ENTSB voor gas
Artikel 28 -
Regulerende instanties
Raadplegingen van het ENTSB voor gas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 29 -
Raadplegingen van het ENTSB voor gas
Kosten van het ENTSB voor gas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 30 -
Kosten van het ENTSB voor gas
Regionale samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 31 -
Regionale samenwerking tussen transmissiesysteembeheerders
Uniebreed netontwikkelingsplan voor aardgas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 32 -
Uniebreed netontwikkelingsplan voor aardgas
Voor het Uniebreed netontwikkelingsplan voor aardgas, geldt met name het volgende:
- a) het berust op de nationale investeringsplannen en op hoofdstuk IV van Verordening (EU) 2022/869;
- b) het berust, wat grensoverschrijdende interconnecties betreft, ook op de redelijke behoeften van verschillende netgebruikers, en bevat langetermijnverbintenissen van investeerders als bedoeld in artikel 55, lid 7, van Richtlijn (EU) 2024/1788, en
- c) het geeft aan waar er sprake is van een tekort aan investeringen, met name met betrekking tot de grensoverschrijdende capaciteit.
Transparantievereisten voor transmissiesysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 33 -
Transparantievereisten voor transmissiesysteembeheerders
Transparantievereisten voor aardgasopslaginstallaties, waterstofopslaginstallaties, lng-installaties en waterstofterminals
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 34 -
Transparantievereisten voor aardgasopslaginstallaties, waterstofopslaginstallaties, lng-installaties en waterstofterminals
Bijhouden van gegevens door systeembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 35 -
Bijhouden van gegevens door systeembeheerders
Vaste capaciteit voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas aan het distributiesysteem
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 36 -
Vaste capaciteit voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas aan het distributiesysteem
Samenwerking tussen distributiesysteembeheerders en transmissiesysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 37 -
Samenwerking tussen distributiesysteembeheerders en transmissiesysteembeheerders
Transparantievereisten voor distributiesysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 38 -
Transparantievereisten voor distributiesysteembeheerders
Europese entiteit van distributiesysteembeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 39 -
Europese entiteit van distributiesysteembeheerders
Wijzigingen van de voornaamste regels en procedures voor de EU DSB-entiteit
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 40 -
Wijzigingen van de voornaamste regels en procedures voor de EU DSB-entiteit
Aanvullende taken van de EU DSB-entiteit
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 41 -
Aanvullende taken van de EU DSB-entiteit
Naast de in artikel 55, lid 2, van Verordening (EU) 2019/943 vermelde werkzaamheden moet de EU DSB-entiteit:
- a) samenwerken met het ENTSB voor gas en het ENNOH wat betreft het toezicht op en de tenuitvoerlegging van de op grond van deze verordening vastgestelde netcodes en richtsnoeren die relevant zijn voor het beheer en de planning van distributienetten voor aardgas en waterstof en de gecoördineerde werking van de transmissie- en distributienetten en de waterstoftransmissie- en distributienetten;
- b) samenwerken met het ENTSB voor gas en het ENNOH en beste praktijken vaststellen betreffende de gecoördineerde werking en de gecoördineerde planning van transmissie- en distributiesystemen en waterstoftransmissie- en distributienetten, inclusief aangelegenheden als de uitwisseling van gegevens tussen beheerders en de coördinatie van verspreide energiehulpbronnen;
- c) werkzaamheden verrichten inzake het aanduiden van beste praktijken voor de uitvoering van de resultaten van de beoordeling krachtens artikel 23, lid 1 ter, van Richtlijn (EU) 2018/2001 en artikel 25 van Richtlijn (EU) 2023/1791, en voor de samenwerking tussen beheerders van elektriciteitdistributiesystemen, aardgasdistributiesystemen, waterstofdistributienetten en stadsverwarming en -koelingssystemen, inclusief voor de beoordeling krachtens artikel 24, lid 8, van Richtlijn (EU) 2018/2001, met inbegrip van aanbevelingen voor de passende plaatsing van elektrolyse-installaties met het oog op het garanderen van het gebruik van afvalwarmte in een stadsverwarmingsnet.
Mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 42 -
Mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas
Contract met een dienstverlener
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 43 -
Contract met een dienstverlener
Criteria voor de selectie van de dienstverlener
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 44 -
Criteria voor de selectie van de dienstverlener
De dienstverlener wordt door de Commissie geselecteerd uit entiteiten die voldoen aan de volgende toelatingscriteria:
- a) de dienstverlener is gevestigd en heeft zijn operationele zetel op het grondgebied van een lidstaat;
-
b)
de dienstverlener en zijn onderaannemers zijn niet:
- i) onderworpen aan op grond van artikel 29 VEU en artikel 215 VWEU vastgestelde beperkende maatregelen van de Unie, bestaande uit een verbod om direct of indirect tegoeden of economische middelen ter beschikking te stellen of over te dragen of om aan hen financiering of financiële bijstand te verstrekken, of uit een bevriezing van tegoeden, of
- ii) direct of indirect eigendom of staan niet onder zeggenschap van, of handelen niet namens of onder leiding van natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen waarop dergelijke beperkende maatregelen van de Unie van toepassing zijn.
Onverminderd andere zorgvuldigheidsverplichtingen, worden contractuele verplichtingen tussen de Commissie en dienstverleners vastgesteld om ervoor te zorgen dat de dienstverlener bij de uitvoering van zijn taken op grond van artikel 45 niet op directe of indirecte wijze tegoeden of economische middelen beschikbaar stelt van of ten behoeve van natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen die:
- a) onderworpen zijn aan op grond van artikel 29 VEU en artikel 215 VWEU vastgestelde beperkende maatregelen van de Unie, bestaande uit een verbod om direct of indirect tegoeden of economische middelen ter beschikking te stellen of over te dragen of om aan hen financiering of financiële bijstand te verstrekken, of uit een bevriezing van tegoeden, of
- b) direct of indirect eigendom zijn of onder zeggenschap staan van, of handelen namens of onder leiding van natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen waarop dergelijke beperkende maatregelen van de Unie van toepassing zijn.
Taken van de dienstverlener
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 45 -
Taken van de dienstverlener
De dienstverlener organiseert de taken van vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas. Met name, maar niet uitsluitend, mag de dienstverlener de volgende elementen uitvoeren:
- a) beoordeling en bundeling van de vraag van aardgasbedrijven en aardgasverbruikende ondernemingen;
- b) inzameling van aanbiedingen van aardgasleveranciers of -producenten om dergelijke aanbiedingen af te stemmen op de gebundelde vraag;
- c) toewijzing van leveringsaanbiedingen aan deelnemers aan de vraagbundeling, rekening houdend met een evenredige verdeling tussen kleinere en grotere deelnemers, afhankelijk van de ingediende vraagvolumes;
- d) alle bijbehorende ondersteunende diensten verlenen, met inbegrip van diensten om het sluiten van contracten voor de aankoop van aardgas te vergemakkelijken.
Deelname aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 46 -
Deelname aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas
Deelname aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas staat op niet-discriminerende basis open voor in de Unie gevestigde aardgasbedrijven en aardgasverbruikende ondernemingen. Dergelijke ondernemingen worden uitgesloten van deelname als leveranciers, producenten of aankopers, indien zij:
- a) onderworpen zijn aan door de Unie op grond van artikel 29 VEU en artikel 215 VWEU vastgestelde beperkende maatregelen, bestaande uit een verbod om direct of indirect tegoeden of economische middelen ter beschikking te stellen of over te dragen of om aan hen financiering of financiële bijstand te verstrekken, of uit een bevriezing van tegoeden, of
- b) direct of indirect eigendom zijn of onder zeggenschap staan van, of handelen namens of onder leiding van natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen waarop dergelijke beperkende maatregelen van de Unie van toepassing zijn.
Er worden contractuele verplichtingen vastgesteld om ervoor te zorgen dat geen tegoeden of economische middelen direct of indirect ter beschikking worden gesteld van of ten behoeve van natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen die:
- a) onderworpen zijn aan door de Unie op grond van artikel 29 VEU en artikel 215 VWEU vastgestelde beperkende maatregelen, bestaande uit een verbod om direct of indirect tegoeden of economische middelen ter beschikking te stellen of over te dragen of om aan hen financiering of financiële bijstand te verstrekken, of uit een bevriezing van tegoeden, of
- b) direct of indirect eigendom zijn of onder zeggenschap staan van, of handelen namens of onder leiding van natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen waarop dergelijke beperkende maatregelen van de Unie van toepassing zijn.
Deelnemers aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas brengen aan de Commissie of de betrokken dienstverlener, naargelang het geval, verslag uit over de volgende elementen van de gesloten contracten:
- a) volume,
- b) tegenpartijen,
- c) de duur.
Tijdelijke beperking van de deelname aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 47 -
Tijdelijke beperking van de deelname aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas
De in lid 1 bedoelde uitsluiting is van toepassing op alle lng-leveringen vanuit een lng-installatie in de Russische Federatie of Belarus en op alle aardgasleveringen die de lidstaten of landen die partij zijn bij de Energiegemeenschap via de volgende entrypunten binnenkomen:
- a) Greifswald,
- b) Lubmin II,
- c) Imatra,
- d) Narva,
- e) Värska,
- f) Luhamaa,
- g) Šakiai,
- h) Kotlovka,
- i) Kondratki,
- j) Wysokoje,
- k) Tieterowka,
- l) Mozyr,
- m) Kobryń,
- n) Sudzha (RU)/(UA),
- o) Belgorod (RU)/(UA),
- p) Valuyki (RU)/(UA),
- q) Serebryanka (RU)/(UA),
- r) Pisarevka (RU)/(UA),
- s) Sokhranovka (RU)/(UA),
- t) Prokhorovka (RU)/(UA),
- u) Platovo (RU)/(UA),
- v) Strandzha 2 (BG)/Malkoclar (TR).
Mogelijkheid tot beperking van de deelname aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 48 -
Mogelijkheid tot beperking van de deelname aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas
Vanaf 1 januari 2026 kan de Commissie door middel van een uitvoeringshandeling besluiten dat aardgas afkomstig uit, of lng-leveringen van lng-installaties in, de Russische Federatie of Belarus tijdelijk wordt uitgesloten van de deelname aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas, indien dat nodig is om de essentiële veiligheidsbelangen of de leveringszekerheid van de Unie of van een lidstaat te beschermen, mits dergelijke maatregelen:
- a) de goede werking van de interne markt voor aardgas en de grensoverschrijdende aardgasstromen tussen lidstaten niet onnodig verstoren en de leveringszekerheid van de Unie of een lidstaat niet ondermijnen;
- b) het energiesolidariteitsbeginsel eerbiedigen;
- c) worden genomen in overeenstemming met de rechten en verplichtingen van de Unie of de lidstaten ten aanzien van derde landen.
Besluiten als bedoeld in lid 1 bevatten een lijst van:
- a) alle entrypunten vanuit de Russische Federatie, Belarus of andere derde landen die als doorvoerland dienen en die niet worden gebruikt voor de aanvoer van aardgasleveringen die onderworpen zijn aan vraagbundeling en gezamenlijke aankoop, en
- b) alle lng-installaties in de Russische Federatie of Belarus.
Artikel 49 -
Stuurgroep
Artikel 50 -
Garanties
Artikel 51 -
Verslaglegging
De in het verslag opgenomen informatie omvat ten minste het volgende:
- a) informatie over het aantal aardgasbedrijven dat deelneemt aan het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas en de daarbij betrokken aardgasvolumes;
- b) informatie over het aantal gesloten contracten en de resulterende volumes aardgas die respectievelijk zijn overeengekomen en geleverd aan de Unie;
- c) een beschrijving van de toepasselijke regels in aanbestedingsrondes voor deelnemers aan vraagbundeling en aardgasleveranciers of -producenten;
- d) een overzicht van de totale kosten van het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas, met inbegrip van de kosten voor de dienstverlener;
- e) elke belangrijke ontwikkeling in de werking van het mechanisme voor vraagbundeling en de gezamenlijke aankoop van aardgas.
Mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 52 -
Mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof
De Commissie kan met analoge toepassing van de in de artikelen 43 en 44 bepaalde procedure met de betreffende dienstverlener een contract sluiten voor de uitvoering van, met name, maar niet uitsluitend, de volgende elementen:
- a) verzameling en verwerking van marktgegevens over bijvoorbeeld de beschikbaarheid van infrastructuur of de ontwikkeling van stromen en prijzen van waterstof, om de transparantie van de marktontwikkeling van waterstof te vergroten;
- b) verzameling en beoordeling van de vraag van onttrekkers;
- c) inzameling van aanbiedingen voor waterstof van leveranciers;
- d) toegang tot relevante en noodzakelijke informatie die op grond van dit lid is verzameld voor leveranciers en onttrekkers, mits zij daarmee instemmen en op grond van de mededingingsregels van de Unie.
Deelname aan het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 53 -
Deelname aan het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof
Deelname aan het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof staat op niet-discriminerende basis open voor in de Unie gevestigde waterstofbedrijven en waterstofverbruikende ondernemingen. Dergelijke ondernemingen worden uitgesloten van deelname als leveranciers en onttrekkers, indien zij:
- a) onderworpen zijn aan op grond van artikel 29 VEU en artikel 215 VWEU vastgestelde beperkende maatregelen van de Unie, bestaande uit een verbod om direct of indirect tegoeden of economische middelen ter beschikking te stellen of over te dragen of om aan hen financiering of financiële bijstand te verstrekken, of uit een bevriezing van tegoeden, of
- b) direct of indirect eigendom zijn of onder zeggenschap staan van, of handelen namens of onder leiding van natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen waarop dergelijke beperkende maatregelen van de Unie van toepassing zijn.
Er worden contractuele verplichtingen vastgesteld om ervoor te zorgen dat geen tegoeden of economische middelen direct of indirect ter beschikking worden gesteld van of ten behoeve van natuurlijke personen of rechtspersonen, entiteiten of lichamen die:
- a) onderworpen zijn aan op grond van artikel 29 VEU en artikel 215 VWEU vastgestelde beperkende maatregelen van de Unie, bestaande uit een verbod om direct of indirect tegoeden of economische middelen ter beschikking te stellen of over te dragen of om aan hen financiering of financiële bijstand te verstrekken, of uit een bevriezing van tegoeden, of
- b) direct of indirect eigendom zijn of onder zeggenschap staan van, of handelen namens of onder leiding van natuurlijke personen, rechtspersonen, entiteiten of lichamen waarop dergelijke beperkende maatregelen van de Unie van toepassing zijn.
Mogelijkheid tot beperking van de deelname aan het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 54 -
Mogelijkheid tot beperking van de deelname aan het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof
De Commissie kan door middel van een uitvoeringshandeling besluiten dat aanbiedingen van waterstofleveringen afkomstig uit de Russische Federatie of Belarus tijdelijk wordt uitgesloten van de inzameling via het mechanisme ter ondersteuning van de marktontwikkeling van waterstof, indien dat nodig is om de essentiële veiligheidsbelangen of de leveringszekerheid van de Unie of van een lidstaat te beschermen, mits dergelijke maatregelen:
- a) de goede werking van de interne markt voor waterstof niet onnodig verstoren en de leveringszekerheid van de Unie of een lidstaat niet ondermijnen;
- b) het energiesolidariteitsbeginsel eerbiedigen;
- c) worden genomen in overeenstemming met de rechten en verplichtingen van de Unie of de lidstaten ten aanzien van derde landen.
Grensoverschrijdende coördinatie met betrekking tot waterstofkwaliteit
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 55 -
Grensoverschrijdende coördinatie met betrekking tot waterstofkwaliteit
Indien de betreffende regulerende instanties de beperking erkennen op grond van lid 3, verzoeken zij de betrokken waterstoftransmissienetbeheerders, binnen een tijdsbestek van twaalf maanden vanaf de in dat lid bedoelde erkenning, successievelijk de volgende maatregelen te treffen:
- a) samenwerking en uitwerking van technisch haalbare opties met als doel een einde te maken aan de erkende beperking;
- b) gezamenlijke uitvoering van een kosten-batenanalyse inzake de technisch haalbare opties, met als doel in economische zin doeltreffende oplossingen uit te werken met daarbij een uitsplitsing van de kosten en baten onder de categorieën van betrokken partijen;
- c) opstelling van een raming van de uitvoeringstijd van elke potentiële optie;
- d) uitvoering van een openbare raadpleging over de geïdentificeerde haalbare oplossingen, en vervolgens rekening houden met de resultaten van die raadpleging;
- e) indiening van een gezamenlijk voorstel, op basis van de kosten-batenanalyse en de resultaten van de openbare raadpleging, voor een oplossing om een einde te maken aan de erkende beperking, met inbegrip van een tijdschema voor de uitvoering ervan, bij hun betreffende regulerende instanties met het oog op goedkeuring en bij de andere bevoegde nationale instanties van elke betrokken lidstaat ter informatie.
Samenwerking tussen waterstofdistributienetbeheerders en waterstoftransmissienetbeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 56 -
Samenwerking tussen waterstofdistributienetbeheerders en waterstoftransmissienetbeheerders
Europees netwerk van waterstofnetbeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 57 -
Europees netwerk van waterstofnetbeheerders
Waterstoftransmissienetbeheerders komen vanaf het begin van de door de regulerende instantie uitgevoerde certificeringsprocedure in aanmerking voor het lidmaatschap van het ENNOH, mits zij:
- a) vervolgens, binnen 24 maanden nadat zij lid zijn geworden van het ENNOH, positief worden gecertificeerd overeenkomstig artikel 14 van deze verordening en artikel 71 van Richtlijn (EU) 2024/1788, en
- b) binnen vier jaar nadat zij lid zijn geworden van het ENNOH ten minste een waterstofinfrastructuurproject met een definitief investeringsbesluit ontwikkelen.
Artikel 58 -
Overgang naar het ENNOH
Artikel 59 -
Taken van het ENNOH
Het ENNOH heeft de volgende taken:
- a) het ontwikkelt op de in artikel 72 vermelde terreinen netcodes om de in artikel 57 genoemde doelstellingen te verwezenlijken;
- b) het ontwikkelt samen met het ENTSB voor gas de in artikel 72, lid 1, punt f), bedoelde netcodes;
- c) het gaat eens in de twee jaar over tot de vaststelling en publicatie van een niet-bindend, tienjarig Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof bedoeld in artikel 60 (hierna “het Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof”), dat tevens een prognose voor de toereikendheid van de Europese levering omvat;
- d) het werkt samen met het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en de EU-DSB-entiteit;
- e) het ontwikkelt aanbevelingen voor waterstoftransmissienetbeheerders inzake hun technische samenwerking met waterstofdistributienetbeheerders en met transmissie- en distributiesysteembeheerders in de Unie;
- f) het ontwikkelt aanbevelingen inzake de coördinatie van technische samenwerking tussen waterstofnetbeheerders uit de Unie en waterstofnetbeheerders uit derden landen;
- g) het stelt een jaarlijks werkprogramma vast;
- h) het stelt een jaarverslag op;
- i) het voorziet in een jaarlijkse prognose voor de levering van waterstof voor de lidstaten waar waterstof wordt gebruikt voor de opwekking van elektriciteit;
- j) het stelt uiterlijk op 15 mei 2026 en vervolgens eens in de twee jaar een toezichtsverslag met betrekking tot de waterstofkwaliteit op, inclusief ontwikkelingen en ramingen voor de verwachte ontwikkeling van de waterstofkwaliteitsparameters, en informatie over gevallen met betrekking tot verschillen in waterstofkwaliteitsspecificaties en de manier waarop die gevallen zijn afgehandeld;
- k) het stimuleert cyberbeveiliging en gegevensbescherming in samenwerking met bevoegde instanties en gereguleerde entiteiten;
- l) het ontwikkelt en bevordert beste praktijken voor de opsporing, monitoring en beperking van waterstoflekken.
Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 60 -
Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof
Voor het Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof geldt met name het volgende:
- a) het bouwt voort op de in artikel 55 van Richtlijn (EU) 2024/1788 en in hoofdstuk IV van Verordening (EU) 2022/869 bepaalde nationale plannen voor de ontwikkeling van het waterstoftransmissienet;
- b) het berust, wat grensoverschrijdende interconnecties betreft, ook op de redelijke behoeften van verschillende netgebruikers, en bevat langetermijnverbintenissen van investeerders als bedoeld in artikel 55, lid 7, van Richtlijn (EU) 2024/1788, en
-
c)
het brengt in kaart waar sprake is van een tekort aan investeringen, met name met betrekking tot de nodige grensoverschrijdende capaciteit, voor de uitrol van de in punt 3 van bijlage I bij Verordening (EU) 2022/869 bedoelde prioritaire corridors voor waterstof en elektrolyse-installaties.
Wat betreft de tweede alinea, punt c), kan bij het Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof een evaluatie worden gevoegd van de belemmeringen voor de toename van de grensoverschrijdende capaciteit van het net als gevolg van verschillende goedkeuringsprocedures of -praktijken. Deze evaluatie kan in voorkomend geval vergezeld gaan van een alomvattend plan om deze belemmeringen weg te nemen en de uitrol van de prioritaire corridors voor waterstof en elektrolyse-installaties te bespoedigen.
Geïntegreerde netplanning op EU-niveau
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 61 -
Geïntegreerde netplanning op EU-niveau
Het ENNOH werkt nauw samen met het ENTSB voor elektriciteit en het ENTSB voor gas om geïntegreerde Uniebrede netontwikkelingsplannen te ontwikkelen op grond van respectievelijk de artikelen 32 en 60 van deze verordening en artikel 30 van Verordening (EU) 2019/943. Die samenwerking omvat in het bijzonder het volgende:
- a) het ENNOH ontwikkelt samen met het ENTSB voor elektriciteit en het ENTSB voor gas één reeks gezamenlijke scenario’s voor de tienjarige netontwikkelingsplannen op grond van artikel 12 van Verordening (EU) 2022/869;
- b) het ENNOH, het ENTSB voor elektriciteit en het ENTSB voor gas werken samen en stellen in het kader van de Uniebrede tienjarige netontwikkelingsplannen elk gecoördineerde verslagen op over leemten in de infrastructuur op grond van artikel 13 van Verordening (EU) 2022/869;
- c) binnen zes maanden na de goedkeuring van het verslag over de gezamenlijke scenario’s krachtens artikel 12, lid 6, van Verordening (EU) 2022/869 en vervolgens eens in de twee jaar, publiceert het ENNOH de verslagen over leemten in de infrastructuur die worden opgesteld in het kader van de Uniebrede tienjarige netontwikkelingsplannen;
- d) het ENNOH stelt samen met het ENTSB voor elektriciteit en het ENTSB voor gas op grond van artikel 11 van Verordening (EU) 2022/869 één ontwerpmethodologie per sector op voor het maken van een kosten-batenanalyse van waterstof voor het gehele energiesysteem, alsook een consequent en geleidelijk geïntegreerd model, die stroken met de op grond van artikel 11 van Verordening (EU) 2022/869 door het ENTSB voor elektriciteit en het ENTSB voor gas ontwikkelde methodologieën en transparantie bieden met betrekking tot de meest kostenefficiënte oplossingen voor alle energiedragers, waaronder oplossingen die niet berusten op infrastructuur;
- e) de in punt d) van dit lid bedoelde methodologieën worden toegepast voor de voorbereiding van elk volgend Uniebreed netontwikkelingsplan voor waterstof dat op grond van artikel 60 van deze verordening door het ENNOH wordt ontwikkeld;
- f) het ENNOH ontwikkelt de gezamenlijke scenario’s, de verslagen over leemten in de infrastructuur, de ontwerpmethodologie per sector en het geïntegreerde model overeenkomstig de artikelen 11, 12 en 13 van Verordening (EU) 2022/869;
- g) wanneer besluiten moeten worden genomen om voor alle energiedragers systeemefficiëntie zoals gedefinieerd in artikel 2, punt 4), van Richtlijn (EU) 2023/1791 te waarborgen, draagt de Commissie er zorg voor dat het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH nauw samenwerken;
-
h)
het ENNOH, het ENTSB voor elektriciteit en het ENTSB voor gas werken op efficiënte, inclusieve en transparante wijze samen, vergemakkelijken het nemen van besluiten bij consensus en ontwikkelen de nodige werkregelingen om die samenwerking mogelijk te maken en ervoor te zorgen dat zij eerlijk worden vertegenwoordigd.
Het ENNOH kan samen met het ENTSB voor elektriciteit en het ENTSB voor gas werkgroepen oprichten om zijn verplichtingen uit hoofde van de eerste alinea, punten a), b) en d), na te komen en zorgt ervoor dat de waterstof-, elektriciteits- en aardgassector eerlijk en gelijk in de werkgroepen worden vertegenwoordigd.
Artikel 62 -
Kosten van het ENNOH
Raadplegingen van het ENNOH
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 63 -
Raadplegingen van het ENNOH
Toezicht door ACER op het ENNOH
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 64 -
Toezicht door ACER op het ENNOH
Regionale samenwerking tussen waterstoftransmissienetbeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 65 -
Regionale samenwerking tussen waterstoftransmissienetbeheerders
Transparantievereisten voor waterstofnetbeheerders
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 66 -
Transparantievereisten voor waterstofnetbeheerders
Bijhouden van gegevens in het waterstofsysteem
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 67 -
Bijhouden van gegevens in het waterstofsysteem
Vermoeden van overeenstemming van praktijken met geharmoniseerde normen voor waterstof
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 68 -
Vermoeden van overeenstemming van praktijken met geharmoniseerde normen voor waterstof
Gemeenschappelijke specificaties voor waterstof
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 69 -
Gemeenschappelijke specificaties voor waterstof
De Commissie kan gemeenschappelijke specificaties vastleggen in een netcode op grond van artikel 72, lid 1, punt b), van deze verordening, of kan uitvoeringshandelingen vaststellen tot vaststelling van gemeenschappelijke specificaties voor de voorschriften van artikel 50 van Richtlijn (EU) 2024/1788, indien:
- a) die voorschriften niet vallen onder geharmoniseerde normen of delen daarvan, waarvan de referenties in het Publicatieblad van de Europese Unie zijn bekendgemaakt;
-
b)
de Commissie op grond van artikel 10, lid 1, van Verordening (EU) nr. 1025/2012 een of meer Europese normalisatieorganisaties verzocht heeft geharmoniseerde normen voor die voorschriften op te stellen en ten minste aan een van de volgende voorwaarden is voldaan:
- i) het verzoek van de Commissie is door geen van de Europese normalisatieorganisaties aanvaard;
- ii) de Commissie constateert onnodige vertragingen bij de vaststelling van de geharmoniseerde normen waarvoor een verzoek is ingediend;
- iii) een Europese normalisatieorganisatie heeft een norm vastgesteld die niet volledig overeenstemt met het verzoek van de Commissie, of
-
c)
de Commissie overeenkomstig de in artikel 11, lid 5, van Verordening (EU) nr. 1025/2012 bedoelde procedure heeft besloten de referenties van de geharmoniseerde normen of delen daarvan, waaronder die voorschriften vallen, te handhaven met beperkingen dan wel in te trekken.
De in de eerste alinea van dit lid bedoelde uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 81, lid 3, bedoelde onderzoeksprocedure.
Vaststelling van netcodes en richtsnoeren
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 70 -
Vaststelling van netcodes en richtsnoeren
De netcodes en richtsnoeren:
- a) voorzien in de minimale harmonisering die vereist is om de met deze verordening beoogde doelstellingen te verwezenlijken;
- b) houden, in voorkomend geval, rekening met specifieke regionale kenmerken;
- c) gaan niet verder dan voor de doeleinden van punt a) noodzakelijk is, en
- d) zijn met ingang van 5 augustus 2026 van toepassing op alle interconnectiepunten in de Unie en de entrypunten van en exitpunten naar derde landen.
De Commissie neemt een besluit over het verzoek om afwijking, rekening houdend met het met redenen omklede advies van ACER en nadat zij heeft beoordeeld of de regulerende instantie:
- a) heeft aangetoond dat een netcode of richtsnoer, of een specifiek element van die handelingen, niet op doeltreffende wijze bij entrypunten van en exitpunten naar derde landen kan worden toegepast. In het geval van interconnectiepunten met derde landen die zich krachtens een tussen de Unie en die derde landen gesloten overeenkomst verplicht moeten aanpassen aan het energieacquis van de Unie, met inbegrip van deze verordening, maar waar de toepassing of uitvoering niet is voltooid, wordt in het verzoek om afwijking vermeld welke bepalingen van deze verordening in het betrokken derde land niet op doeltreffende wijze zijn toegepast of uitgevoerd of welke technische voorschriften in het betrokken derde land, of het gebrek daaraan, de toepassing van de specifieke bepalingen van de desbetreffende netcode of het desbetreffende richtsnoer in de weg staan;
- b) heeft uitgelegd welke maatregelen zijn getroffen om de belemmeringen voor de toepassing van de specifieke bepalingen van de desbetreffende netcode of het desbetreffende richtsnoer weg te nemen;
- c) heeft aangetoond dat de afwijking geen afbreuk doet aan de goede werking van de interne markt voor aardgas, noch aan de leveringszekerheid van de Unie of van een lidstaat.
Vaststelling van netcodes voor aardgas
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 71 -
Vaststelling van netcodes voor aardgas
De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 80 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door netcodes vast te stellen op de volgende terreinen:
- a) voorschriften inzake de zekerheid en betrouwbaarheid van het net, inclusief voorschriften inzake de operationele zekerheid van het net en betrouwbaarheidsvoorschriften ter waarborging van de servicekwaliteit van het net;
- b) voorschriften inzake netaansluiting, inclusief voorschriften inzake de aansluiting van de productiefaciliteiten voor hernieuwbaar gas en koolstofarm gas en procedures voor aansluitingsverzoeken;
- c) operationele procedures voor noodgevallen, inclusief beschermingsplannen voor systemen, herstelplannen, marktinteractie, informatie-uitwisseling en communicatie-instrumenten en -installaties;
- d) voorschriften inzake de handel in verband met de technische en operationele verstrekking van diensten voor nettoegang en systeembalancering;
- e) energie-efficiëntie van aardgasnetten en -componenten, alsmede energie-efficiëntie met betrekking tot de netplanning en investeringen die de meest energie-efficiënte oplossing vanuit een systeemperspectief mogelijk maken;
- f) cyberbeveiligingsaspecten van grensoverschrijdende aardgasstromen, alsmede voorschriften inzake gemeenschappelijke minimumvereisten, planning, toezicht, rapportage en crisisbeheer.
De Commissie kan uitvoeringshandelingen vaststellen tot vaststelling van netcodes op de volgende terreinen:
- a) interoperabiliteitsvoorschriften voor het aardgassysteem ter uitvoering van artikel 21 van deze verordening en de artikelen 10, 39 en 44 van Richtlijn (EU) 2024/1788, inclusief voorschriften inzake interconnectieovereenkomsten, voorschriften inzake de beheersing van de gasstroom en meetbeginselen voor de hoeveelheid aardgas en de gaskwaliteit, voorschriften inzake toewijzing en matching, een gemeenschappelijk stelsel van eenheden, gegevensuitwisseling, gaskwaliteit, inclusief voorschriften voor het beheer van grensoverschrijdende beperkingen ten gevolge van verschillen in de gaskwaliteit, verschillen op het gebied van odorisatiepraktijken of verschillen op het gebied van het volume van waterstofbijmengingen in het aardgassysteem, kosten-batenanalyses voor de verwijdering van grensoverschrijdende stroombeperkingen, de Wobbe-indexclassificatie, beperkende maatregelen, aanvaardbare minimumniveaus voor gaskwaliteitparameters die van belang zijn voor de ongehinderde grensoverschrijdende biomethaanstroom, bijvoorbeeld het zuurstofgehalte, korte- en langetermijncontrole van de gaskwaliteit, informatieverstrekking en samenwerking tussen de betrokken marktdeelnemers, rapportage over de gaskwaliteit, transparantie en communicatieprocedures, onder meer onder uitzonderlijke omstandigheden;
- b) voorschriften inzake capaciteitstoewijzing en congestiebeheer tot uitvoering van de artikelen 8 tot en met 11 van deze verordening en artikel 31 van Richtlijn (EU) 2024/1788, inclusief voorschriften inzake samenwerking inzake onderhoudsprocedures en capaciteitsberekening die van invloed zijn op de capaciteitstoewijzing, de normalisatie van capaciteitsproducten en -eenheden inclusief bundeling, de toewijzingsmethode inclusief veilingalgoritmen, de volgorde en procedure voor bestaande, incrementele, vaste en afschakelbare capaciteit, capaciteitsboekingsplatforms, overboekings- en terugkoopregelingen, korte- en langetermijn-“use-it-or-lose-it”-regelingen of andere congestiebeheerregelingen om het hamsteren van capaciteit te voorkomen;
- c) voorschriften inzake balancering inclusief netgerelateerde voorschriften inzake nominatieprocedures, voorschriften voor tarieven voor onbalans, vereffeningsprocedures die verband houden met de dagelijkse onbalansheffing en voorschriften inzake operationele balancering tussen de netten van de transmissiesysteembeheerders ter uitvoering van de artikelen 8 tot en met 11 van deze verordening en artikel 39, lid 5, van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- d) voorschriften inzake geharmoniseerde transmissietariefstructuren ter uitvoering van de artikelen 17 en 18 van deze verordening en artikel 78, lid 7, van Richtlijn (EU) 2024/1788, inclusief voorschriften inzake de toepassing van een referentieprijsmethode, de bijbehorende raadplegings- en publicatievereisten, ook voor de toegestane of beoogde inkomsten, alsmede de berekening van reserveringsprijzen voor standaard capaciteitsproducten, kortingen voor lng-terminal en opslag, procedures voor de uitvoering van de levering van hernieuwbaar gas en koolstofarm gas, in voorkomend geval inclusief algemene beginselen voor intertransmissiesysteembeheerderscompensatiemechanismen krachtens artikel 17, lid 4, en artikel 18 van deze verordening;
- e) voorschriften ter bepaling van de waarde van de overgedragen activa en de specifieke heffing.
Vaststelling van netcodes voor waterstof
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 72 -
Vaststelling van netcodes voor waterstof
De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 80 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door netcodes vast te stellen op de volgende terreinen:
- a) energie-efficiëntie van waterstofnetten en -componenten, alsmede energie-efficiëntie met betrekking tot netplanning en investeringen die de meest energie-efficiënte oplossing vanuit een systeemperspectief mogelijk maken;
- b) interoperabiliteitsvoorschriften voor het waterstofnet, inclusief voorschriften inzake interconnectieovereenkomsten, eenheden, gegevensuitwisseling, transparantie, communicatie, informatieverstrekking en samenwerking tussen de betrokken marktdeelnemers, en waterstofkwaliteit, inclusief gemeenschappelijke specificaties op interconnectiepunten en normalisatie, odorisatie, kosten-batenanalyses voor de verwijdering van beperkingen op grensoverschrijdende stromen ten gevolge van waterstofkwaliteitsverschillen en rapportage over de waterstofkwaliteit;
- c) voorschriften inzake het financiële vergoedingsstelsel voor grensoverschrijdende waterstofinfrastructuur bedoeld in artikel 59 van Richtlijn (EU) 2024/1788;
- d) voorschriften inzake capaciteitstoewijzing en congestiebeheer, inclusief voorschriften inzake samenwerking bij onderhoudsprocedures en capaciteitsberekening die van invloed zijn op de capaciteitstoewijzing, de normalisatie van capaciteitsproducten en -eenheden inclusief bundeling, de toewijzingsmethode inclusief veilingalgoritmen, de volgorde en procedure voor bestaande, incrementele, vaste en afschakelbare capaciteit, capaciteitsboekingsplatforms, overboekings- en terugkoopregelingen, korte- en langetermijn-“use-it-or-lose-it”-regelingen of andere congestiebeheerregelingen om het hamsteren van capaciteit te voorkomen;
- e) voorschriften inzake geharmoniseerde tariefstructuren voor toegang tot het waterstofnet, inclusief voorschriften inzake tarieven op interconnectiepunten als bedoeld in artikel 7, lid 8, voorschriften inzake de toepassing van een referentieprijsmethode, de bijbehorende raadplegings- en publicatievereisten, ook voor de toegestane of beoogde inkomsten, alsmede de berekening van reserveringsprijzen voor standaard capaciteitsproducten en toegestane inkomsten;
- f) voorschriften ter bepaling van de waarde van de overgedragen activa en de specifieke heffing;
- g) voorschriften ter bepaling van de intertemporele kostentoerekening;
- h) voorschriften inzake balancering, waaronder netgerelateerde voorschriften inzake de nominatieprocedure, voorschriften inzake de tarieven voor onbalans en voorschriften inzake operationele balancering tussen de netten van de waterstofnetbeheerders, tarieven voor onbalans, vereffeningsprocedures inzake de dagelijkse onbalansheffing en de operationele balancering tussen de netten van de waterstofnetbeheerders;
- i) cyberbeveiligingsaspecten van grensoverschrijdende waterstofstromen, inclusief voorschriften inzake gemeenschappelijke minimumvereisten, planning, toezicht, rapportage en crisisbeheer.
Artikel 73 -
Wijziging van netcodes
Artikel 74 -
Richtsnoeren
De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 80 gedelegeerde handelingen vast te stellen om deze verordening aan te vullen door de vaststelling van richtsnoeren op de volgende terreinen:
- a) bijzonderheden met betrekking tot derdentoegangsdiensten, waaronder met betrekking tot de aard, duur en andere eisen betreffende deze diensten, in overeenstemming met de artikelen 6, 7 en 8;
- b) bijzonderheden met betrekking tot de beginselen inzake de mechanismen voor capaciteitstoewijzing en inzake de toepassing van de procedures voor congestiebeheer bij contractuele congestie, in overeenstemming met de artikelen 10 en 11;
- c) bijzonderheden met betrekking tot de verstrekking van informatie en definitie van de technische informatie die nodig is opdat netgebruikers effectieve toegang kunnen krijgen tot het systeem, en de definitie van alle voor de transparantievereisten relevante punten, alsook de op alle relevante punten te publiceren informatie en het tijdschema voor de publicatie van deze informatie, in overeenstemming met de artikelen 33 en 34;
- d) bijzonderheden met betrekking tot de tariefmethode in verband met de grensoverschrijdende handel in aardgas, in overeenstemming met de artikelen 17 en 18.
De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 80 gedelegeerde handelingen vast te stellen om de in bijlage I vastgelegde richtsnoeren te wijzigen ter specificatie van:
- a) de bijzonderheden met betrekking tot de te publiceren informatie inzake de methode voor de bepaling van de gereguleerde inkomsten van transmissiesysteembeheerder, overeenkomstig de artikelen 33 en 34;
- b) de bijzonderheden met betrekking tot de beginselen inzake de mechanismen voor capaciteitstoewijzing en procedures voor congestiebeheer ter uitvoering van de artikelen 10 en 11;
- c) de bijzonderheden met betrekking tot de technische informatie die nodig is opdat netgebruikers effectieve toegang kunnen krijgen tot het aardgassysteem ter uitvoering van artikel 33, lid 1;
- d) de bijzonderheden met betrekking tot de definitie van alle relevante punten, de te publiceren informatie en het schema voor de transparantievereisten ter uitvoering van artikel 33;
- e) de bijzonderheden met betrekking tot de vorm en de inhoud van de technische informatie over nettoegang die door waterstofnetbeheerders moet worden gepubliceerd ter uitvoering van artikel 66.
Wanneer de Commissie richtsnoeren wijzigt, raadpleegt zij:
- a) ACER, het ENTSB voor gas en de EU-DSB-entiteit en, in voorkomend geval, andere belanghebbenden wanneer het gaat om richtsnoeren met betrekking tot aardgas;
- b) ACER, het ENNOH en de EU-DSB-entiteit en, in voorkomend geval, andere belanghebbenden wanneer het gaat om richtsnoeren met betrekking tot waterstof.
Recht van de lidstaten om gedetailleerdere maatregelen te treffen
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 75 -
Recht van de lidstaten om gedetailleerdere maatregelen te treffen
Informatieverstrekking en vertrouwelijkheid
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 76 -
Informatieverstrekking en vertrouwelijkheid
Artikel 77 -
Sancties
Nieuwe aardgas- en waterstofinfrastructuur
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 78 -
Nieuwe aardgas- en waterstofinfrastructuur
Een dergelijke ontheffing is onderworpen aan elk van de volgende voorwaarden:
- a) de investering versterkt de mededinging bij de levering van aardgas of waterstof, en versterkt de leveringszekerheid;
- b) de investering draagt bij tot het koolstofvrij maken en de verwezenlijking van de klimaat- en energiedoelstellingen van de Unie en er werd toe besloten met toepassing van het beginsel “energie-efficiëntie eerst”;
- c) het investeringsrisico is zo groot dat de investering niet wordt gedaan als er geen ontheffing wordt verleend;
- d) de infrastructuur is eigendom van een natuurlijke of rechtspersoon die op zijn minst qua rechtsvorm gescheiden is van de systeembeheerders in wier systemen die infrastructuur wordt gebouwd;
- e) er worden tarieven in rekening gebracht bij de gebruikers van die infrastructuur;
- f) de ontheffing gaat niet ten koste van de mededinging op de relevante markten waarop de investering waarschijnlijk een effect zal hebben, van de goede werking van de geïntegreerde interne markt voor aardgas of waterstof, van de goede werking van de betrokken gereguleerde systemen, van het koolstofvrij maken of van de leveringszekerheid van de Unie;
-
g)
voor de infrastructuur is geen Uniefinanciering voor werkzaamheden verleend uit hoofde van Verordening (EU) 2021/1153 van het Europees Parlement en de Raad40.
De in de derde alinea bedoelde voorwaarden worden beoordeeld met inachtneming van het beginsel van energiesolidariteit. De bevoegde nationale instanties nemen de situatie in de andere betrokken lidstaten in acht en wegen mogelijke negatieve gevolgen af tegen de gunstige gevolgen op hun grondgebied.
Voordat een besluit over de ontheffing wordt genomen, gaat de regulerende instantie, of in voorkomend geval, een andere bevoegde instantie van de betrokken lidstaat, over tot raadpleging van:
- a) de regulerende instanties van de lidstaten wier markten waarschijnlijk een effect zullen ondervinden van de nieuwe infrastructuur, en
-
b)
de nationale regulerende instanties van de derde landen wier betrokken infrastructuur verbonden is met het Unienet dat onder het rechtsgebied van een lidstaat valt en begint of eindigt in een of meer derde landen.
Indien de geraadpleegde autoriteiten van de derde landen niet binnen een redelijke periode of binnen een vastgelegde termijn van ten hoogste drie maanden reageren, kan de betrokken regulerende instantie het vereiste besluit nemen.
ACER voert, in overeenstemming met artikel 10 van Verordening (EU) 2019/942, de taken waarmee de regulerende instanties van de betrokken lidstaten uit hoofde van dit artikel worden belast, uit:
- a) indien alle betrokken regulerende instanties niet in staat zijn gebleken overeenstemming te bereiken binnen zes maanden vanaf de datum waarop de laatste van deze regulerende instanties het verzoek om ontheffing heeft ontvangen, of
- b) naar aanleiding van een gezamenlijk verzoek van de betrokken regulerende instanties.
De bevoegde instantie doet na ontvangst onverwijld een afschrift van ieder verzoek om ontheffing toekomen aan de Commissie. De bevoegde instantie stelt de Commissie onverwijld in kennis van het ontheffingsbesluit, alsook van alle relevante informatie. De informatie kan in geaggregeerde vorm aan de Commissie worden voorgelegd om haar in staat te stellen het ontheffingsbesluit te beoordelen en omvat in het bijzonder:
- a) de gedetailleerde redenen op grond waarvan de regulerende instantie of de lidstaat de ontheffing heeft verleend of geweigerd, samen met een verwijzing naar het desbetreffende punt of de desbetreffende punten van lid 1 waarin de voorwaarden zijn vastgesteld waarop dat besluit is gebaseerd, met inbegrip van de financiële informatie ter staving van de noodzaak van een ontheffing;
- b) de analyse van de gevolgen voor de mededinging en de goede werking van de interne markt die het verlenen van de ontheffing met zich meebrengt;
- c) de motivering omtrent de duur van de ontheffing en het gedeelte van de totale capaciteit van de infrastructuur waarvoor de ontheffing is verleend;
- d) indien de ontheffing betrekking heeft op een interconnector, het resultaat van het overleg met de betrokken regulerende instanties;
- e) de bijdrage van de infrastructuur aan de diversifiëring van de levering.
Indien de Commissie een ontheffingsbesluit goedkeurt, verliest die goedkeuring haar effect:
- a) twee jaar na de vaststelling daarvan indien de bouw van de infrastructuur nog niet van start is gegaan;
- b) vijf jaar na de vaststelling daarvan indien de infrastructuur nog niet operationeel is geworden, tenzij de Commissie vaststelt dat de vertraging het gevolg is van grote hindernissen die buiten de macht liggen van de persoon aan wie de ontheffing is verleend.
Artikel 79 -
Afwijkingen
Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 80 -
Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie
Artikel 81 -
Comitéprocedure
Evaluatie en verslaglegging
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 82 -
Evaluatie en verslaglegging
Wijzigingen van Verordening (EU) nr. 1227/2011
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 83 -
Wijzigingen van Verordening (EU) nr. 1227/2011
Verordening (EU) nr. 1227/2011 wordt als volgt gewijzigd:
- 1) In artikel 2, punt 1, b), artikel 2, punten 4 en 5, artikel 3, lid 3, artikel 3, lid 4, punt c), artikel 4, lid 1, en artikel 8, lid 5, wordt de term “elektriciteit of aardgas” vervangen door de term “elektriciteit, waterstof of aardgas”.
- 2) In artikel 6, lid 2, punten a) en b), wordt de term “elektriciteitsmarkten en gasmarkten” vervangen door de term “elektriciteitsmarkten, waterstofmarkten en gasmarkten”.
Wijzigingen van Verordening (EU) 2017/1938
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 84 -
Wijzigingen van Verordening (EU) 2017/1938
Verordening (EU) 2017/1938 wordt als volgt gewijzigd:
-
1)
Artikel 1 wordt vervangen door:
“”if( $display_mode == 'IN_ACT' ) { ?> /* Artikel is opgenomen in gehele document, en niet als zelfstandig artikel */ ?> } else { ?> /* Artikel wordt zelfstandig weergegeven */ ?>
} ?>“Artikel 1 -
Onderwerp
Bij deze verordening worden bepalingen vastgesteld die erop gericht zijn de gasleveringszekerheid veilig te stellen door de goede en continue werking van de interne markt voor gas te waarborgen, door toe te staan dat buitengewone maatregelen kunnen worden genomen, waaronder een solidariteitsmaatregel als uiterste middel, wanneer de markt niet meer in staat is de gevraagde hoeveelheid gas te leveren, en door duidelijk de verantwoordelijkheden van de aardgasbedrijven, de lidstaten en de Unie te omschrijven en toe te wijzen met betrekking tot zowel preventieve actie als reacties op concrete verstoringen van de gaslevering. Deze verordening stelt, in een geest van solidariteit, tevens transparante mechanismen in voor de coördinatie van de planning voor, en reacties op, noodsituaties op nationaal, regionaal en Unieniveau.”. -
2)
Artikel 2 wordt als volgt gewijzigd:
- a) punt 1 wordt geschrapt;
-
b)
het volgende punt wordt toegevoegd:
-
3)
Artikel 7 wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
lid 1 wordt vervangen door:
;“”1.Uiterlijk op 1 november 2026 verricht het ENTSB-G een Uniebrede simulatie van gasleverings- en -infrastructuurverstoringsscenario’s, met inbegrip van scenario’s van een langdurige verstoring van één leveringsbron. De simulatie omvat de identificatie en evaluatie van noodcorridors voor de levering van gas en bepaalt tevens welke lidstaten de vastgestelde risico's kunnen aanpakken, onder meer met betrekking tot gasopslag en lng, alsook scenario’s om te onderzoeken wat de gevolgen zijn van een verminderde vraag naar gas dankzij energiebesparingen of energie-efficiëntiemaatregelen. De Uniebrede simulatie van gasleverings- en -infrastructuurverstoringsscenario’s en de methode voor de simulatie worden door het ENTSB-G vastgesteld, in overleg met de GCG. Het ENTSB-G neemt een passend transparantieniveau in acht en biedt toegang tot de in zijn scenario’s gebruikte aannamen. De Uniebrede simulatie van gasleverings- en -infrastructuurverstoringsscenario’s wordt om de vier jaar herhaald, totdat de omstandigheden een hogere frequentie rechtvaardigen.”
-
b)
in lid 4 wordt punt e) vervangen door:
“”
- e) er wordt rekening gehouden met risico’s die verband houden met de zeggenschap over de voor de gasleveringszekerheid relevante infrastructuur, waaronder bijvoorbeeld het risico op onderinvestering, waardoor diversificatie wordt ondermijnd, misbruik van bestaande infrastructuur, inclusief het hamsteren van opslagcapaciteit of schendingen van het Unierecht;”.
-
a)
lid 1 wordt vervangen door:
-
4)
Artikel 8 wordt als volgt gewijzigd:
- a) lid 1 wordt geschrapt;
-
b)
in lid 3 wordt de derde alinea vervangen door:
“”
“De regionale hoofdstukken bevatten passende en doeltreffende grensoverschrijdende maatregelen, ook met betrekking tot gasopslag en lng, mits de lidstaten die de maatregelen uitvoeren en tot dezelfde of andere risicogroepen behoren en die daar op grond van de in artikel 7, lid 1, bedoelde simulatie en de gemeenschappelijke risico-evaluatie de gevolgen van ondervinden, daarmee instemmen.”.
-
5)
Het volgende artikel wordt ingevoegd:
“”if( $display_mode == 'IN_ACT' ) { ?> /* Artikel is opgenomen in gehele document, en niet als zelfstandig artikel */ ?>“Artikel 8 bis.} else { ?> /* Artikel wordt zelfstandig weergegeven */ ?>
Maatregelen inzake cyberbeveiliging
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?> } ?>“Artikel 8 bis -
Maatregelen inzake cyberbeveiliging
1.Bij de vaststelling van de preventieve actieplannen en de noodplannen nemen de lidstaten passende maatregelen inzake cyberbeveiliging in acht.2.De Commissie is bevoegd overeenkomstig artikel 19 gedelegeerde handelingen vast te stellen ter aanvulling van deze verordening door sectorspecifieke voorschriften te bepalen voor met cyberbeveiliging samenhangende aspecten van grensoverschrijdende gasstromen, inclusief regels over gemeenschappelijke minimumvereisten, planning, toezicht, rapportage en crisisbeheer.3.Voor de opstelling van de in lid 2 van dit artikel bedoelde gedelegeerde handelingen werkt de Commissie nauw samen met het Agentschap, het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging (European Union Agency for Cybersecurity — ENISA), ENTSB-G, en een beperkt aantal belangrijke betrokken belanghebbenden, alsmede entiteiten met bestaande vaardigheden inzake cyberbeveiliging binnen hun eigen bevoegdheid, zoals operationele centra voor cyberbeveiliging (Security Operation Centres — SOC’s) die voor gereguleerde entiteiten van belang zijn en computer security incident response teams (CSIRT), zoals bedoeld in artikel 10 van Richtlijn (EU) 2022/2555 van het Europees Parlement en de Raad*. -
6)
In artikel 9 wordt lid 1 als volgt gewijzigd:
-
a)
punt e) wordt vervangen door:
;“”
- e) de overige preventieve maatregelen voor het tegengaan van de risico-evaluatie geïdentificeerde risico’s, zoals maatregelen betreffende de noodzaak om interconnecties tussen naburige lidstaten en de energie-efficiëntie te verbeteren, het hamsteren van capaciteit te voorkomen, de gasvraag te beperken of de mogelijkheid om in voorkomend geval gasaanvoerroutes en bronnen van gaslevering en het regionale gebruik van bestaande opslag- en lng-capaciteiten te diversifiëren, teneinde alle afnemers van gas zo goed mogelijk te kunnen blijven voorzien;”
-
b)
het volgende punt wordt toegevoegd:
“”
- l) informatie over maatregelen inzake cyberveiligheid, als bedoeld in artikel 8 bis.”.
-
a)
punt e) wordt vervangen door:
-
7)
In artikel 11 wordt het volgende lid ingevoegd:
“”7 bis.
In afwijking van artikel 6, leden 1, 2 en 3, artikel 6 ter, lid 1, derde alinea, punt a), artikel 6 quater, lid 2, tweede alinea, punt b), en artikel 10, lid 1, punt l), kunnen de lidstaten in uitzonderlijke omstandigheden besluiten tijdelijke maatregelen te nemen om het niet-essentiële gasverbruik van beschermde afnemers te reduceren, met name wanneer een van de crisisniveaus op grond van lid 1 van dit artikel of een noodsituatie op regionaal of Unieniveau op grond van artikel 12 wordt afgekondigd. Dergelijke tijdelijke maatregelen zijn beperkt tot niet-essentieel gasverbruik. Daarbij wordt rekening gehouden met de volgende elementen:
- a) de gevolgen van een verstoring op leveringsketens die van zeer groot maatschappelijk belang zijn;
- b) de mogelijke negatieve gevolgen in andere lidstaten, in het bijzonder op leveringsketens van downstreamsectoren die van zeer groot maatschappelijk belang zijn;
- c) de mogelijk langdurige schade aan industriële installaties;
- d) de mogelijkheden om het verbruik te verminderen en producten in de Unie te vervangen.
Dergelijke uitzonderlijke maatregelen worden alleen genomen nadat de bevoegde autoriteiten de voorwaarden voor het bepalen van dergelijke niet-essentiële gasvolumes hebben beoordeeld.Als gevolg van de in de eerste alinea van dit lid bedoelde maatregelen wordt de reductie van het niet-essentiële gasverbruik van kwetsbare afnemers, zoals gedefinieerd door de lidstaten overeenkomstig artikel 26 van Richtlijn (EU) 2024/1788 vermeden.”. -
8)
In artikel 12, lid 6, wordt de tweede alinea vervangen door:
“”
“Binnen drie dagen na kennisgeving van het verzoek van de Commissie wijzigt de lidstaat of de bevoegde instantie de maatregel en stelt deze de Commissie daarvan in kennis, of licht deze de Commissie in over de redenen waarom er niet kan worden ingestemd met het verzoek. In dat geval kan de Commissie, binnen drie dagen nadat zij is ingelicht, haar verzoek wijzigen of intrekken dan wel een vergadering beleggen met de lidstaat of de bevoegde instantie en, indien de Commissie dat noodzakelijk acht, met de GCG om de zaak te bespreken. De Commissie motiveert haar verzoek tot wijziging van de maatregelen uitvoerig. De lidstaat of de bevoegde instantie wijzigt zijn/haar maatregel of neemt maatregelen om de naleving van lid 5 te waarborgen, voor zover dit technisch en veilig mogelijk is voor de integriteit van het gassysteem. De lidstaat of de bevoegde instantie stelt de Commissie op de hoogte van de vastgestelde maatregelen.”.
-
9)
Artikel 13 wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
de leden 3, 4 en 5 worden vervangen door:
;“”3.
Een solidariteitsmaatregel wordt genomen als uiterste middel en is van toepassing mits de verzoekende lidstaat:
- a) een crisis heeft afgekondigd krachtens artikel 11;
- b) ondanks de toepassing van de in artikel 11, lid 3, bedoelde maatregel niet in staat is geweest het tekort in de gaslevering aan zijn door solidariteit beschermde afnemers te dekken of, indien een lidstaat tijdelijke maatregelen heeft genomen om het niet-essentiële gasverbruik van beschermde afnemers te reduceren overeenkomstig artikel 11, lid 7 bis, te voorzien in de essentiële volumes van het gasverbruik voor zijn door solidariteit beschermde afnemers;
- c) alle marktgebaseerde maatregelen (“vrijwillige maatregelen”), alle niet-marktgebaseerde maatregelen (“verplichte maatregelen”), en andere in zijn noodplan vervatte maatregelen heeft uitgeput;
- d) een expliciet verzoek heeft gericht aan de Commissie en aan de bevoegde instanties van alle lidstaten waarmee hij rechtstreeks of, op grond van lid 2, via een derde land is verbonden; dit verzoek gaat vergezeld van een beschrijving van de in punt c) van dit lid bedoelde maatregelen die zijn toegepast.
3 bis.De lidstaten die op grond van lid 1 verplicht zijn solidariteit te verstrekken, kunnen van het solidariteitsaanbod de leveringen aan hun door solidariteit beschermde afnemers aftrekken of, indien een lidstaat tijdelijke maatregelen heeft genomen om het niet-essentiële gasverbruik van beschermde afnemers te verminderen overeenkomstig artikel 11, lid 7 bis, te voorzien in de essentiële volumes van het gasverbruik voor zijn door solidariteit beschermde afnemers.4.De lidstaten die een verzoek om solidariteit ontvangen, doen aanbiedingen in eerste instantie op basis van vrijwillige maatregelen aan de vraagzijde, zo veel en zo lang als mogelijk, en pas daarna op basis van niet-marktgebaseerde maatregelen.Indien marktgebaseerde maatregelen voor de lidstaat die solidariteit verstrekt onvoldoende blijken om het tekort in de gaslevering aan de door solidariteit beschermde afnemers in de verzoekende lidstaat te dekken, kan de lidstaat die solidariteit verstrekt niet-marktgebaseerde maatregelen invoeren om aan de verplichtingen van de leden 1 en 2 te voldoen.5.Indien meer dan één lidstaat solidariteit zou kunnen verstrekken aan een verzoekende lidstaat, kiest de verzoekende lidstaat, na alle lidstaten die solidariteit moeten verstrekken te hebben geraadpleegd, het meest voordelige aanbod op grond van kosten, leveringstermijn, betrouwbaarheid en diversificatie van de gaslevering. Indien de beschikbare marktgebaseerde aanbiedingen niet blijken te volstaan om het tekort in de gaslevering aan de door solidariteit beschermde afnemers in de verzoekende lidstaat te verhelpen of indien de verzoekende lidstaat tijdelijke maatregelen heeft genomen om het niet-essentiële gasverbruik van beschermde afnemers te verminderen overeenkomstig artikel 11, lid 7 bis, het tekort in de gaslevering van de essentiële gasverbruiksvolumes aan zijn door solidariteit beschermde afnemers, zijn de lidstaten die solidariteit moeten leveren, verplicht niet-marktgebaseerde maatregelen te activeren.” -
b)
lid 8 wordt als volgt gewijzigd:
-
i)
in de eerste alinea wordt de aanhef vervangen door:
;“”
“Solidariteit uit hoofde van deze verordening wordt verstrekt op basis van compensatie. De lidstaat die om solidariteit verzoekt, betaalt meteen, of zorgt voor de spoedige betaling van, een billijke compensatie aan de solidariteit verstrekkende lidstaat.
Indien twee lidstaten overeenstemming hebben bereikt over de nodige technische en juridische regelingen op grond van lid 10 (solidariteitsovereenkomst), heeft die billijke compensatie ten minste betrekking op:”
-
ii)
de tweede en derde alinea worden vervangen door:
;“”
“Billijke compensatie uit hoofde van de eerste en tweede alinea omvat onder meer alle redelijke kosten die de solidariteit verstrekkende lidstaat maakt als gevolg van een verplichting om compensatie te betalen krachtens de door het Unierecht gewaarborgde grondrechten en de voor de toepassing van dit artikel geldende internationale verplichtingen, alsmede andere redelijke kosten die uit het betalen van compensatie op grond van nationale compensatieregelingen voortvloeien.
De lidstaten stellen de nodige maatregelen vast, in het bijzonder de technische, juridische en financiële regelingen uit hoofde van lid 10, tot uitvoering van de eerste, tweede en derde alinea van dit lid. Dergelijke maatregelen kunnen voorzien in de praktische regelingen voor spoedige betaling.”
-
i)
in de eerste alinea wordt de aanhef vervangen door:
-
c)
de volgende leden worden ingevoegd:
;“”8 bis.Als twee lidstaten geen overeenstemming bereiken over de nodige technische, juridische en financiële regelingen op grond van lid 10 door middel van een solidariteitsovereenkomst, is de levering van gas uit hoofde van de verplichting van lid 1 in geval van een noodsituatie onderworpen aan de voorwaarden van dit lid.
De compensatie voor de solidariteitsmaatregel mag niet meer bedragen dan de redelijke kosten. Tenzij zowel de om solidariteit verzoekende lidstaat als de solidariteit verstrekkende lidstaat anders overeenkomen, omvat de compensatie:
- a) de prijs voor gas in de solidariteit verstrekkende lidstaat;
- b) de kosten van opslag en vervoer;
- c) proceskosten voor daarmee verband houdende gerechtelijke of arbitrageprocedures waarbij de solidariteit verstrekkende lidstaat betrokken is;
- d) andere indirecte kosten die niet door de gasprijs worden gedekt, zoals de vergoeding van financiële of andere schade als gevolg van gedwongen afschakeling van afnemers in verband met het verlenen van solidariteit.
Tenzij de om solidariteit verzoekende lidstaat en de solidariteit verstrekkende lidstaat een andere prijs overeenkomen, komt de prijs voor het aan de om solidariteit verzoekende lidstaat geleverde gas overeen met de day-aheadmarktprijs in de solidariteit verstrekkende lidstaat op de dag voorafgaand aan het verzoek om solidariteit of de overeenkomstige day-aheadmarktprijs op het dichtstbijzijnde toegankelijke virtuele handelspunt, of op een overeengekomen hub op de dag voorafgaand aan het verzoek om solidariteit. De compensatie voor de gasvolumes die worden geleverd in het kader van een solidariteitsverzoek wordt rechtstreeks door de om solidariteit verzoekende lidstaat betaald aan de solidariteit verstrekkende lidstaat of aan de entiteit die beide lidstaten vermelden in hun antwoord op het solidariteitsverzoek en in de bevestiging van ontvangst en van het af te nemen volume.De lidstaat waaraan het verzoek om een solidariteitsmaatregel is gericht, verstrekt de solidariteitsmaatregelen zo spoedig mogelijk en uiterlijk de aangegeven leveringstermijn voor het verzoek. Een lidstaat kan weigeren solidariteit te verstrekken aan een om solidariteit verzoekende lidstaat mits de lidstaat aan wie het verzoek is gericht aantoont dat:
- a) hij niet voldoende gas heeft voor de aan de door solidariteit beschermde afnemers te leveren volumes, of
- b) hij niet over voldoende interconnectiecapaciteit beschikt, zoals bepaald in artikel 13, lid 7, of de gasstromen via een derde land beperkt zijn.
Een dergelijke weigering is strikt beperkt tot de gasvolumes waarop een van de in de vierde alinea bedoelde beperkingen of beide beperkingen van toepassing zijn.Naast de standaardregels waarin dit lid voorziet, kunnen lidstaten afspraken maken over technische regelingen en over de coördinatie van het verlenen van solidariteit. Dit artikel doet geen afbreuk aan de bestaande regelingen voor de veilige en betrouwbare werking van het gassysteem.8 ter.Als twee lidstaten geen overeenstemming bereiken over de nodige technische, juridische en financiële regelingen op grond van lid 10 door middel van een solidariteitsovereenkomst, richt de lidstaat die om toepassing van de solidariteitsmaatregelen verzoekt, een solidariteitsverzoek aan een andere lidstaat, waarin ten minste de volgende informatie wordt vermeld:
- a) de contactgegevens van de bevoegde autoriteit van de lidstaat;
- b) indien van toepassing, de contactgegevens van de betrokken transmissiesysteembeheerders van de lidstaat;
- c) indien van toepassing, de contactgegevens van de derde partij die namens de lidstaat optreedt;
- d) de leveringstermijn, met inbegrip van het moment van de eerst mogelijke levering en de verwachte duur van de leveringen;
- e) de leverings- en interconnectiepunten;
- f) het gasvolume in kWh voor elk interconnectiepunt;
- g) de gaskwaliteit.
Het solidariteitsverzoek wordt tegelijkertijd gericht aan de lidstaten die potentieel solidariteitsmaatregelen kunnen toepassen, aan de Commissie en aan de op grond van artikel 10, lid 1, punt g), aangewezen crisismanagers.De lidstaten die een solidariteitsverzoek ontvangen, sturen een antwoord waarin zij de in de eerste alinea, punten a), b) en c), bedoelde contactgegevens vermelden en aangeven welk volume en kwaliteit zij aan de interconnectiepunten en op het in de eerste alinea, punten d) tot en met g), bedoelde gevraagde tijdstip kunnen leveren. Indien het volume dat door middel van vrijwillige maatregelen kan worden geleverd, ontoereikend is, wordt in het antwoord het volume vermeld dat het gevolg is van een eventuele beperking, van de vrijgave van strategische voorraden of van de toepassing van andere maatregelen.Solidariteitsverzoeken worden ten minste 48 uur vóór de aangegeven leveringstermijn van gas ingediend.Solidariteitsverzoeken worden binnen 18 uur beantwoord. De bevestiging van het door de om solidariteit verzoekende lidstaat af te nemen volume vindt plaats binnen zes uur na ontvangst van het solidariteitsaanbod, en minstens 24 uur voor het aangegeven tijdstip van levering van het gas. Het verzoek kan worden ingediend voor een periode van één dag of meerdere dagen, en het antwoord komt overeen met de gevraagde duur. Indien er verscheidene solidariteit verstrekkende lidstaten zijn en er met een of meer daarvan bilaterale regelingen bestaan, prevaleren die regelingen tussen de lidstaten die een bilaterale regeling hebben gesloten. De standaardregels waarin dit lid voorziet, zijn alleen van toepassing op de andere lidstaten die in solidariteit voorzien.De Commissie kan de toepassing van solidariteit faciliteren, met name door middel van een model dat toegankelijk is op een beveiligd onlineplatform waarmee verzoeken en aanbiedingen in realtime kunnen worden verzonden.8 quater.Indien een solidariteitsmaatregel overeenkomstig de leden 1 en 2 is verstrekt, is het uiteindelijke bedrag van de door de verzoekende lidstaat betaalde billijke compensatie onderworpen aan controle achteraf door de nationale regulerende instanties van de verstrekkende lidstaat en de verzoekende lidstaat, binnen drie maanden na het einde van de noodsituatie.Indien de nationale regulerende instanties geen overeenstemming hebben bereikt over de berekening van het definitieve bedrag van de billijke compensatie, stellen zij de relevante bevoegde instanties, de Commissie en het Agentschap daarvan onverwijld in kennis. In dat geval, of op gezamenlijk verzoek van de nationale regulerende instanties, berekent het Agentschap het passende niveau van de billijke compensatie voor de indirecte kosten die zijn gemaakt als gevolg van de verlening van solidariteit en verstrekt het binnen drie maanden na de datum van verwijzing naar het Agentschap een feitelijk advies. Alvorens een dergelijk feitelijk advies te verstrekken, raadpleegt het Agentschap de nationale regulerende instanties en de relevante bevoegde autoriteiten.De in de tweede alinea bedoelde termijn van drie maanden kan worden verlengd met een extra periode van twee maanden waarbinnen het Agentschap om verdere informatie verzoekt. Deze extra periode begint op de dag na de datum van ontvangst van de volledige informatie. De verzoekende lidstaat wordt geraadpleegd en geeft advies over de voltooiing van de controle achteraf. De instantie die deze controle achteraf uitvoert, is bevoegd om, naar aanleiding van het overleg met de verzoekende lidstaat, een rectificatie van het compensatiebedrag te vereisen, met inachtneming van het advies van de verzoekende lidstaat. De conclusies van de controle achteraf worden doorgezonden aan de Commissie, die daarmee rekening houdt bij haar verslag over de noodsituatie op grond van artikel 14, lid 3.” -
d)
de leden 10 en 11 worden vervangen door:
;“”10.
De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat gas wordt geleverd aan door solidariteit beschermde afnemers in de verzoekende lidstaat overeenkomstig de leden 1 en 2, en stellen alles in het werk om overeenstemming te bereiken over technische, juridische en financiële regelingen. Deze technische, juridische en financiële regelingen worden overeengekomen tussen de lidstaten die rechtstreeks of, overeenkomstig lid 2, via een derde land met elkaar verbonden zijn, en worden in hun respectievelijke noodplannen omschreven. Deze regelingen kunnen onder meer betrekking hebben op de volgende elementen:
- a) de operationele veiligheid van netwerken;
- b) de toepassing van gasprijzen en de methode voor het bepalen ervan, rekening houdend met het effect op de werking van de markt;
- c) het gebruik van interconnecties, met inbegrip van bidirectionele capaciteit en ondergrondse gasopslag;
- d) gasvolumes of de methode voor het bepalen ervan;
- e) de categorieën van kosten die onder de regeling voor billijke en spoedige compensatie moeten vallen, welke onder meer betrekking kunnen hebben op de schade geleden door bedrijfstakken die gekort zijn in hun leveringen;
- f) een indicatie van de methode voor de berekening van de billijke compensatie.
De financiële regeling die de lidstaten onderling overeenkomen voordat om solidariteit wordt verzocht, bevat bepalingen ter berekening van de billijke compensatie van minstens alle relevante en redelijke kosten die bij het verstrekken van solidariteit worden gemaakt, en de verbintenis dat die compensatie zal worden betaald.Compensatiemechanismen bevatten prikkels om deel te nemen aan marktgebaseerde oplossingen, zoals veilingen en vraagresponsmechanismen. Deze mechanismen creëren geen perverse prikkels, onder meer in financiële zin, waardoor marktdeelnemers maatregelen zouden uitstellen totdat niet-marktgebaseerde maatregelen worden toegepast. Alle compensatiemechanismen of ten minste de samenvattingen ervan worden in de noodplannen opgenomen.Indien nieuwe en aanzienlijke redelijke kosten ontstaan die in de billijke compensatie moeten worden opgenomen, als gevolg van gerechtelijke procedures op grond van lid 8, tweede alinea, punt c), na afronding van de controle achteraf, stelt de verstrekkende lidstaat de verzoekende lidstaat daarvan onmiddellijk in kennis. De nationale regulerende instanties en, in voorkomend geval, het Agentschap voeren een nieuwe controle achteraf uit op grond van lid 8 quater. Het resultaat van die nieuwe controle achteraf doet geen afbreuk aan de verplichting voor een verstrekkende lidstaat om schade aan afnemers te vergoeden uit hoofde van het nationale recht, noch aan hun recht op een billijke compensatie.11.Zolang een lidstaat in het gasverbruik van zijn door solidariteit beschermde afnemers kan voorzien met eigen productie, wordt het niet noodzakelijk geacht om met het oog op het ontvangen van solidariteit technische, juridische en financiële regelingen te sluiten met lidstaten waarmee hij rechtstreeks of, overeenkomstig lid 2, via een derde land, verbonden is. Dit doet geen afbreuk aan de verplichting van de relevante lidstaat om solidariteit te verstrekken aan andere lidstaten uit hoofde van dit artikel.” - e) de leden 12, 13 en 14 worden geschrapt;
-
f)
lid 15 wordt vervangen door:
“”15.Onmiddellijk nadat het einde van een noodsituatie is afgekondigd of wanneer de Commissie overeenkomstig artikel 11, lid 8, eerste alinea, concludeert dat de afkondiging van een noodsituatie niet of niet langer gerechtvaardigd is, zijn de in de leden 1 en 2 van dit artikel vastgestelde verplichtingen niet meer van toepassing.”.
-
a)
de leden 3, 4 en 5 worden vervangen door:
-
10)
Het volgende artikel wordt ingevoegd:
“”if( $display_mode == 'IN_ACT' ) { ?> /* Artikel is opgenomen in gehele document, en niet als zelfstandig artikel */ ?>“Artikel 13 bis.} else { ?> /* Artikel wordt zelfstandig weergegeven */ ?>
Samenwerking tussen indirect verbonden lidstaten die gebruikmaken van marktgebaseerde maatregelen (vrijwillige maatregelen)
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?> } ?>“Artikel 13 bis -
Samenwerking tussen indirect verbonden lidstaten die gebruikmaken van marktgebaseerde maatregelen (vrijwillige maatregelen)
1.Onverminderd het beginsel van energiesolidariteit is dit artikel van toepassing wanneer lidstaten die indirect via een andere lidstaat zijn verbonden en op grond van lid 2 van dit artikel een verzoek om vrijwillige bijdrage hebben ontvangen, bijdragen aan de levering van de gevraagde gasvolumes op grond van artikel 13, lid 1 of lid 2, door middel van vrijwillige maatregelen als bedoeld in artikel 13, lid 3, punt c).2.De uit hoofde van artikel 13 om solidariteit verzoekende lidstaat kan een verzoek om een vrijwillige bijdrage op basis van marktgebaseerde maatregelen tegelijkertijd naar een of meer andere, indirect verbonden lidstaten richten om het voordeligste aanbod of de meest voordelige combinatie van aanbiedingen te zoeken, op basis van de kosten, de leveringssnelheid, de betrouwbaarheid en de diversificatie van de gasleveringen op grond van artikel 13, lid 4.Verzoeken uit hoofde van de eerste alinea van dit artikel worden ten minste 48 uur vóór de aangegeven gasleveringstermijn ingediend bij de indirect verbonden lidstaten die mogelijk gasvolumes kunnen leveren op basis van vrijwillige maatregelen, bij de Commissie en bij de op grond van artikel 10, lid 1, punt g), aangewezen crisisbeheerders. Deze verzoeken bevatten ten minste de in artikel 13, lid 8 ter, eerste alinea, genoemde gegevens.De lidstaten die het verzoek uit hoofde van de eerste alinea van dit artikel ontvangen, antwoorden de verzoekende lidstaat en stellen de Commissie en de op grond van artikel 10, lid 1, punt g), aangewezen crisisbeheerders binnen 18 uur in kennis, waarbij zij aangeven of zij gasvolumes kunnen aanbieden op basis van vrijwillige maatregelen. Het antwoord bevat ten minste de in artikel 13, lid 8 bis, genoemde gegevens. De lidstaten kunnen hierop antwoorden door aan te geven dat zij niet in staat zijn om met behulp van marktgebaseerde maatregelen bij te dragen.3.Wanneer de som van de gasvolumes die voortvloeien uit de aanbiedingen op grond van artikel 13, leden 1 en 2, en de aanbiedingen op grond van dit artikel, de vereiste volumes niet bereikt, worden aanbiedingen op grond van dit artikel automatisch geselecteerd.Wanneer de som van de gasvolumes die voortvloeien uit de aanbiedingen op grond van artikel 13, leden 1 en 2 en de aanbiedingen uit hoofde van dit artikel de vereiste volumes overschrijdt, wordt bij de selectie van aanbiedingen op grond van artikel 13, lid 4, rekening gehouden met aanbiedingen op grond van dit artikel, en zoekt de verzoekende lidstaat, na raadpleging van alle betrokken lidstaten, het voordeligste aanbod, of een combinatie van aanbiedingen uit hoofde van artikel 13 of dit artikel, op basis van kosten, leveringssnelheid, betrouwbaarheid en diversificatie. Indien de verzoekende lidstaten bijdragen uit hoofde van dit artikel selecteren, wordt het verzoek uit hoofde van artikel 13, leden 1 en 2, dienovereenkomstig verlaagd.De verzoekende lidstaat stelt de betreffende lidstaat in kennis van het gekozen af te nemen volume binnen zes uur na ontvangst van het aanbod, en minstens 24 uur voor het aangegeven tijdstip van levering van het gas.4.Indien een indirect verbonden lidstaat op basis van marktgebaseerde maatregelen een vrijwillige bijdrage levert aan de verzoekende lidstaat op grond van de leden 1 en 2 van dit artikel, bedraagt de billijke compensatie niet meer dan redelijke kosten en kan deze de in artikel 13, lid 8 bis, tweede alinea, bedoelde kosten omvatten. Het definitieve bedrag van de billijke compensatie is onderworpen aan het in artikel 13, lid 8 quater, beschreven mechanisme van controle achteraf.5.De transmissiesysteembeheerders van de betrokken lidstaten werken samen en wisselen informatie uit met behulp van het door het ENTSB-G op grond van artikel 3, lid 6, ingestelde Reco-systeem voor gas, teneinde binnen zes uur na een verzoek van een lidstaat of de Commissie de beschikbare interconnectiecapaciteit vast te stellen. Het ENTSB-G stelt de Commissie en de bevoegde instanties van de betrokken lidstaten dienovereenkomstig in kennis.”. -
11)
In artikel 14, lid 3, wordt de eerste alinea vervangen door:
“”
“Na een noodsituatie verstrekt de in lid 1 bedoelde bevoegde instantie de Commissie zo spoedig mogelijk en uiterlijk zes weken na het einde van de noodsituatie een gedetailleerde evaluatie van de noodsituatie en van de doeltreffendheid van de ten uitvoer gelegde maatregelen, inclusief een evaluatie van de economische effecten van de noodsituatie, de effecten op de elektriciteitssector en de bijstand die verleend is aan en/of ontvangen is van de Unie en haar lidstaten. Indien van toepassing, omvat die evaluatie een nadere omschrijving van de omstandigheden die hebben geleid tot activering van het in artikel 13 bedoelde mechanisme en de voorwaarden waarop de ontbrekende gasleveringen zijn ontvangen, met inbegrip van de prijs en de betaalde financiële compensatie, en, indien van toepassing, de redenen waarom de solidariteitsaanbiedingen niet zijn aanvaard en/of het gas niet is geleverd. Die evaluatie wordt ter beschikking gesteld van de GCG en wordt meegenomen bij het actualiseren van de preventieve actieplannen en noodplannen.”.
-
12)
Aan artikel 17 bis wordt het volgende lid toegevoegd:
“”2.Het verslag dat uiterlijk op 28 februari 2025 door de Commissie moet worden ingediend, bevat ook een algemene beoordeling van de toepassing van de artikelen 6 bis tot en met 6 quinquies, artikel 7, lid 1, artikel 7, lid 4, punt g), de artikelen 13 en 13 bis, artikel 16, lid 3, de artikelen 17 bis en 18 bis, artikel 20, lid 4, en de bijlagen I bis en I ter. Het verslag gaat, indien passend, vergezeld van een wetgevingsvoorstel tot wijziging van deze verordening.”.
-
13)
Artikel 19 wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
in lid 2 wordt de volgende zin ingevoegd na de eerste zin:
;“”
“De in artikel 8 bis, lid 2, bedoelde bevoegdheid om gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor een termijn van vijf jaar met ingang van 4 augustus 2024.”
-
b)
in lid 3 wordt de eerste zin vervangen door:
;“”3.Het Europees Parlement of de Raad kan de in artikel 3, lid 8, artikel 7, lid 5, artikel 8, lid 5, en artikel 8 bis, lid 2, bedoelde bevoegdheidsdelegatie te allen tijde intrekken.”
-
c)
in lid 6 wordt de eerste zin vervangen door:
“”6.Een op grond van artikel 3, lid 8, artikel 7, lid 5, artikel 8, lid 5, of artikel 8 bis, lid 2, vastgestelde gedelegeerde handeling treedt alleen in werking indien het Europees Parlement noch de Raad binnen een termijn van twee maanden na de kennisgeving van de handeling aan het Europees Parlement en de Raad daartegen bezwaar heeft gemaakt, of indien zowel het Europees Parlement als de Raad voor het verstrijken van de termijn van twee maanden de Commissie hebben medegedeeld dat zij daartegen geen bezwaar zullen maken.”.
-
a)
in lid 2 wordt de volgende zin ingevoegd na de eerste zin:
-
14)
Bijlage VI wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
in afdeling 5, eerste alinea, punt a), tweede alinea, wordt na het tweede streepje “maatregelen om aanvoerroutes en bronnen van gas te diversifiëren” het volgende streepje toegevoegd:
;“”
- — maatregelen om het hamsteren van capaciteit te voorkomen,”
-
b)
in afdeling 11.3, eerste alinea, punt a), tweede alinea, wordt na het tweede streepje “de maatregelen om aanvoerroutes en bronnen van gas te diversifiëren” het volgende streepje toegevoegd:
“”
- — maatregelen om het hamsteren van capaciteit te voorkomen,”.
-
a)
in afdeling 5, eerste alinea, punt a), tweede alinea, wordt na het tweede streepje “maatregelen om aanvoerroutes en bronnen van gas te diversifiëren” het volgende streepje toegevoegd:
Wijzigingen van Verordening (EU) 2019/942
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 85 -
Wijzigingen van Verordening (EU) 2019/942
Verordening (EU) 2019/942 wordt als volgt gewijzigd:
-
1)
in artikel 2 wordt punt a) vervangen door:
“”
- a) brengt advies uit en doet aanbevelingen aan transmissiesysteembeheerders, het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het Europees netwerk van netbeheerders voor waterstof (European Network of Network Operators for Hydrogen — ENNOH), de EU DSB-entiteit, regionale coördinatiecentra en benoemde elektriciteitsmarktbeheerders, en door transmissiesysteembeheerders voor aardgas opgerichte entiteiten, lng-systeembeheerders, aardgasopslagsysteembeheerders of waterstofopslagbeheerders of waterstofnetbeheerders;”.
-
2)
In artikel 3, lid 2, wordt de eerste alinea vervangen door:
“”
“Op verzoek van ACER verstrekken de regulerende instanties, het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het ENNOH, de regionale coördinatiecentra, de EU DSB-entiteit, de transmissiesysteembeheerders voor aardgas, waterstofnetbeheerders, de benoemde elektriciteitsmarktbeheerders en door transmissiesysteembeheerders voor aardgas opgerichte entiteiten, lng-systeembeheerders, aardgasopslagsysteembeheerders of waterstofopslagbeheerders of waterstofterminalbeheerders aan ACER de informatie die ACER uit hoofde van deze verordening voor de uitvoering van de taken van ACER nodig heeft, tenzij ACER die informatie reeds heeft gevraagd en ontvangen.”.
-
3)
Artikel 4 wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
de leden 1, 2 en 3 worden vervangen door:
“”1.ACER brengt de Commissie advies uit over de ontwerpstatuten, de ledenlijst en het ontwerpreglement van orde van het ENTSB voor elektriciteit overeenkomstig artikel 29, lid 2, van Verordening (EU) 2019/943, van het ENTSB voor gas overeenkomstig artikel 25, lid 2, van Verordening (EU) 2024/1789 van het Europees Parlement en de Raad*, van het ENNOH overeenkomstig artikel 57, lid 9, van Verordening (EU) 2024/1789 en van de EU DSB-entiteit overeenkomstig artikel 53, lid 3, van Verordening (EU) 2019/943 en artikel 40, lid 4, van Verordening (EU) 2024/1789.2.ACER oefent toezicht uit op de uitvoering van de taken van het ENTSB voor elektriciteit overeenkomstig artikel 32 van Verordening (EU) 2019/943, van het ENTSB voor gas overeenkomstig artikel 27 van Verordening (EU) 2024/1789, van het ENNOH overeenkomstig artikel 64 van Verordening (EU) 2024/1789 en van de EU DSB-entiteit als bedoeld in artikel 55 van Verordening (EU) 2019/943 en artikel 41 van Verordening (EU) 2024/1789.3.
ACER kan advies uitbrengen aan:
- a) het ENTSB voor elektriciteit overeenkomstig artikel 30, lid 1, punt a), van Verordening (EU) 2019/943, aan het ENTSB voor gas overeenkomstig artikel 26, lid 2, van Verordening (EU) 2024/1789 en aan het ENNOH overeenkomstig artikel 59, lid 1, van die verordening, over de netcodes;
- b) het ENTSB voor elektriciteit overeenkomstig artikel 32, lid 2, van Verordening (EU) 2019/943, aan het ENTSB voor gas overeenkomstig artikel 26, lid 2, van Verordening (EU) 2024/1789, en aan het ENNOH overeenkomstig artikel 60, lid 2, van Verordening (EU) 2024/1789 over de ontwerpversie van het jaarlijkse werkprogramma, het ontwerp van netontwikkelingsplan dat de gehele Unie dekt, en andere relevante documenten als genoemd in artikel 30, lid 1, van Verordening (EU) 2019/943 en artikel 26, lid 3, en artikel 59, lid 1, van Verordening (EU) 2024/1789, daarbij rekening houdend met de doelstellingen van non-discriminatie, effectieve mededinging en de juiste en zekere werking van de interne markten voor elektriciteit, waterstof en aardgas;
- c) de EU DSB-entiteit over de ontwerpversie van het jaarlijkse werkprogramma en andere relevante documenten die worden bedoeld in artikel 55, lid 2, van Verordening (EU) 2019/943 en artikel 41, lid 3, van Verordening (EU) 2024/1789, daarbij rekening houdend met de doelstellingen van non-discriminatie, effectieve mededinging en de juiste en zekere werking van de interne markten voor elektriciteit, waterstof en aardgas.
-
b)
de leden 6, 7 en 8 worden vervangen door:
“”6.De relevante regulerende instanties plegen overleg om gezamenlijk te bepalen of het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het ENNOH, de EU DSB-entiteit of regionale coördinatiecentra tekortschieten in hun Unierechtelijke verplichtingen, en zij nemen passende maatregelen overeenkomstig artikel 59, lid 1, punt c), en artikel 62, lid 1, punt f), van Richtlijn (EU) 2019/944 of artikel 78, lid 1, punt e), van Richtlijn (EU) 2024/1788 van het Europees Parlement en de Raad*.ACER geeft op verzoek van een of meer regulerende instanties of op eigen initiatief een met redenen omkleed advies en een aanbeveling aan het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het ENNOH, de EU DSB-entiteit of de regionale coördinatiecentra over de naleving van hun verplichtingen.7.Indien uit een met redenen omkleed advies van ACER blijkt dat het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het ENNOH, de EU DSB-entiteit of een regionaal coördinatiecentrum mogelijkerwijs tekortschiet in zijn respectieve verplichtingen, nemen de betrokken regulerende instanties met eenparigheid van stemmen gecoördineerde besluiten waarin zij vaststellen of is tekortgeschoten in de relevante verplichtingen en, in voorkomend geval, welke maatregelen het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het ENNOH, de EU DSB-entiteit of het regionaal coördinatiecentrum dient te nemen om die niet-nakoming te verhelpen. Indien de regulerende instanties binnen vier maanden te rekenen vanaf de datum van ontvangst van het met redenen omkleed advies van ACER geen dergelijk gecoördineerd besluit aannemen met eenparigheid van stemmen, wordt de zaak op grond van artikel 6, lid 10, voorgelegd aan ACER.8.Indien het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het ENNOH, de EU DSB-entiteit of een regionaal coördinatiecentrum een op grond van lid 6 of lid 7 van dit artikel vastgestelde niet-nakoming van hun verplichtingen niet binnen drie maanden hebben verholpen, of indien de bevoegde regulerende instantie in de lidstaat waar de entiteit gevestigd is, geen maatregelen heeft genomen om de naleving te waarborgen, richt ACER aan de regulerende instantie een aanbeveling om overeenkomstig artikel 59, lid 1, punt c), en artikel 62, lid 1, punt f), van Richtlijn (EU) 2019/944 of artikel 78, lid 1, punt f), van richtlijn (EU) 2024/1788, maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het ENNOH, de EU DSB-entiteit of de regionale coördinatiecentra hun verplichtingen nakomen, en stelt het de Commissie daarvan in kennis.
-
a)
de leden 1, 2 en 3 worden vervangen door:
-
4)
In artikel 5 wordt lid 1 vervangen door:
“”1.
ACER neemt deel aan de ontwikkeling van netcodes in overeenstemming met artikel 59 van Verordening (EU) 2019/943 en de artikelen 71 en 72 van Verordening (EU) 2024/1789 en van richtsnoeren overeenkomstig artikel 61, lid 6, van Verordening (EU) 2019/943 en artikel 74, lid 5, van Verordening (EU) 2024/1789. Het moet met name:
- a) niet-bindende kaderrichtsnoeren bij de Commissie indienen wanneer het hierom wordt verzocht uit hoofde van artikel 59, lid 4, van Verordening (EU) 2019/943 of artikel 71, lid 4, of artikel 72, lid 4, van Verordening (EU) 2024/1789. ACER beziet de kaderrichtsnoeren en dient ze opnieuw bij de Commissie in wanneer het hierom wordt verzocht uit hoofde van artikel 59, lid 7, van Verordening (EU) 2019/943 of artikel 71, lid 7, of artikel 72, lid 7, van Verordening (EU) 2024/1789;
- b) de netcode herzien overeenkomstig artikel 59, lid 11, van Verordening (EU) 2019/943 of artikel 71, lid 11, of artikel 72, lid 11, van Verordening (EU) 2024/1789. Bij zijn herziening houdt ACER rekening met de door de betrokken partijen tijdens het opstellen van die herziene netcode onder leiding van het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het ENNOH of de EU DSB-entiteit verstrekte zienswijzen; ACER raadpleegt de relevante belanghebbenden officieel over de aan de Commissie voor te leggen versie. ACER kan daartoe, in voorkomend geval, een beroep doen op het bij de netcodes opgerichte opstellingscomité. ACER brengt bij de Commissie verslag uit over het resultaat van de raadplegingen. Vervolgens legt ACER de netcode herzien overeenkomstig artikel 59, lid 11, van Verordening (EU) 2019/943 of artikel 71, lid 11, of artikel 72, lid 11, van Verordening (EU) 2024/1789 aan de Commissie voor. Indien het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het ENNOH of de EU DSB-entiteit er niet in slaagt een netcode te ontwikkelen, stelt ACER een ontwerpnetcode op en dient deze bij de Commissie in wanneer het hierom wordt verzocht uit hoofde van artikel 59, lid 12, van Verordening (EU) 2019/943 of artikel 71, lid 12, of artikel 72, lid 12, van Verordening (EU) 2024/1789;
- c) overeenkomstig artikel 32, lid 1, van Verordening (EU) 2019/943 of artikel 27, lid 1, of artikel 64, lid 2, van Verordening (EU) 2024/1789 een naar behoren met redenen omkleed advies uitbrengen aan de Commissie wanneer het ENTSB voor elektriciteit of het ENTSB voor gas, het ENNOH of de EU DSB-entiteit geen uitvoering heeft gegeven aan een van de netcodes die zijn opgesteld uit hoofde van artikel 30, lid 1, punt a), van Verordening (EU) 2019/943 of artikel 26, lid 1, of artikel 59, lid 1, punt a, van Verordening (EU) 2024/1789, of aan een netcode die is vastgesteld overeenkomstig artikel 59, leden 3 tot en met 12, van Verordening (EU) 2019/943, artikel 71, leden 3 tot en met 12, of artikel 72, leden 3 tot en met 12, van Verordening (EU) 2024/1789, maar die door de Commissie niet is aangenomen uit hoofde van artikel 59, lid 13, van Verordening (EU) 2019/943 of artikel 71, lid 13, of artikel 72, lid 13, van Verordening (EU) 2024/1789;
- d) toezicht uitoefenen op en de implementatie analyseren van de netcodes die door de Commissie zijn vastgesteld overeenkomstig artikel 59 van Verordening (EU) 2019/943 en de artikelen 71 en 72 van Verordening (EU) 2024/1789 en de richtsnoeren die zijn vastgesteld overeenkomstig artikel 61 van Verordening (EU) 2019/943, en artikel 74 van Verordening (EU) 2024/1789, alsmede de weerslag ervan op de harmonisatie van de toepasselijke voorschriften die gericht zijn op het vergemakkelijken van de marktintegratie, alsmede non-discriminatie, daadwerkelijke mededinging en het juist functioneren van de markt, en verslag uitbrengen aan de Commissie.”.
-
5)
Artikel 6 wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
lid 3 wordt vervangen door:
;“”3.Uiterlijk op 5 juli 2022 en vervolgens om de vier jaar dient de Commissie een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad over de onafhankelijk van de regulerende instanties op grond van artikel 57, lid 7, van Richtlijn (EU) 2019/944 en artikel 76, lid 6, van Richtlijn (EU) 2024/1788.”
-
b)
lid 5 wordt vervangen door:
;“”5.ACER brengt op verzoek van een of meer regulerende instanties of de Commissie een feitelijk advies uit over de vraag of een besluit van een regulerende instantie in overeenstemming is met de netcodes en richtsnoeren als bedoeld in Verordening (EU) 2019/943, Verordening (EU) 2024/1789, Richtlijn (EU) 2019/944 of Richtlijn (EU) 2024/1788, met andere relevante bepalingen van die richtlijnen of verordeningen of met artikel 13 van Verordening (EU) 2017/1938.”
-
c)
de volgende leden worden ingevoegd:
;“”9 bis.ACER doet aanbevelingen aan transmissiesysteembeheerders, distributiesysteembeheerders, waterstofnetbeheerders en regulerende instanties met betrekking tot de methoden voor het vaststellen van de intertemporele kostentoerekening op grond van artikel 5, lid 6, eerste alinea, van Verordening (EU) 2024/1789.ACER kan aanbevelingen doen aan transmissiesysteembeheerders, distributiesysteembeheerders, waterstofnetbeheerders en regulerende instanties met betrekking tot de gereguleerde activa op grond van artikel 5, lid 6, derde alinea, van Verordening (EU) 2024/1789.9 ter.ACER kan aanbevelingen doen aan de regulerende instanties inzake de toewijzing van de kosten van oplossingen voor beperkingen van de grensoverschrijdende stromen ten gevolge van gaskwaliteitsverschillen op grond van artikel 21, lid 11, van Verordening (EU) 2024/1789.9 quater.ACER kan aanbevelingen doen aan de regulerende instanties inzake de toewijzing van de kosten van oplossingen voor beperkingen van de grensoverschrijdende stromen ten gevolge van verschillen in waterstofkwaliteit op grond van artikel 55, lid 8, van Verordening (EU) 2024/1789.9 quinquies.ACER publiceert een monitoringsrapport inzake de congestie in interconnectiepunten op grond van afdeling 2.2.1, punt 2, van bijlage I bij Verordening (EU) 2024/1789.”
-
d)
lid 10 wordt als volgt gewijzigd:
-
i)
de eerste alinea wordt vervangen door:
;“”
“ACER is bevoegd om individuele beslissingen te nemen over reguleringskwesties met gevolgen voor de grensoverschrijdende handel of de grensoverschrijdende systeemveiligheid waarvoor een gezamenlijk besluit van ten minste twee regulerende instanties vereist is, wanneer dergelijke bevoegdheden aan de regulerende instanties zijn toegekend op grond van een van de volgende rechtshandelingen:
- a) een volgens de gewone wetgevingsprocedure vastgestelde wetgevingshandeling van de Unie;
- b) de in de artikelen 59, 60 en 61 van Verordening (EU) 2019/943 bedoelde netcodes en richtsnoeren die vóór 4 juli 2019 zijn aangenomen en latere herzieningen van deze netcodes en richtsnoeren;
- c) de in de artikelen 59, 60 en 61 van Verordening (EU) 2019/943 bedoelde netcodes en richtsnoeren vastgesteld als uitvoeringshandelingen op grond van artikel 5 van Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad;
- d) richtsnoeren op grond van bijlage I bij Verordening (EU) 2024/1789, of
- e) netcodes en richtsnoeren als bedoeld in de artikelen 71 tot en met 74 van Verordening (EU) 2024/1789.”
-
ii)
in de tweede alinea wordt punt a) vervangen door:
;“”
- a) indien de bevoegde regulerende instanties niet in staat zijn gebleken overeenstemming te bereiken binnen zes maanden vanaf de datum waarop het geval naar de laatste van deze regulerende instanties is verwezen, of binnen vier maanden vanaf die datum met betrekking tot gevallen uit hoofde van artikel 4, lid 7, van deze verordening, of artikel 59, lid 1, punt c), of artikel 62, lid 1, punt f), van Richtlijn (EU) 2019/944, of artikel 78, lid 1, punt f), van Verordening (EU) 2024/1788;”
-
iii)
de derde en vierde alinea worden vervangen door:
;“”
“De bevoegde regulerende instanties kunnen gezamenlijk verzoeken om verlenging van de in de tweede alinea, punt a), van dit lid bedoelde periode met maximaal zes maanden, behalve met betrekking tot gevallen uit hoofde van artikel 4, lid 7, van deze verordening, of artikel 59, lid 1, punt c), of artikel 62, lid 1, punt f), van Richtlijn (EU) 2019/944, of artikel 78, lid 1, punt f), van Richtlijn (EU) 2024/1788.
Wanneer de bevoegdheid om over de in de eerste alinea van dit lid bedoelde grensoverschrijdende kwesties te beslissen, is overgedragen aan regulerende instanties in nieuwe netcodes of richtsnoeren als bedoeld in de artikelen 59, 60 en 61 van Verordening (EU) 2019/943 die na 4 juli 2019 als gedelegeerde handelingen zijn vastgesteld, is ACER enkel bevoegd om beslissingen te nemen op vrijwillige basis op grond van punt b) van de tweede alinea van dit lid, op verzoek van ten minste 60 % meerderheid van de bevoegde regulerende instanties. Indien er slechts twee regulerende instanties bij betrokken zijn, kan een van hen de zaak doorverwijzen naar ACER.”
-
i)
de eerste alinea wordt vervangen door:
-
e)
in lid 12 wordt punt a) vervangen door:
“”
- a) neemt ACER een besluit binnen zes maanden vanaf de datum van de verwijzing, of binnen vier maanden vanaf die datum met betrekking tot gevallen op grond van artikel 4, lid 7, van deze verordening, of artikel 59, lid 1, punt c), of artikel 62, lid 1, punt f), van Richtlijn (EU) 2019/944, of artikel 78, lid 1, punt f), van Richtlijn (EU) 2024/1788, en”.
-
a)
lid 3 wordt vervangen door:
-
6)
In artikel 14 wordt lid 1 vervangen door:
“”1.Bij de uitvoering van zijn taken, in het bijzonder bij de opstelling van kaderrichtsnoeren overeenkomstig artikel 59 van Verordening (EU) 2019/943 of de artikelen 71 en 72 van Verordening (EU) 2024/1789, alsmede bij het voorstellen van wijzigingen van netcodes uit hoofde van artikel 60 van Verordening (EU) 2019/943 of artikel 73 van Verordening (EU) 2024/1789, raadpleegt ACER uitvoerig en in een vroeg stadium, marktdeelnemers, transmissiesysteembeheerders, waterstoftransmissienetbeheerders, consumenten, eindgebruikers, en in voorkomend geval mededingingsautoriteiten, ongeacht hun respectieve bevoegdheden, waarbij het, in het bijzonder bij de uitvoering van taken betreffende de transmissiesysteembeheerders en waterstoftransmissienetbeheerders, op een open en doorzichtige wijze opereert.”.
-
7)
Artikel 15 wordt als volgt gewijzigd:
-
a)
lid 1 wordt vervangen door:
;“”1.ACER ziet, in nauwe samenwerking met de Commissie, de lidstaten en de relevante nationale instanties, met inbegrip van de regulerende instanties, en onverminderd de bevoegdheden van de mededingingsautoriteiten, toe op de groothandels- en kleinhandelsmarkten voor elektriciteit en aardgas, met name de niveaus en de vorming van de kleinhandels- en groothandelsprijzen, om de relevante autoriteiten in staat te stellen tot het opsporen van mogelijk concurrentieverstorend, oneerlijk of ondoorzichtig gedrag van marktdeelnemers, en met betrekking tot de naleving van de in Richtlijn (EU) 2019/944 en Verordening (EU) 2024/1788 vastgestelde consumentenrechten, de gevolgen van marktontwikkelingen voor huishoudelijke afnemers, de toegang tot de netten, met inbegrip van de toegang tot elektriciteit uit hernieuwbare bronnen, de vooruitgang met betrekking tot het niveau van interconnectoren, potentiële belemmeringen van grensoverschrijdende handel, inclusief het effect van waterstofbijmengingen in het aardgassysteem en belemmeringen van de grensoverschrijdende biomethaanstroom, regelgevende belemmeringen voor nieuwkomers op de markt en kleinere marktdeelnemers, met inbegrip van energiegemeenschappen en hernieuwbare-energiegemeenschappen van burgers, staatsinterventies die voorkomen dat prijzen de werkelijke schaarste weergeven, zoals die welke omschreven zijn in artikel 10, lid 4, van Verordening (EU) 2019/943, de prestaties van de lidstaten op het gebied van zekerheid van de elektriciteitsvoorziening, op basis van de resultaten van de Europese beoordeling van de toereikendheid van de elektriciteitsvoorziening, zoals bedoeld in artikel 23 van die verordening, met name rekening houdend met de in artikel 17 van Verordening (EU) 2019/941 bedoelde evaluatie achteraf.ACER ziet, in nauwe samenwerking met de Commissie, de lidstaten en de relevante nationale instanties, met inbegrip van de regulerende instanties, en onverminderd de bevoegdheden van de mededingingsautoriteiten, toe op de waterstofmarkten, met name de gevolgen van de marktontwikkelingen voor waterstofafnemers, de toegang tot de waterstofnetten, met inbegrip van de toegang tot waterstof uit hernieuwbare bronnen, de vooruitgang met betrekking tot interconnectoren en potentiële belemmeringen van grensoverschrijdende handel.”
-
b)
lid 2 wordt vervangen door:
;“”2.ACER publiceert jaarlijks een verslag over de resultaten van zijn toezichtsactiviteiten als bedoeld in lid 1. In dat verslag geeft het aan welke obstakels eventueel de voltooiing van de interne markten voor elektriciteit, aardgas en waterstof in de weg staan.”
-
c)
de volgende leden worden toegevoegd:
“”6.ACER publiceert studies waarin de kostenefficiëntie van de transmissiesysteembeheerders van de Unie wordt vergeleken op grond van artikel 19, lid 2, van Verordening (EU) 2024/1789.7.ACER geeft adviezen die een geharmoniseerd formaat bieden voor de publicatie van technische informatie inzake de toegang tot waterstoftransmissienetten en publiceert een monitoringsrapport inzake de congestie in interconnectiepunten op grond van de in bijlage I bij Verordening (EU) 2024/1789 vastgelegde richtsnoeren.”.
-
a)
lid 1 wordt vervangen door:
Wijzigingen van Verordening (EU) 2022/869
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 86 -
Wijzigingen van Verordening (EU) 2022/869
Verordening (EU) 2022/869 wordt als volgt gewijzigd:
-
1)
De artikelen 11, 12 en 13 worden vervangen door:
“”if( $display_mode == 'IN_ACT' ) { ?> /* Artikel is opgenomen in gehele document, en niet als zelfstandig artikel */ ?>“Artikel 11.} else { ?> /* Artikel wordt zelfstandig weergegeven */ ?>
Kosten-batenanalyse voor het gehele energiesysteem
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?> } ?>“Artikel 11 -
Kosten-batenanalyse voor het gehele energiesysteem
1.Het ENTSB voor elektriciteit en het in artikel 57 van Verordening (EU) 2024/1789 van het Europees Parlement en de Raad* bedoelde Europees netwerk van waterstofnetbeheerders voor gas (European Network of Network Operators for Hydrogen — ENNOH) stellen coherente ontwerpmethodologieën per sector vast, met inbegrip van het in lid 10 van dit artikel bedoelde model voor het energienetwerk en de energiemarkt, met het oog op een geharmoniseerde kosten-batenanalyse op Unieniveau voor het gehele energiesysteem voor projecten op de Unielijst die binnen de energie-infrastructuurcategorieën van punt 1), a), b), d) en f), en punt 3) van bijlage II bij deze verordening vallen.De in de eerste alinea van dit lid bedoelde methodologieën worden uitgewerkt overeenkomstig de in bijlage V vastgestelde beginselen, zijn gebaseerd op gemeenschappelijke aannamen die projectvergelijking mogelijk maken en stroken met de streefcijfers voor klimaat en energie van de Unie voor 2030 en de doelstelling inzake klimaatneutraliteit van de Unie voor 2050, alsmede met de in bijlage IV uiteengezette regels en indicatoren.De in de eerste alinea van dit lid bedoelde methodologieën worden toegepast ter voorbereiding van elk daaropvolgend Uniebreed tienjarig netontwikkelingsplan dat op grond van artikel 30 van Verordening (EU) 2019/943 wordt ontwikkeld door het ENTSB voor elektriciteit, of door het ENNOH op grond van artikel 60 van Verordening (EU) 2024/1789.Uiterlijk op 24 april 2023 publiceert het ENTSB voor elektriciteit zijn coherente ontwerpmethodologie per sector en doet het deze toekomen aan de lidstaten, de Commissie en het Agentschap, nadat het tijdens het in lid 2 van dit artikel bedoelde raadplegingsproces input van de relevante belanghebbenden heeft verzameld. Elke methodologie voor een kosten-batenanalyse van waterstof voor het gehele energiesysteem die uiterlijk op 1 september 2024 door het ENTSB voor gas is ontwikkeld, wordt goedgekeurd overeenkomstig de in dit artikel vastgestelde procedure. Uiterlijk op 1 december 2025 publiceert het ENNOH zijn coherente ontwerpmethodologie per sector en doet het deze toekomen aan de lidstaten, de Commissie en het Agentschap, nadat het tijdens het raadplegingsproces op grond van artikel 61, lid 3, punt d), van Verordening (EU) 2024/1789 input van de relevante belanghebbenden heeft verzameld.2.Voorafgaand aan de indiening van hun respectieve ontwerpmethodologieën bij de lidstaten, de Commissie en het Agentschap overeenkomstig lid 1, publiceren het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH voorlopige ontwerpmethodologieën, organiseren zij een uitgebreid raadplegingsproces en winnen zij aanbevelingen in bij de lidstaten en ten minste de organisaties die alle relevante belanghebbenden vertegenwoordigen, met inbegrip van de uit hoofde van artikel 52, lid 1, van Verordening (EU) 2019/943 opgerichte Europese entiteit van distributiesysteembeheerders (de “EU-DSB-entiteit”), verenigingen die betrokken zijn bij de markten voor elektriciteit, aardgas en waterstof, verwarming en koeling, belanghebbenden op het vlak van koolstofafvang en -opslag en koolstofafvang en -gebruik, onafhankelijke aankoopgroeperingen, vraagresponsoperatoren, organisaties die betrokken zijn bij energie-efficiëntieoplossingen, verenigingen van energieverbruikers, vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en, indien dit passend wordt geacht, de nationale regulerende instanties en andere nationale instanties.Binnen drie maanden na de bekendmaking van de voorlopige ontwerpmethodologieën uit hoofde van de eerste alinea kan elke in die alinea bedoelde belanghebbende een aanbeveling indienen.De krachtens artikel 10 bis van Verordening (EG) nr. 401/2009 van het Europees Parlement en de Raad* opgerichte Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering kan op eigen initiatief een advies over de ontwerpmethodologieën uitbrengen.In voorkomend geval zorgen de lidstaten en de in de eerste alinea bedoelde belanghebbenden voor de indiening en openbaarmaking van hun aanbevelingen en zorgt de Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering voor de indiening en openbaarmaking van zijn advies bij het Agentschap en, naargelang het geval, bij het ENTSB voor elektriciteit of het ENNOH.Het raadplegingsproces is open, tijdig en transparant. Het ENTSB voor elektriciteit en het ENNOH stellen een verslag op over het raadplegingsproces en maken dit openbaar.Wanneer zij geen of slechts gedeeltelijk rekening hebben gehouden met de aanbevelingen van de lidstaten of de belanghebbenden, alsook met de aanbevelingen van nationale instanties, of met het advies van de Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering, motiveren het ENTSB voor elektriciteit en het ENNOH dit.3.Binnen een termijn van drie maanden na de ontvangst van de ontwerpmethodologieën, samen met de tijdens het raadplegingsproces ontvangen input en het verslag over de raadpleging, brengt het Agentschap bij het ENTSB voor elektriciteit en het ENNOH advies uit. Het Agentschap stelt het ENTSB voor elektriciteit, het ENNOH, de lidstaten en de Commissie in kennis van zijn advies en maakt dit bekend op de website van het Agentschap.4.Binnen drie maanden na ontvangst van de ontwerpmethodologieën kunnen de lidstaten advies uitbrengen bij het ENTSB voor elektriciteit en het ENNOH en bij de Commissie. Om de raadpleging te vergemakkelijken, kan de Commissie specifieke vergaderingen van de groepen organiseren om de ontwerpmethodologieën te bespreken.5.Binnen drie maanden na ontvangst van de adviezen van het Agentschap en de lidstaten, als bedoeld in de leden 3 en 4, wijzigen het ENTSB voor elektriciteit en het ENNOH hun respectieve methodologieën om ten volle rekening te houden met de adviezen van het Agentschap en de lidstaten en dienen zij deze vervolgens samen met het advies van het Agentschap ter goedkeuring in bij de Commissie. De Commissie neemt haar besluit binnen drie maanden na indiening van de methodologieën door respectievelijk het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH.6.Binnen een termijn van twee weken na de goedkeuring door de Commissie overeenkomstig lid 5, maken het ENTSB voor elektriciteit en het ENNOH hun respectieve methodologieën op hun websites bekend. Zij publiceren de desbetreffende inputgegevens en andere relevante netwerk-, load-flow- en marktgegevens in een voldoende nauwkeurige vorm en met inachtneming van beperkingen uit hoofde van het nationaal recht en relevante vertrouwelijkheidsovereenkomsten. De Commissie en het Agentschap zorgen ervoor dat de ontvangen gegevens vertrouwelijk behandeld worden, zowel door henzelf als door andere partijen die namens hen analytische werkzaamheden uitvoeren op basis van deze gegevens.7.De methodologieën worden op gezette tijden geactualiseerd en verbeterd overeenkomstig de in de leden 1 tot en met 6 beschreven procedure. Zij worden met name gewijzigd na indiening van het in lid 10 bedoelde energienetwerk- en marktmodel. Mits zij daartoe een passende rechtvaardiging en een tijdschema geven, kunnen het Agentschap — op eigen initiatief of naar aanleiding van een naar behoren gemotiveerd verzoek van nationale regulerende instanties of belanghebbenden, en na formele raadpleging van de organisaties die alle relevante belanghebbenden vertegenwoordigen als bedoeld in lid 2, eerste alinea — en de Commissie verzoeken om dergelijke actualiseringen en verbeteringen, met motivering en een tijdslijn. Het Agentschap maakt de verzoeken van nationale regulerende instanties of belanghebbenden bekend, evenals alle relevante niet commercieel gevoelige documenten die aanleiding geven tot een verzoek van het Agentschap om actualisering of verbetering.8.Voor projecten die vallen binnen de energie-infrastructuurcategorieën van punt 1), c) en e), en de punten 2), 4) en 5), van bijlage II, zorgt de Commissie voor de ontwikkeling van methodologieën voor een geharmoniseerde kosten-batenanalyse op het niveau van de Unie voor het gehele energiesysteem. Deze methodologieën zijn wat baten en kosten betreft verenigbaar met de door het ENTSB voor elektriciteit en het ENNOH ontwikkelde methodologieën. Met de hulp van nationale regulerende instanties bevordert het Agentschap de samenhang tussen deze methodologieën en de door het ENTSB voor elektriciteit en het ENNOH uitgewerkte methodologieën. De methodologieën worden op transparante wijze ontwikkeld, met inbegrip van een uitgebreide raadpleging van de lidstaten en alle relevante belanghebbenden.9.Om de drie jaar zorgt het Agentschap voor de vaststelling en openbaarmaking van een reeks indicatoren met bijbehorende referentiewaarden om vergelijking mogelijk te maken van de investeringskosten per eenheid voor vergelijkbare projecten van de energie-infrastructuurcategorieën die zijn opgenomen in bijlage II. Projectontwikkelaars verstrekken de gevraagde gegevens aan de nationale regulerende instanties en aan het Agentschap.Het Agentschap maakt uiterlijk op 24 april 2023 de eerste indicatoren voor de infrastructuurcategorieën van de punten 1), 2) en 3) van bijlage II openbaar, voor zover er gegevens beschikbaar zijn om robuuste indicatoren en referentiewaarden te berekenen. Deze referentiewaarden kunnen door het ENTSB voor elektriciteit en het ENNOH worden gebruikt voor de kosten-batenanalyses die worden gemaakt voor de daaropvolgende Uniebrede tienjarige netontwikkelingsplannen.Het Agentschap maakt uiterlijk op 24 april 2025 de eerste indicatoren voor de energie-infrastructuurcategorieën vastgesteld in de punten 4) en 5) van bijlage II openbaar.10.Uiterlijk op 31 oktober 2025 dienen het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH, na een in lid 2, eerste alinea, bedoeld uitgebreid raadplegingsproces met belanghebbenden, gezamenlijk bij de Commissie en het Agentschap een consistent en geleidelijk geïntegreerd model in dat zorgt voor samenhang tussen de methodologieën per sector op basis van gemeenschappelijke aannamen, onder meer voor elektriciteits-, aardgas- en waterstoftransmissie-infrastructuur, alsook voor aardgasopslaginstallaties, vloeibaar aardgas en elektrolyse-installaties, dat betrekking heeft op de prioritaire corridors en gebieden voor energie-infrastructuur beschreven in bijlage I en wordt opgesteld volgens de in bijlage V vastgestelde beginselen.11.Het model bedoeld in lid 10 omvat ten minste de onderlinge verbanden tussen de desbetreffende sectoren in alle stadia van de infrastructuurplanning, in het bijzonder scenario’s, technologieën en ruimtelijke resolutie, het in kaart brengen van leemten in de infrastructuur, met name met betrekking tot grensoverschrijdende capaciteit, en projectbeoordeling.12.Na goedkeuring van het in lid 10 bedoelde model door de Commissie overeenkomstig de in de leden 1 tot en met 5 omschreven procedure wordt dit model geïntegreerd in de in lid 1 bedoelde methodologieën, die dienovereenkomstig worden gewijzigd.13.Het model en de coherente kosten-batenmethodologieën per sector worden ten minste om de vijf jaar, te beginnen vanaf de goedkeuring ervan overeenkomstig lid 10 en indien nodig vaker, bijgewerkt overeenkomstig de in lid 7 bedoelde procedure.14.Tot en met 1 januari 2027 is dit artikel van toepassing met inachtneming van de overgangsbepalingen van artikel 61 van Verordening (EU) 2024/1789.if( $display_mode == 'IN_ACT' ) { ?> /* Artikel is opgenomen in gehele document, en niet als zelfstandig artikel */ ?>Artikel 12.} else { ?> /* Artikel wordt zelfstandig weergegeven */ ?>Scenario’s voor de tienjarige netontwikkelingsplannen
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?> } ?>Artikel 12 -
Scenario’s voor de tienjarige netontwikkelingsplannen
1.Uiterlijk op 24 januari 2023 publiceert het Agentschap, na een uitgebreid raadplegingsproces met de Commissie, de lidstaten, het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, de EU-DSB-entiteit en ten minste de organisaties die verenigingen vertegenwoordigen die betrokken zijn bij de markten voor elektriciteit, gas en waterstof, verwarming en koeling, belanghebbenden op het vlak van koolstofafvang en -opslag en koolstofafvang en -gebruik, onafhankelijke aankoopgroeperingen, vraagresponsoperatoren, organisaties die betrokken zijn bij energie-efficiëntieoplossingen, verenigingen van energieverbruikers en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, de kaderrichtsnoeren voor de door het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH te ontwikkelen gezamenlijke scenario’s. Die kaderrichtsnoeren worden indien nodig regelmatig bijgewerkt. Bij het raadplegingsproces voor bijwerking van de kaderrichtsnoeren wordt ook het ENNOH betrokken.In de kaderrichtsnoeren als bedoeld in de eerste alinea worden criteria vastgesteld voor een transparante, niet-discriminerende en robuuste ontwikkeling van scenario’s waarbij rekening wordt gehouden met beste praktijken op het gebied van infrastructuurbeoordeling en netontwikkelingsplanning. De kaderrichtsnoeren hebben ook tot doel ervoor te zorgen dat de onderliggende scenario’s van het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH volledig in overeenstemming zijn met het “energie-efficiëntie eerst”-beginsel, de streefcijfers voor klimaat en energie van de Unie voor 2030 en haar doelstelling inzake klimaatneutraliteit voor 2050, en houden rekening met de meest recente beschikbare scenario’s van de Commissie en, indien van toepassing, de nationale energie- en klimaatplannen.De Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering kan op eigen initiatief input leveren over de wijze waarop kan worden gewaarborgd dat scenario’s voldoen aan de streefcijfers voor klimaat en energie van de Unie voor 2030 en haar doelstelling inzake klimaatneutraliteit voor 2050. Het Agentschap houdt in de in de eerste alinea bedoelde kaderrichtsnoeren naar behoren rekening met deze input.Het Agentschap motiveert wanneer het geen of slechts gedeeltelijk rekening heeft gehouden met de aanbevelingen van de lidstaten, belanghebbenden en de Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering.2.Het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH volgen de kaderrichtsnoeren van het Agentschap bij de ontwikkeling van de gezamenlijke scenario’s die moeten worden gebruikt voor de Uniebrede tienjarige netontwikkelingsplannen.De gezamenlijke scenario’s omvatten tevens een langetermijnperspectief tot 2050 en ook, waar passend, tussentijdse stappen.3.Het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH nodigen de organisaties die alle relevante belanghebbenden vertegenwoordigen uit, met inbegrip van de EU-DSB-entiteit, verenigingen die betrokken zijn bij de markten voor elektriciteit, aardgas en waterstof, verwarming en koeling, belanghebbenden op het vlak van koolstofafvang en -opslag en koolstofafvang en -gebruik, onafhankelijke aankoopgroeperingen, vraagresponsoperatoren, organisaties die betrokken zijn bij energie-efficiëntieoplossingen, verenigingen van energieverbruikers en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, om deel te nemen aan het proces voor de ontwikkeling van de scenario’s, met name in verband met belangrijke elementen als aannamen en hoe deze tot uiting komen in de scenariogegevens.4.Het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH publiceren het ontwerpverslag over de gezamenlijke scenario’s en leggen dit ter advies voor aan het Agentschap, de lidstaten en de Commissie.De Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering kan op eigen initiatief een advies uitbrengen over het verslag over de gezamenlijke scenario’s.5.Binnen een termijn van drie maanden na de ontvangst van het ontwerpverslag over de gezamenlijke scenario’s, samen met de tijdens het raadplegingsproces ontvangen input en een verslag over de wijze waarop daarmee rekening is gehouden, brengt het Agentschap bij het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas, het ENNOH, de lidstaten en de Commissie zijn advies uit waarin wordt nagegaan of is voldaan aan de in lid 1, eerste alinea, bedoelde kaderrichtsnoeren, met inbegrip van eventuele aanbevelingen voor wijzigingen.Binnen diezelfde termijn kan de Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering op eigen initiatief een advies uitbrengen over de verenigbaarheid van scenario’s met de streefcijfers voor klimaat en energie van de Unie voor 2030 en haar doelstelling inzake klimaatneutraliteit voor 2050.6.Binnen een termijn van drie maanden na de ontvangst van het in lid 5 bedoelde advies hecht de Commissie, rekening houdend met de adviezen van het Agentschap en de lidstaten, haar goedkeuring aan het ontwerpverslag over de gezamenlijke scenario’s of verzoekt het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH om dit te wijzigen.Het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH motiveren hoe zij een eventueel verzoek om wijzigingen van de Commissie hebben behandeld.Indien de Commissie het verslag over de gezamenlijke scenario’s niet goedkeurt, brengt zij een met redenen omkleed advies uit aan het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH.7.Binnen een termijn van twee weken na de goedkeuring van het verslag over de gezamenlijke scenario’s overeenkomstig lid 6, maken het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH dit verslag bekend op hun websites. Zij publiceren tevens de bijbehorende input- en outputgegevens in een voldoende duidelijke en nauwkeurige vorm zodat een derde de resultaten ervan kan reproduceren, met inachtneming van het nationale recht, relevante vertrouwelijkheidsovereenkomsten en gevoelige informatie.8.Tot en met 1 januari 2027 is dit artikel van toepassing met inachtneming van de overgangsbepalingen van artikel 61 van Verordening (EU) 2024/1789.if( $display_mode == 'IN_ACT' ) { ?> /* Artikel is opgenomen in gehele document, en niet als zelfstandig artikel */ ?>Artikel 13.} else { ?> /* Artikel wordt zelfstandig weergegeven */ ?>In kaart brengen van leemten in de infrastructuur
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?> } ?>Artikel 13 -
In kaart brengen van leemten in de infrastructuur
1.Binnen zes maanden na de goedkeuring van het verslag over de gezamenlijke scenario’s krachtens artikel 12, lid 6, en vervolgens om de twee jaar, publiceren het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH de verslagen over leemten in de infrastructuur die worden opgesteld in het kader van de Uniebrede tienjarige netontwikkelingsplannen.Bij de beoordeling van de leemten in de infrastructuur baseren het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH hun analyse op de scenario’s die uit hoofde van artikel 12 zijn opgesteld, passen zij het “energie-efficiëntie eerst”-beginsel toe en nemen zij met prioriteit alle relevante andere oplossingen dan nieuwe infrastructuur in overweging. Bij het overwegen van nieuwe infrastructuuroplossingen wordt bij de beoordeling van de leemten in de infrastructuur rekening gehouden met alle betreffende kosten, onder meer voor versterking van netwerken.De beoordeling van de leemten in de infrastructuur is met name gericht op leemten in de infrastructuur die mogelijk gevolgen hebben voor de verwezenlijking van de streefcijfers voor klimaat en energie van de Unie voor 2030 en haar doelstelling inzake klimaatneutraliteit voor 2050.Voorafgaand aan de bekendmaking van hun respectieve verslagen organiseren het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH een uitgebreid raadplegingsproces met alle relevante belanghebbenden, met inbegrip van de EU-DSB-entiteit, verenigingen die betrokken zijn bij de markten voor elektriciteit, aardgas en waterstof, verwarming en koeling, belanghebbenden op het vlak van koolstofafvang en -opslag en koolstofafvang en -gebruik, onafhankelijke aankoopgroeperingen, vraagresponsoperatoren, organisaties die betrokken zijn bij energie-efficiëntieoplossingen, verenigingen van energieverbruikers, vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, het Agentschap en alle vertegenwoordigers van de lidstaten die deel uitmaken van de in bijlage I opgenomen relevante prioritaire corridors voor energie-infrastructuur.2.Het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH leggen hun respectieve ontwerpverslag over leemten in de infrastructuur ter advies voor aan het Agentschap, de Commissie en de lidstaten.3.Binnen een termijn van drie maanden na de ontvangst van het verslag over leemten in de infrastructuur, samen met de tijdens het raadplegingsproces ontvangen input en een verslag over de wijze waarop daarmee rekening is gehouden, brengt het Agentschap bij het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas of het ENNOH, de Commissie en de lidstaten advies uit en maakt het dit advies openbaar.4.Binnen een termijn van drie maanden na de ontvangst van het in lid 3 bedoelde advies van het Agentschap stelt de Commissie, rekening houdend met het advies van het Agentschap en met input van de lidstaten, haar advies op en legt zij dit voor aan het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas of het ENNOH.5.Het ENTSB voor elektriciteit, het ENTSB voor gas en het ENNOH passen hun verslagen over leemten in de infrastructuur aan met inachtneming van het advies van het Agentschap en overeenkomstig de adviezen van de Commissie en de lidstaten, en maken deze verslagen openbaar.6.Tot en met 1 januari 2027 is dit artikel van toepassing met inachtneming van de overgangsbepalingen van artikel 61 van Verordening (EU) 2024/1789. -
2)
Aan artikel 31 wordt het volgende lid toegevoegd:
“”5.In de bijlagen bij deze verordening wordt elke verwijzing naar “het ENTSB voor gas” gelezen als “het ENTSB voor gas en het ENNOH” voor de toepassing van de overgangsbepalingen op grond van artikel 61 van Verordening (EU) 2024/1789. Vanaf 1 januari 2027 wordt elke verwijzing naar “het ENTSB voor gas” gelezen als “het ENNOH”.”.
Wijziging van Besluit (EU) 2017/684
Details tonen if( !empty($case_count) ) { ?> 0 arresten } ?>
Artikel 87 -
Wijziging van Besluit (EU) 2017/684
Artikel 88 -
Intrekking
Artikel 89 -
Inwerkingtreding
Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
In afwijking van lid 1 van dit artikel:
- a) zijn artikel 11, lid 3, punt b), artikel 34, lid 6, en artikel 84 van toepassing met ingang van 1 januari 2025;
- b) is afdeling 5 van toepassing met ingang van 1 januari 2025, met uitzondering van de artikelen 42, 43, 44, 52, 53 en 54, die van toepassing zijn met ingang van 4 augustus 2024.
-
PB C 323 van 26.8.2022, blz. 101.
(terug) -
PB C 498 van 30.12.2022, blz. 83.
(terug) -
Standpunt van het Europees Parlement van 11 april 2024 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 21 mei 2024.
(terug) -
Verordening (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1775/2005 (PB L 211 van 14.8.2009, blz. 36).
(terug) -
Verordening (EU) 2021/1119 van het Europees Parlement en de Raad van 30 juni 2021 tot vaststelling van een kader voor de verwezenlijking van klimaatneutraliteit, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 401/2009 en Verordening (EU) 2018/1999 (“Europese klimaatwet”) (PB L 243 van 9.7.2021, blz. 1).
(terug) -
Resolutie van het Europees Parlement van 10 juli 2020 over een alomvattende Europese benadering van energieopslag (2019/2189(INI)) (PB C 371 van 15.9.2021, blz. 58).
(terug) -
Verordening (EU) 2023/857 van het Europees Parlement en de Raad van 19 april 2023 tot wijziging van Verordening (EU) 2018/842 betreffende bindende jaarlijkse broeikasgasemissiereducties door de lidstaten van 2021 tot en met 2030 teneinde bij te dragen aan klimaatmaatregelen om aan de toezeggingen uit hoofde van de Overeenkomst van Parijs te voldoen, en van Verordening (EU) 2018/1999 (PB L 111 van 26.4.2023, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) 2023/957 van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 2023 tot wijziging van Verordening (EU) 2015/757 om maritieme vervoersactiviteiten in het EU-emissiehandelssysteem op te nemen en te voorzien in de monitoring, rapportage en verificatie van emissies van aanvullende broeikasgassen en emissies van aanvullende scheepstypes (PB L 130 van 16.5.2023, blz. 105).
(terug) -
Verordening (EU) 2023/1805 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2023 betreffende het gebruik van hernieuwbare en koolstofarme brandstoffen in het zeevervoer, en tot wijziging van Richtlijn 2009/16/EG (PB L 234 van 22.9.2023, blz. 48).
(terug) -
Verordening (EU) 2023/2405 van het Europees Parlement en de Raad van 18 oktober 2023 inzake het waarborgen van een gelijk speelveld voor duurzaam luchtvervoer (ReFuelEU Luchtvaart) (PB L, 2023/2405, 31.10.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/2405/oj).
(terug) -
Richtlijn (EU) 2023/959 van het Europees Parlement en de Raad van 10 mei 2023 tot wijziging van Richtlijn 2003/87/EG tot vaststelling van een systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Unie en Besluit (EU) 2015/1814 betreffende de instelling en de werking van een marktstabiliteitsreserve voor de EU-regeling voor de handel in broeikasgasemissierechten (PB L 130 van 16.5.2023, blz. 134).
(terug) -
Richtlijn (EU) 2023/1791 van het Europees Parlement en de Raad van 13 september 2023 betreffende energie-efficiëntie en tot wijziging van Verordening (EU) 2023/955 (PB L 231 van 20.9.2023, blz. 1).
(terug) -
Richtlijn (EU) 2023/2413 van het Europees Parlement en de Raad van 18 oktober 2023 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2018/2001, Verordening (EU) 2018/1999 en Richtlijn 98/70/EG wat de bevordering van energie uit hernieuwbare bronnen betreft, en tot intrekking van Richtlijn (EU) 2015/652 van de Raad (PB L, 2023/2413, 31.10.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2023/2413/oj).
(terug) -
Verordening (EU) 2021/1056 van het Europees Parlement en de Raad van 24 juni 2021 tot oprichting van het Fonds voor een rechtvaardige transitie (PB L 231 van 30.6.2021, blz. 1).
(terug) -
Richtlijn (EU) 2024/1788 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markten voor hernieuwbaar gas, aardgas en waterstof, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2023/1791 en tot intrekking van Richtlijn 2009/73/EG (PB L, 2024/1788, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1788/oj).
(terug) -
Verordening (EU) 2022/869 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2022 betreffende richtsnoeren voor de trans-Europese energie-infrastructuur, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 715/2009, (EU) 2019/942 en (EU) 2019/943, en Richtlijnen 2009/73/EG en (EU) 2019/944, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 347/2013 (PB L 152 van 3.6.2022, blz. 45).
(terug) -
Verordening (EU) 2024/1787 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 inzake de vermindering van methaanemissies in de energiesector en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/942 (PB L, 2024/1787, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/reg/2024/1787/oj).
(terug) -
Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).
(terug) -
Verordening (EU) 2019/942 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 tot oprichting van een Agentschap van de Europese Unie voor de samenwerking tussen energieregulators (PB L 158 van 14.6.2019, blz. 22).
(terug) -
Verordening (EU) 2017/459 van de Commissie van 16 maart 2017 tot vaststelling van een netcode betreffende capaciteitstoewijzingsmechanismen in gastransmissiesystemen en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 984/2013 (PB L 72 van 17.3.2017, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 312/2014 van de Commissie van 26 maart 2014 tot vaststelling van een netcode inzake gasbalancering van transmissienetten (PB L 91 van 27.3.2014, blz. 15).
(terug) -
Verordening (EU, Euratom) 2018/1046 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie, tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1296/2013, (EU) nr. 1301/2013, (EU) nr. 1303/2013, (EU) nr. 1304/2013, (EU) nr. 1309/2013, (EU) nr. 1316/2013, (EU) nr. 223/2014, (EU) nr. 283/2014 en Besluit nr. 541/2014/EU en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 (PB L 193 van 30.7.2018, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) (PB L 119 van 4.5.2016, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) 2018/1725 van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de instellingen, organen en instanties van de Unie en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 45/2001 en Besluit nr. 1247/2002/EG (PB L 295 van 21.11.2018, blz. 39).
(terug) -
Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 2003 tot vaststelling van een systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten binnen de Unie en tot wijziging van Richtlijn 96/61/EG van de Raad (PB L 275 van 25.10.2003, blz. 32).
(terug) -
Verordening (EU) 2015/703 van de Commissie van 30 april 2015 tot vaststelling van een netcode inzake interoperabiliteit en gegevensuitwisseling (PB L 113 van 1.5.2015, blz. 13).
(terug) -
PB L 123 van 12.5.2016, blz. 1.
(terug) -
Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende Europese normalisatie, tot wijziging van de Richtlijnen 89/686/EEG en 93/15/EEG van de Raad alsmede de Richtlijnen 94/9/EG, 94/25/EG, 95/16/EG, 97/23/EG, 98/34/EG, 2004/22/EG, 2007/23/EG, 2009/23/EG en 2009/105/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Beschikking 87/95/EEG van de Raad en Besluit nr. 1673/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 316 van 14.11.2012, blz. 12).
(terug) -
Besluit (EU) 2017/684 van het Europees Parlement en de Raad van 5 april 2017 tot instelling van een mechanisme voor informatie-uitwisseling met betrekking tot intergouvernementele overeenkomsten en niet-bindende instrumenten tussen lidstaten en derde landen op energiegebied, en tot intrekking van Besluit nr. 994/2012/EU (PB L 99 van 12.4.2017, blz. 1).
(terug) -
Richtlijn 2003/55/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2003 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en houdende intrekking van Richtlijn 98/30/EG (PB L 176 van 15.7.2003, blz. 57).
(terug) -
Richtlijn 2009/73/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en tot intrekking van Richtlijn 2003/55/EG (PB L 211 van 14.8.2009, blz. 94).
(terug) -
Verordening (EU) 2017/1938 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2017 betreffende maatregelen tot veiligstelling van de gasleveringszekerheid en houdende intrekking van Verordening (EU) nr. 994/2010 (PB L 280 van 28.10.2017, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) 2022/1032 van het Europees Parlement en de Raad van 29 juni 2022 tot wijziging van Verordeningen (EU) 2017/1938 en (EG) nr. 715/2009 wat betreft gasopslag (PB L 173 van 30.6.2022, blz. 17).
(terug) -
Verordening (EU) 2022/2576 van de Raad van 19 december 2022 inzake de bevordering van solidariteit via een betere coördinatie van de aankoop van gas, betrouwbare prijsbenchmarks en de uitwisseling van gas over de grenzen heen (PB L 335 van 29.12.2022, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) nr. 1227/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende de integriteit en transparantie van de groothandelsmarkt voor energie (PB L 326 van 8.12.2011, blz. 1).
(terug) -
Verordening (EU) 2018/1999 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 inzake de governance van de energie-unie en van de klimaatactie, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 663/2009 en (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 94/22/EG, 98/70/EG, 2009/31/EG, 2009/73/EG, 2010/31/EU, 2012/27/EU en 2013/30/EU van het Europees Parlement en de Raad, Richtlijnen 2009/119/EG en (EU) 2015/652 van de Raad, en tot intrekking van Verordening (EU) nr. 525/2013 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 1).
(terug) -
Richtlijn (EU) 2019/944 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot wijziging van Richtlijn 2012/27/EU (PB L 158 van 14.6.2019, blz. 125).
(terug) -
Verordening (EU) 2019/943 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 2019 betreffende de interne markt voor elektriciteit (PB L 158 van 14.6.2019, blz. 54).
(terug) -
Verordening (EU) 2021/1153 van het Europees Parlement en de Raad van 7 juli 2021 tot vaststelling van de Connecting Europe Facility en tot intrekking van Verordeningen (EU) nr. 1316/2013 en (EU) nr. 283/2014 (PB L 249 van 14.7.2021, blz. 38).
(terug) -
Verordening (EG) nr. 401/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 inzake het Europees Milieuagentschap en het Europees milieuobservatie- en -informatienetwerk (PB L 126 van 21.5.2009, blz. 13).
(terug) -
Richtlijn (EU) 2024/1788 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 inzake gemeenschappelijke regels voor de interne markten voor hernieuwbaar gas, aardgas en waterstof, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2023/1791 en tot intrekking van Richtlijn 2009/73/EG (PB L, 2024/1788, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1788/oj).”.
(terug) -
Richtlijn (EU) 2022/2555 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2022 betreffende maatregelen voor een hoog gezamenlijk niveau van cyberbeveiliging in de Unie, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 910/2014 en Richtlijn (EU) 2018/1972 en tot intrekking van Richtlijn (EU) 2016/1148 (NIS 2-richtlijn) (PB L 333 van 27.12.2022, blz. 80).”.
(terug) -
Verordening (EU) 2024/1789 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 inzake de interne markten voor hernieuwbaar gas, aardgas en waterstof, tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1227/2011, (EU) 2017/1938, (EU) 2019/942 en (EU) 2022/869 en Besluit (EU) 2017/684, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 715/2009 (PB L, 2024/1789, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1789/oj).”;
(terug) -
Richtlijn (EU) 2024/1788 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 inzake gemeenschappelijke regels voor de interne markten voor hernieuwbaar gas, aardgas en waterstof, tot wijziging van Richtlijn (EU) 2023/1791 en tot intrekking van Richtlijn 2009/73/EG (PB L, 2024/1788, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2024/1788/oj.”.
(terug) -
Verordening (EU) 2024/1789 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 inzake de interne markten voor hernieuwbaar gas, aardgas en waterstof, tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1227/2011, (EU) 2017/1938, (EU) 2019/942 en (EU) 2022/869 en Besluit (EU) 2017/684, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 715/2009 (PB L, 2024/1789, 15.7.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1789/oj).
(terug) -
Verordening (EG) nr. 401/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 inzake het Europees Milieuagentschap en het Europees milieuobservatie- en -informatienetwerk (PB L 126 van 21.5.2009, blz. 13).”.
(terug)